معرفي جاذبه های شهرستان مهديشهر

بخش «نگاه شما» برای ارائه و معرفی «نگاه» مخاطبان «تابناک» به همه موضوعات است. هر مخاطب «تابناک» می‌تواند با مد نظر قرار دادن شرایط همکاری با این بخش، «نگاه» خود را ارسال کند تا در معرض دید و داوری دیگر مخاطبان قرار گیرد.

کد خبر: ۵۷۲۳۴۲

تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۲:۰۰

سابقه تاریخی این شهر به پیش از اسلام و حتی زمان سلسله های پیشدادی می رسد.در شاهنامه فردوسی از سنگسر که همان سگسر یا سگسار باشند سخن رفته است. در روایات ملی و حماسه های ایران نیز از سگسر و سکساران یاد شده  است. همچنین به سگساران در چندین جا از شاهنامه فردوسی اشاره شده است . از جمله رای زدن تورانیان از جنگ ایران : در فرهنگ شاهنامه ذیل کلمه سگسار آمده است « از مرز و بوهای که داهیان در آن جای گرفتند» و راجع به داهیان در ذیل کلمه سکزی می خوانیم « ... داه گروهی بودند از آرین که در دشت خوارزم جای گرفتند و پس از آن در کنار جنوبی دریای خزر جایگیر شدند. از ... آنان مردم بستوه آمدند. پادشاه ایران گروه داه را پراکنده ساخت . یکدسته از آنان را به زابلستان کوچانید و آنان را سکزی خواندند... و دشت خوارزم داهستان نامیده شد که مخفف آن دهستان است و اکنون به دهستان معروف است و یکدسته از گروه داه را در زمینی جای دادند در طبرستان ...». به این ترتیب می توان گفت سنگسر که در نواحی جنوبی دریای خزر قرار دارد جزئی از سگسار باستانی است و سنگسری ها از بازماندگان داهیان و با مردم سیستان ( سجستان ) و خوارزمیان قدیم از یک نژاد می باشند.

ويژگي هاي جغرافيايي:

شهرستان  زیبای  مهدیشهر از سمت جنوب به شهرستان سمنان، از سمت شمال به شهرستان ساری (مازندران)، از سمت مغرب به شهرستان فیروزکوه (تهران ) و از سمت مشرق به شهرستان دامغان محدود گشته است . ناحیه سنگسر تا قبل از شهریور 1320 دارای فرمانداری نظامی بود که دودانگه و چهاردانگه و نقاط دیگری از شهرستان ساری جزء آن بوده است . یادآوری می شود که در فرهنگ جغرافیایی ایران که درسال 1329 چاپ شده است  این ناحیه با حدود و مشخصات فعلی به عنوان بخش سنگسر آمده است . این ناحیه در مرداد 1386 به شهرستان ارتقاء یافت. جمعیت شهرستان مهدیشهر طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1390 برابر با 42093 نفر بوده است . مساحت شهرستان مهدیشهر در حدود 1100 کیلومتر مربع می باشد. محیط شهر 139 کیلومتر است. مهدیشهر در 16 کیلومتری شمال سمنان قرار دارد. شهر زیبا و خنک شهمیرزاد  و شهر یاقوت درجزین  از جمله شهرهای شهرستان مهدیشهر است که در تابستان هر سال هزاران گردشگر رو به دیدن مناظر زیبا و درختان سر به فلک کشیده این شهرها می کشاند. در این شهرستان  معادن متعددی وجود دارد كه از جمله معادن سنگ  ساختمانی ، لاشه ،خاک نسوز ، کواتزیت ، دولومیت ، آهن ، سرب ، گچ آهک سفید ، سنگ شیشه ، معدن سیلیس و ... را می توان نام برد. این شهرستان را باید منطقه ای کاملا کوهستانی بحساب آورد که در جنوب رشته کوه البرز واقع گردیده و کوهای آن عبارت است از در سمت غرب کوههای : اسپی لت (سفید لت) گل رودبار و آسب نو(آسمان لو ) که با ارتفاع 3308 متر مهم ترین آنهاست و در 11 کیلومتری مهدیشهر  قرار دارد  در سمت جنوب غربی کوههای : مهراب ،سفید آب ،کلیاب ، کچ و بستانه (2160متر) در شمال غربی کوههای : دربند ، نهرد، مرغک ، سیاه دره ، شیرقلعه ، بشم و نیز گردنه بشم در 15 کیلومتری و گردنه چاشم در 14 کیلومتری در شمال کوههای شیخ رضا ، سیاه کوه و همچنین بلندترین قله ی این شهرستان ، نیزوای چاشم است که با ارتفاع 3810 متر در شمال شهرستان مهدی شهر خودنمایی می کند. از نظر توپوگرافی این منطقه کاملا کوهستانی است و دارای پوشش گیاهی از جمله : گز، تاغ ، کنار، کور، سمر ، کرت ، کوهنک و بنه ، خارشتر ،اسپند، سریش ، ارس ، کاروانکش شور و چرخک است . از شهر شهمیرزاد به طرف حاشیه شمالی ، پوشش به صورت درختان سوزنی برگ ، به ویژه ارس ، سرو درختچه زرشک نمایان می شود. در منطقه شهمیرزاد گیاهان خودرو شامل گون ، درمنه ، گیاهان تیره گندمیان ، نعناییان و تیغ های کنگر مانند اسپند ، گل قاصدک ، بومادران ، کاسنی ، گزنه و گل سرخ وحشی (نسترن ) به وفور دیده میشود.مهم ترین محصولات این شهرستان عبارتند از : غلات (گندم  و جو ) علوفه (یونجه و اسپرس) گردو و آلو در شهمیرزاد و انار ، انگور و زرد آلو در شهر  درجزین ، جانوران و پرندگان این شهرستان عبارت اند از : بزکوهی ، آهو، قوچ ، میش ، پلنگ ، یوزپلنگ ، روباه ، خرس ، گراز ، کفتار ، گربه وحشی ،گرگ ، شغال ، خرگوش ،کبک ، عقاب ، شاهین ، بادخور ، قمری ، تیهو ، فاخته ، بلبل ، قرقاول ...

اماكن تاريخي و جاذبه هاي ديدني شهرستان مهدیشهر :

درجزین

درجزین یا درگزین یکی از شهرهای شهرستان مهدیشهر است.این شهر بخاطر عبور آب چشمه گل رودبار و داشتن چند قنات از آبادانی خوبی برخوردار است و زمینه‌های توسعه کمی و کیفی را دارا است. برخی از میوه‌جات آن مانند زردآلو و انار مشهور است. درجزین در استان به انارستان های پربار و سرسبز معروف و به شهر یاقوت سرخ کویر شهرت دارد.

شهمیرزاد

شهمیرزاد از شهرهای زیبا و خنک شهرستان مهدیشهر است که سالانه هزاران گردشگر را برای بازدید از مناظر زیبا و درختان سر به فلک کشیده به این شهر می کشاند. اين شهر داراي جاذبه هاي طبيعي بسيار زيبا و محصولات متنوع كشاورزي و ... است كه برخي از اين محصولات مانند گردو و آلو داراي اهميت صاداراتي و شهرت بين المللي هستند. بزرگ ترين باغ گردوي جهان با وسعت 700 هكتار نيز در اين شهر واقع شده است.بناهاي تاريخي مانند "شيرقلعه"،"قلعه شيخي" و "د‍ژوهل"(يكي از كانونهاي مهم اسماعيليان)بر جذابيت اين منطقه افزوده است.شهمیرزاد در 6 کیلومتری شمال مهدیشهر واقع شده است.در سفر سال 1386 هیات دولت به استان ، شهمیرزاد به عنوان شهر نمونه گردشگری بین المللی معرفی و تصویب شد.

ملاده  زیبا

روستای ملاده از توابع شهرستان مهدی‌شهر در 66 کیلومتری شمال مرکز شهرستان  واقع شده است. آب‌و‌هوای آن در بهار و تابستان معتدل و در زمستان سرد و پربرف است.از جاذبه های تاریخی آن می توان به خانه ابراهیم خان در روستا اشاره کرد.این مجموعه شامل دو عمارت بوده که در یک باغ مصفا ساخته شده شامل  خانه ابراهیم خان در قسمت غربی و دیگری قراولخانه یا عمارت کلاه فرنگی در قسمت شمال شرق می باشد.

عمارت و شكارگاه ملاده مهديشهر

در روستاي سرسبز و خوش آب و هواي ملاده دو عمارت بزرگ و كهن و زيبا وجود دارد كه در دو سمت شرق و غرب همديگر و به فاصله حدودا 40 متر به موازات يك ديگر و با مالكيت جداگانه قرار گرفته اند . معماري ساختمان هاي مذكور بسيار زيباست نوع گچ بري روي ديوارهاي اتاق ها و ايوان ها ساخت تاق نماها روي ديوار و در برخي جاها نقاشي هاي زيباي ديواري و نيز ايجاد شومينه هاي كوچك به آن جلوه اي خاص داده است . مصالح اصلي بنا خشت و آجر و نماي آن آجر و گچ است . هر يك از اين دو ساختمان دو طبقه و داراي تعداد زيادي اتاق و راهروي مربوط به اتاق ها و طبقه فوقاني است . يكي از اين ساختمان كه به خانه ابراهيم خان نيز معروف است داراي يك حياط بزرگ با درختان فراوان و متنوع است و سر در اصلي اين ساختمان ها از جنس چوب است . درهاي اين دو ساختمان به فاصله چند متر مقابل هم قرار دارند . اين بناها در سال 1287 قمري به همت ابراهيم خان حاكم دودانگه و چهاردانگه براي سكونت شخصي احداث شد. پس از ابراهيم خان پسرش اسماعيل خان در آن زندگي مي كرد و به علت كشته شدن او بازماندگان ايشان از آن محل كوچ كردند و خانه را غير مسكوني باقي گذاشتند. در حال حاضر سرپرستي اين ساختمان ها به عنوان آثار باستاني به عهده سازمان ميراث فرهنگي استان بوده و محل بازديد گردشگران است . موقعيت روستاي ملاده از توابع شهرستان مهديشهر با مختصات جغرافيايي 53 درجه و 24 دقيقه طولي شرقي و 36 درجه 2 دقيقه عرض شمالي در شمال شهرستان مهديشهر واقع شده است . ملاده از مسطح دريا 1770 متر ارتفاع دارد . آب و هواي آن در بهار و تابستان معتدل و در زمستان سرد و پربرف است . فاصله روستاي ملاده تا مركز شهرستان مهديشهر 66 و تا مركز استان سمنان 84 كيلومتر است . رودخانه سفيد رود كه در زبان محلي سنگسري آن را اسپي رو مي نامند در شمال روستا جريان دارد. نام اين روستا در گذشته هاي دور ايوك بوده است . در منطقه دو دانگه چار طايفه جوش جولاسادات و ملا زندگي مي كردند. پس از مهاجرت و اسكان گروهي از طايفه ملا به روستاي ايوك نام ايوك به ملاده تبديل شد. در منطقه شمالي روستاي ملاده ييلاقات زيبايي چون سنگ چشمه و... جنگل معروف افرا مرتبط با جنگلهاي شمال قرار دارند. درختان بلوط نارون افرا و راش در اين جنگل قد برافراشته اند. در ناحيه جنوبي روستا نيز انبوهي از درختان ارس كوهي و تپه ها را پوشانيده اند. آرامگاه بي بي طيبه در ورودي روستا واقع شده است . مردم روستا بي بي طيبه را دختر حضرت موسي بن جعفر(ع ) مي دانند. روستا دو باب آسياب آبي قديمي داشته است كه هنوز آثاري از آن به جا مانده است . راه دسترسي از مركز شهرستان مهديشهر تا روستاي ملاده بصورت آسفالته بوده و مسافرين و گردشگران زيادي از اين مسير جهت بازديد چشم اندازها و رودخانه ها و عمارت قديمي و زيباي ملاده بازديد مي نمايند.

پرور

منطقه نمونه گردشگری "پرور"در 46 کیلومتری شمال مهدیشهر واقع شده که به عنوان منطقه حفاظت شده "پرور" شناخته شده است.این منطقه در روستای پرور و در کوهپایه های البرز شرقی جای گرفته است. جنگلهاي زيباي اورَس (سرو كوهي)، مراتع سر سبز و جنگلهاي درختان پهن برگ به همراه تنوع بي نظير حيات وحش، سيماي جذاب و بي نظيري به اين منطقه بخشيده است. امامزاده سید تاج الدین،حمام وگورستان پرور از مهمترین آثار تاریخی این روستا بوده و از دیگر جاذبه های این منطقه می توان به عشایرو ییلاقات آن اشاره نمود.

منطقه حفاظت شده پرور :

منطقه حفاظت شده پرور در شهرستان مهديشهر كه از طبيعت شگرف برخوردار است مردمان غيوري را پرورانده است . با استان مازندران هم مرز مي باشد كه به لحاظ واقع شدن در ميان دو اكوسيستم بياباني و جنگلي مي توانيم جلوه هاي بسيار بديع را در آن بيابيم كه از يك منظر مي توان آن را يكي از شاهكارهاي خلفت بناميم . سيماي كلي منطقه حفاظت شده پرور كوهستاني بوده و داراي 64563 هكتار است و مهمترين گونه جانوري از رده پستانداران كل وبز ـ خرس قهوه اي ـ پلنگ ـ آهو و انواع گربه هاي وحشي از جمله گربه پالاس و از رده پرندگان هم مي توان به كبك دري و انواع پرندگان شكاري از جمله دليجه اشاره كرد. گياهان جنگلي منطقه برور تقريبا مشابه رودبارك بوده و از تكرار خودداري مي شود. گردشگران و مسافران مسير پرور كه به منطقه حفاظت شده جهت تفريح و استراحت مي روند و يا از مسير جلوي عبور مي كنند با ديدن شكار و طبيعت حظ بصر مي نمايند. منطقه حفاظت شده صيدوا هم وابسته به پرور است پرور مردماني مهمان نواز دارد و اكثريت آنان عشاير و دامدار هستند و شاكله دامداري پروريها با دامداري عشاير سنگسر نزديك است و از قديم الايام تاكنون با هم روابط حسنه شغلي دارند. منطقه پرور هم مكان مستعدي است براي كار آفرينان كه علاقمند به گردشگري مي باشند.

رودبارک

منطقه رودبارک در شمال شهرستان مهدیشهر واقع شده و دارای پوشش گیاهی و جنگل مشجر به مساحت  8060 کیلومتر می باشد. جنگل رودبارک در مسیر راه  مهدیشهر به شهمیرزاد به فولادمحله و در84 کیلومتری شمال شرقی سمنان قرار دارد.واقع شدن این جنگل در ارتفاع باعث شده که از چشم انداز زیبایی برخوردار شود. این جنگل دارای تابستانهای خنک و دلچسب در سایه درختان سر به فلک کشیده بلوط و راش و همچنین زمستانهای برفگیر و سفیدپوش می باشد. این منطقه به دلیل وجود گونه های گیاهی متعدد  و همجواری با منطقه حفاظت شده پرور دارای گونه های متفاوت و پراهمیت جانوری از جمله کل ،خرس قهوه ای، بز و... و پرندگانی نظیر کبک،قرقی و عقاب و کرکس است.این جنگل از مناطق نمونه گردشگری محسوب شده که خستگی راه را برای مسافران و گردشگران از بین برده و خاطری خوش را برای آنان به همراه دارد.

دربند

«دربند» منطقه سرسبز کوچکی است که در حدفاصل مسیر مهدیشهر به شهمیرزاد واقع شده و مهمترین قابلیت گردشگری آن، آب و هوای مطبوع، طبیعت بکر و غار دربند است. موقعیت دربند و نزدیکی آن به شهر مهدیشهر، موجب شده تا این منطقه جهت توسعه شهری مورد توجه قرار گیرد.از این رو مراکزی چون: دانشکده روانشناسی مهدیشهر،بیمارستان 85 تختخوابی مهدیشهر،تالار بین المللی و هتل دربند، مجتمع تفریحی_اقامتی کارگران کشور – مجتمع آموزشی بنیاد مسکن  و.... در منطقه احداث شده اند. این منطقه دارای جاذبه‌های گردشگری می‌باشد که غاردربند، دیوار صخره نوردی سنگسرسل، مناظر سرسبز و زیبا و چشمه سارهای روان نمونه‌ای از آن است. دربند  مهدیشهر علاوه بر گردشگری، از اهمیت کشاورزی نیز برخوردار است. گردو، آلو، سیب و صیفی جات گلخانه ای، از مهمترین محصولات منطقه دربند است.

غاردربند

غار دربند مهدیشهر با 140 میلیون سال عمر دومین غار آهكی بزرگ در ایران اس . غار  دربند در ارتفاعات شمالی بین راه مهدیشهر – شهمیرزاد درست ، غرب جاده در بدنه کوه کمرد مقابل آبادی دربند واقع شده است. دهانه غار در کمرکش کوه سنگی و زیبایی به نام لهرد رو به مشرق قرار داد و دره وسیع و سرسبز دربند زیرآن گسترده شده است . مدخل ورودی به عرض 75/2 و ارتفاع آن 30/1 متر است پس از عبور از دهانه و مدخل غار، وارد دالانی به طول 24 متر و عرض متوسط سه متر می شویم و این دالان به تدریج کوتاه می شود تا که به دهانه ای به ارتفاع 80 سانتیمتر میرسد. پس از عبور از دهانه مذکور وارد غارمیشویم . وضع داخلی غار نسبتا ساده و بدون پیچ و خم است . فضای غار به صورت تالاری بیضی شکل است به طول91 متر که عریض ترین قسمت آن 36 متر و بلندترین نقطه سقف آن 20 متر است.

منطقه چاشم

منطقه گردشگري « چاشم » مهديشهر

روستاي نمونه گردشگري چاشم در شهرستان مهديشهر با مختصات جغرافيايي 53 درجه و 15 دقيقه طول شرقي و 35 درجه و 53 دقيقه عرض شمالي در فاصله 30 كيلومتري از مركز شهرستان مهديشهر واقع شده است . ارتفاع اين روستا از سطح دريا 1760 متر است . چاشم به دليل واقع شدن در ناحيه كوهستاني داراي آب و هوايي سرد و ييلاقي است . بارش هاي زياد يخبندان طولاني و شروع زودهنگام سرما در فصل زمستان از ويژگي هاي اقليمي روستا به شمار مي رفته . و به زودي در آن پيست اسكي ايجاد خواهد شد. روستاي چاشم در منطقه اي واقع شده است كه از قدمت ديرينه اي برخوردار است . اقوام مهاجر هنگام ورود به فلات ايران ناگريز به گذر از بلندي هاي البرز بودند و يكي از گذرگاه هاي آنان تنگه خطير كوه بوده است در اين منطقه كوهايي كشف گرديده مردگان درون آنها با تمامي لوازم شخصي دفن شده اند . تاريخ اين گورها به 750 تا 800 سال پيش از ميلاد مسيح مي رسد . اين كشفيات نشانگر آن است كه منطقه ايي كه روستاي چاشم نيز در آن واقع گرديده است از گذشته هاي دور سكونت گاه اقوام مهاجر بوده است در گذشته چاشم به نام ميرچشمه خوانده مي شد تا ورود سادات به اين روستا و ماجراي علويان عربستان چاشم به سيد آباد نيز معروف گشت و در حال حاضر سيد آباد قسمت شمالي روستاي چاشم است . آرامگاه هاي امامزاده ابوالقاسم . امامزاده مهدي مقبره سيد زين العابدين نبوي و مقبره آقا سيد سليمان عمادي از بناهاي مذهبي و تاريخي روستاي چاشم محسوب مي شوند و مورد احترام مردم روستا هستند. كوه نيزوا شهرستان مهديشهر با ارتفاع 3810 متر كه در شمال روستاي چاشم قرار دارد از شكوه و عظمت خاصي برخوردار است و همواره كوهنوردان و دوستداران طبيعت را به سوي خود جذب مي كند. دشت ها و نواحي تفرجگاهي آبمند چالدشت چالار لاكولا روزبه كلوچاله و آسرون و جاشلويار و در مجموع ييلاقات (خيل ) عشاير سنگسري به ويژه در بهار و تابستان هنگامي كه سرشار از گل هاي رنگارنگ و چمنزار مي شوند جلوه هاي متنوعي از زيبايي هاي طبيعي را به نمايش مي گذارند. از نكات قابل ذكر در بلنداي مناطق شمالي مهديشهر مثل ييلاقات عشاير سنگسري در اطراف خوره ـ جاشلويارـ آسوران ـ اورپلنگ اين است كه قله دماوند پايگاه ديگر عشاير ايل سنگسر به خوبي ديده مي شود.  روستاي چاشم  در پاي قله كوه "نيزوا" قرار دارد،"چاشم" روستايي پايكوهي است و آب آن از چشمه و قنات تامين مي شود. مهم ترين جاذبه گردشگري اين منطقه، ارتفاعات زيبا و چشم نواز نيزوا، وجود امكان تفريح زمستاني در منطقه، چشمه روزيه، وجود تپه هاي باستاني، امامزاده ها و ... است.

موزه عشاير ايل سنگسر

در اين موزه ابزار و وسايل زندگي و صنايع دستي ايل سنگسري، وسايل كار و زيور آلات زنان سنگسري به نمايش درآمده است.

محوطه باستاني خرند

اين محوطه باستاني به دليل نزديكي به روستاي "خَرَند" به اين نام معروف شده است.اين محوطه در اواخر هزاره دوم و اوايل هزاره اول قبل از ميلاد محل استقرار اقوام مختلف بوده است.

امامزاده قاسم زیارت

این بنا در شمال مهدیشهر در منطقه زیارت مهدیشهر واقع است و ظاهرا متعلق به فرزند امام هفتم (ع) می باشد. بنای بقعه شامل چند اتاق و دالان تو در تو و گنبد و ایوان و صحن است . راهروی ورودی به حرم دارای شش چشمه بزرگ و دو سکوی طویل در طرفین است که قبور بزرگان  محل در آنها واقع است . در نمای داخلی اتاق جلویی حرم در وسط اضلاع شمالی و جنوبی آن دو طاقنمای بزرگ با گچبری های جالب و رنگین دیده می شود. برنمای داخل گنبد و اطراف آن گچبری و نقاشی های ارزنده ای جلب توجه می کند. این اتاق  بوسیله یک در چوبین کنده کاری شده بسیار زیبا به حرم یا  به قسمت اصلی بقعه راه می یابد. در حد فاصل کاسه گنبد و ساقه دو ردیف قطاربندی آجری نامنظم به زیبایی در کنار هم قرار گرفته اند. ایوان امامزاده رو به مغرب و مشرف به صحن وسیعی است که 5 متر بلندی دارد و گنبد اصلی بقعه دارای ساقهای ده ضلعی به ارتفاع 40/2 متر از آجر است.

حسینیه المهدی مهدیشهر

ساخت بنای حسینیه المهدي به پیش از انقلاب باز می‌گردد. ساختمان حسینیه طوری طراحی شده که تقریبا از تمامی نقاط شهر قابل تماشا است و در هنگام شب منظره ای رویایی به خود می گیرد. قرارگیری آن بر تپه ای مرتفع و اشراف کامل آن به شهر و شهرکهای اطراف باعث شده مراسم مهمی همچون نماز جمعه در این مکان برگزار گردد. همچنین در طرح آینده این مکان پیش بینی شده است محوطه این بنا مسقف و به عنوان مصلی مورد استفاده قرار می گیرد. این بنا دارای گنبدی عظیم به رنگ آبی و دومناره میباشد.

هتل سنگسر

هتل سنگسر از بناهای با معماری مدرن شهرستان مهدیشهر می باشد. این ساختمان مجلل بر روی تپه های منتهی بر کوه های شمال غربی مهدیشهر بنا شده و نمای بسیار مناسبی به این شهر داده است . پایه گذاری این ساختمان در سال 1352 خورشیدی به وسیله یکی از سرمایه داران معروف سنگسری به عنوان منزل مسکونی و محل پذیرائی مهمانان وی انجام گرفت و درسال 1357 خوشیدی به پایان رسید و هم اکنون به عنوان هتل از آن بهربرداری می‌گردد.

شیرقلعه شهمیرزاد:

آثار این قلعه تاریخی در سه کیلومتری شمال غرب شهمیرزاد و در دره شیخ چشمه سر بر فراز کوهی بلند و مرتفع قرار دارد که به نام قلعه شیخ چشمه سر معروف است . تاریخ بنای قلعه به پیش از تاریخ می‌رسد. هرچند مانند بیشتر قلعه های ایران مدتی پناهگاه اسماعیلیان در قرن 6و7 هجری بوده است. این قلعه دارای طرحی منظم نیست و بالطبع در پستی و بلندی های کوه ساخته شده است. در چهار گوشه قلعه چهاربرج مدور دیده می شود. درساخت دژ از سنگهای صخره ای همان کوه استفاده شده . در ورودی قلعه از سمت جنوب بوده که امروزه بصورت مدخل بسیارکوتاهی از قلعه سنگهای صاف و کوچک دیده  می‌شود.

کافرقلعه

در جنوب شهر تاریخی مهدیشهر برروی قله کوه آثار قلعه ای بسیار کهن که از سنگ ، گچ و ساروج دیده میشود. این قلعه که مربوط به ایرانیان قبل از اسلام بوده کافر یا قلعه گبرها نام دارد. این قلعه تاریخی مانند قلعه های دیگر کومش در سیر ادوار تاریخ مورد استفاده اقوام و طوایف مختلف قرار گرفته است . فرقه باطنیان (اسماعلیان ایران ) از این قلعه به عنوان یک پناهگاه مهم استفاده نموده اند. مناطق گردشگری عمارت خیل خان – هیکو – ده صوفیان – فولاد محله – چشمه روزیه – جنگل فینسک – چاشم – برج چاشم – آبشار اوبن – و امامزاده های متعدد در شهرستان مهدیشهر از جمله زیبائیهای این شهرستان میباشد

صنایع دستی

صنایع دستی این شهرستان  که غالب آن حاصل هنر زنان منطقه بوده شامل قالیبافی،پلاس  ، نمدبافی،گلیم ، جاجیم بافی وهمچنین بافتن پارچه های کمابیش ظریف مانند چادر ،برک ،شال ریا ، مقنه ، تیرمن   کلاه ها ی پشمین و نمدی ،سرگیرا(چادر بانوان)،مکئنه(سرپوشه)، کژین شئوی (تنپوشه)،فراخ شئوال(دامن)، پارچه های  ظریف ابریشمی (کژین)اشاره کرد.نوعی صنعت زرگری و ملیله کاری که حاصل آن زیور آلاتی ازجنس طلا و نقره به نام چنگوم،کودبندو ... میباشد را می توان نام برد. ضمنأ فرش دستباف مهدیشهر از جایگاه ویژه ای در کشور و در سطح بین المللی برخوردار است .فرش دستباف مهدیشهر در نمایشگاه فرش دست باف در آلمان در سال 1372 مقام جهانی را کسب نموده است.صنایع دستی و گلیم بافی و جاجیم بافی ساخته که در این خطه از شهرت عالی و جهانی برخوردار است که با حضور در نمایشگاهها بین المللی توانسته است رتبه های افتخار آفرین را کسب نماید.

سوغات شهر مهدیشهر (لبنیات سنگسر )

عشایر سنگسری در استفاده از شیر گوسفند مهارت خاصی دارند و انواع لبنیات و منحصر به فرد خود را از آن تهیه میکنند که تعداد این لبنیات به بیش از 32 نوع می رسدکه مهمترین آنها ماست، آرشه،دوغ خورش ،ماست چکیده ،کره ، پنیر، چیک کو توک ، مامایی وو، سزمه و ... می باشد. از دیگر سوغات  مهدیشهر فرش   دستباف ،جاجیم ،پلاس قلیچه ابریشمی و ...می باشد.

فولاد محله

فولاد محله شهرستان مهديشهر يكي از آباديهاي رو به رشد و قابل توسعه و داراي شهرك صنعتي مي باشدتبديل اين مركز دهستان به شهر از آرزوي مردم اين دهستان و مردم مهديشهر مي باشد فولاد محله داراي چشم اندازي زيبا و باغات و كشتزارهاي با صفا مي باشد كه اخيرا بعضي از ييلاق پسندان نسبت به احداث خانه هاي ويلايي و سكونت تابستانه اقدام نموده اند با توجه به اينكه فولاد محله در محور اصلي جاده مهديشهر ـ ساري قرار دارد توسعه آن با انحاي مختلف از جمله رديف منطقه گردشگري قرار گرفتن دور از انتظار نمي باشد.

منطقه زيباي خطير كوه

منطقه زيباي خطير كوه در شهرستان مهديشهر در موقعيت عرض جغرافيايي 35 9 و طول جغرافيايي 53 10 در كره زمين واقع شده است . با بررسي و مطالعه موقعيت سياسي و جغرافيايي منطقه خطير كوه در دهه هاي گذشته متوجه مي شويم شهر سنگسر سابق و توابع فرمانداري نظامي سنگسر از جمله روستاهاي خطير كوه قبل از سال هاي 1300 جز ء استان تهران واز سال 1300 تا 1338 جزو استان مازندران بوده اند و با تشكيل فرمانداري سمنان سنگسر سابق به فرمانداري كل سمنان الحاق پيدا كرد و روستاهاي خطير كوه جز مازندران گرديدند اما از سال 1367 به بعد مجددا از توابع  شهرستان مهديشهر گرديده است . با مطالعه و قدمت نام و نشان روستاهاي منطقه خطير كوه در جغرافياي ايران استان (تهران مازندران و سمنان ) به آن پرداخته شده يكي از دلايل شكل گرفتن ساير روستاهاي خطيركوه در حاشيه رودخانه كبير وجود آب رودخانه كبير جهت كشت و كار و امكان كسب و كار بهتر به دليل تردد بازرگانان و موقعيت آب و هوايي مناسب تر در ايام سرد سال در كنار رودخانه بوده در گذشته مردم منطقه روستاهاي حاشيه رودخانه كبير را كمروروار مي گرفتند كه در سال هاي بعد با پرجمعيت شدن هر كدام نامي به خود گرفته اند كه امروزه روستاهاي منطقه خطير كوه به نام هاي كمرود -  زرشك دره - بندبن  - پاقلعه  - رودبار و لردشهرت دارند. منطقه خطيركوه به سبب موقعيت سوق الجيشي در طول تاريخ از حساسيت و اهميت ويژه اي برخوردار بوده است . در دره اي از البرز مركزي واقع شده كه از شمال به شهرستان سواد كوه و از جنوب به مركز شهرستان مهديشهر و از مشرق به شهرستان ساري و از مغرب به استان تهران - شهرستان فيروزكوه محدود است . راستوپي نام رودي است كه از شمال كوه هاي خطير كوه سرچشمه مي گيرد كه امروزه سرچشمه آن به روزيه معروف است كه پس از پيوستن چند شاخه فرعي چون رود سرخاب و دلاور رو به شمال جريان مي يابد. اين رود پس از عبور از شهر پل سفيد در دوراهي آزاد مهر شاخه ولوپي از سمت چپ به آن مي پيوندد و پس از اين به نام تالار به سوي درياي خزر جريان مي يابد.

عشایر ایل سنگسری

سنگسری ها شاخص ترین کوچندگان دامنه های البرز هستند . آنها طولانی ترین مسیر کوچ جهان را طی می کنند به طوری که فاصله ی دورترین نقطه ی ییلاقی و قشلاقی آنان به بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر می رسد. - برنارد هوکارد محقق مشهور اروپایی نیز معتقد است عشایر ایل سنگسری طولانی ترین مسیر کوچ رو جهان را دارا هستند .سیاه چادر عشایر سنگسری که "گوت" نام دارد منحصربه‌فرد است و از ساختار ویژه ای برخوردار است . تقسیمات داخلی سیاه چادر سنگسری همسان معماری ایرانی است . پلاس سنگسری کف آن را مفروش و دیوارهای نقش دار، فضای داخل چادر را به محل میهمانان، خانواده و آشپزخانه تقکیک می کنند . دست بافته ها و آویزه های بسیاری که دارای نقش و رنگ هستند در داخل چادرها کاربرد دارند. عشایر ایل سنگسری از شیر گوسفند و بز ، 35 نوع محصول لبنی تولید می کنند. همچنین آنان در تولید نوعی شکلات محلی به نام چیکو تبحر خاصی دارند . چیکو و روغن زرد  ( آرشه ) که ماحصل تلاش عشایر سختکوش ایل سنگسر است، بخشی از سوغات مهدیشهر را تشکیل می دهد .امروزه بخش هایی از مراتع استان های سمنان، تهران، قزوین، قم، مرکزی، مازندران، گلستان، گیلان، خراسان رضوی، خراسان شمالی و خراسان جنوبی، و اصفهان همچنان در اختیار عشایر ایل سنگسر قرار دارد .شهر مهدی شهر (سنگسر)، مرکز شهرستان مهدیشهر، خاستگاه ایل سنگسری است که خانوارهای عشایری از اواخر شهریور تا اواسط خرداد ماه در آن سکونت دارند

تهیه و تنظیم : محمد رضا کفاش از شهرستان زیبای مهدیشهر