روسیه سلطان بازار نفت می شود؟

2 تولیدکننده برتر نفت جهان هرچند می خواهند نفت بیشتری تولید و عرضه نکنند تا قیمت پایین نیاید بلکه بیشتر هم شود؛ اما سودای سلطانی و رهبری بر بازار طلای سیاه هم روسیه و هم عربستان را وسوسه کرده است. 2 کشوری که البته با کاهش شدید قیمت نفت، آسیب هم دیده اند و دلارهای کمتری گیرشان آمده است. برخی منابع خبری غربی گفته است با اجرایی شدن طرح «فریز نفتی» این روسیه است که فرمان بازار نفت را به دست خواهد گرفت. طرحی که البته ایران با آن موافق نیست و می گوید: حاضر نیست تولید خود را افزایش ندهد چرا که سهم ایران در گذشته توسط برخی کشورها مصادره شده است.

کد خبر: ۵۷۳۴۴۴

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۲۱

روسیه با ایجاد یک کارتل جدید در صدد ایفای نقشی مهم در بحران کنونی بازار نفت است و اگر طرح فریز نفتی محقق شود، روسیه عملا به عنوان رهبر کشورهای مهم تولید کننده نفت جهان مطرح خواهد شد که حدود ۷۳ درصد عرضه نفت جهان را در اختیار دارند. رویترز گزارش داده که  روسیه با ایجاد یک کارتل جدید در صدد ایفای نقشی مهم در بحران کنونی بازار نفت است.

نشست بین روسیه، قطر، عربستان و ونزوئلا در روز 16 فوریه اولین گام در این مسیر بود. در نشست بعدی که اواسط ماه مارس برگزار خواهد شد، اگر این ابتکار منجر به اجماعی هرچند کوچک شود، موجب تقویت بیشتر موضع رهبری مسکو خواهد شد.

تا قبل از بحران نفتی کنونی، عربستان تاثیرگذارترین بازیگر در بازار بود، اما بعد از افت شدید قیمت نفت که در نتیجه ظهور صنعت شیل آمریکا رخ داده، جایگاه ریاض تضعیف شده است. تولید کنندگان کوچکتر عضو اوپک  خواستار کاهش تولید برای حمایت از قیمت ها شده اند اما نشست اخیر اوپک در دسامبر 2015 بدون هیچ گونه توافقی در زمینه محدودیت تولید پایان یافت.

اکنون که روسیه مذاکرات با کشورهای عضو اوپک را افزایش داده است، تصویری جدید در حال پدیدار شدن است. اگر توان نظامی روسیه را نیز در نظر بگیریم، می توان این کشور را عملا رهبر کشورهای تولید کننده نفت در عرصه تثبیت قیمت ها دانست.

عربستان یکی از متحدان دیرین آمریکاست، اما این اتحاد نیز در حال تغییر است. چارلز فریمن، سفیر سابق آمریکا در ریاض اخیرا گفته که «ما شاهد تضعیف طولانی مدت روابط آمریکا و عربستان هستیم و این روند حتی قبل از دولت اوباما آغاز شده است.»

روابط آمریکا و عربستان به دلیل توافق هسته ای ایران و لغو تحریم های این کشور در ماه ژانویه بیش از پیش تضعیف شده است. سعودی ها باید به دنبال متحدی جدید باشند تا با توجه به تهدیدات داعش و ایران بتوانند منافع خود را در حوزه خلیج فارس تامین کنند. اما عربستان و روسیه در جنگ سوریه در دو جبهه مقابل هم قرار دارند. اکنون افت شدید قیمت نفت فرصتی را برای اتحاد روسیه با عربستان فراهم آورده است.

این اولین باری نیست که روسیه و عربستان به دنبال برقراری روابط نزدیک هستند. حتی در سال 2013، روزنامه تلگراف گزارش داده بود که تلاشی برای انعقاد یک توافق پنهانی بین دو کشور صورت گرفته اما به نتیجه نرسیده است. ایران برای مدت های طولانی یکی از متحدان مورد اعتماد روسیه بوده است و اگر روسیه بتواند میانجی توافقی بین ایران و عربستان شود، می تواند توافقی پنهانی در درون اوپک را نیز مدیریت کند.

پیشنهاد فریز تولید در سطح ماه ژانویه، از اهمیت چندانی برخوردار نیست زیرا عربستان و روسیه و اکثر تولید کنندگان دیگر هم اکنون با بالاترین ظرفیت خود تولید می کنند. کوین نوریش، تحلیلگر موسسه بارکلیز با اشاره به طرح فریز نفتی می گوید، امسال دیگر نمی شد از روسیه ، قطر یا ونزوئلا انتظار افزایش تولید را داشت. تنها عربستان بود که افزایش تولیدش اهمیت داشت.

اما ایران خود را متعهد به فریز تولید نمی داند و قصد دارد بعد از لغو تحریم ها تولید خود را افزایش دهد. وزیر انرژی روسیه نیز خاطر نشان کرده که «ایران وضعیتی خاص دارد، زیرا تولید این کشور در پایین ترین سطح خود قرار دارد. بنابراین ممکن است بتوان یک راه حل ویژه برای این کشور در نظر گرفت.» با توجه به اینکه اکثر کشورهای مهم حوزه خلیج فارس با این طرح موافقند، عراق نیز که از رهبری سیاسی با اعتباری برخوردار نیست، احتمالا از این طرح حمایت خواهد کرد، البته به شرطی که روسیه به آنها اطمینان دهد که حمایت بیشتری از بغداد در برابر داعش انجام دهد. اگر این سناریو محقق شود، روسیه عملا به عنوان رهبر کشورهای مهم تولید کننده نفت جهان مطرح خواهد شد که حدود 73 درصد عرضه نفت جهان را در اختیار دارند./ تسنیم