جزئيات شكايت شجريان از صدا و سيما و كيهان

من تاريخ پخش تمام اين سرودها را يادداشت كرده‌ام. آخرين مرتبه پخش كليپ‌هايي با صداي استاد از تلويزيون هم به زمان بازگشت پنج نفر از ايرانيان بازداشت‌شده در موصل عراق به كشور مربوط مي‌شود.

کد خبر: ۵۷۱۱۶

تاریخ: ۰۴ مرداد ۱۳۸۸ - ۱۰:۳۲

اين روزها، تركش تنش‌هاي سياسي به دست‌اندركاران حوزه فرهنگ هم برخورد مي‌كند و طبيعتا به سوي چهره‌هاي مطرح‌تر، تركش‌هاي اساسي‌تري پرتاب خواهد شد.

ماجراي مطلب تند روزنامه كيهان عليه محمدرضا شجريان را نيز مي‌توان در اين باب ارزيابي كرد. مطلبي كه شكايت شجريان عليه كيهان را به‌دنبال داشت.

محمدحسين آقاسي وكيل استاد آواز ايران درباره علت انجام اين شكايت به اعتمادملي مي‌گويد: مدت‌ها بود كه استاد شجريان به صداوسيما تذكر مي‌دادند كه آثار ايشان را بدون اجازه از شبكه‌هاي مختلف پخش نكنند، كتبا هم نامه نوشتند اما صداوسيما به اين خواهش ايشان ترتيب ‌اثر نداد. در نتيجه استاد شجريان در گفت‌وگو با يكي از شبكه‌هاي بين‌المللي، در اين‌باره دوباره صحبت كردند كه اين صحبت‌ها منجر به انتشار مقاله‌اي عليه ايشان در شماره روز 14 تيرماه سال جاري در بخش خبرهاي ويژه روزنامه كيهان شد.

من شخصا نمي‌توانم درك كنم چطور يك هنرمند محبوب و ملي كه اصلا هم چهره‌اي سياسي نيست و فقط علاقه‌مند نيست كه آثارش از شبكه‌هاي مختلف صداوسيما پخش شود، «وطن‌فروش» ناميده شود. اين مساله خجالت‌آور است و استاد هم از اين مساله بسيار رنجيده‌خاطر و ناراحت‌اند. به همين دليل هم تصميم گرفتند از روزنامه كيهان شكايت كنند. روز چهارشنبه اين شكايت طرح شد، قطعا دادگاه به اين شكايت رسيدگي خواهد كرد.»

ماجراي شكايت شجريان از كيهان چند روز پس از اعلام طرح شكايت او از صداوسيما منتشر شد كه به‌زعم آقاسي به اعتراضات و خواهش‌هاي شجريان بي‌توجهي كردند: «به‌رغم درخواست‌هاي مكرر استاد از صداوسيما، اين سازمان در جريانات اخير، با ساختن كليپ‌هايي از خيابان‌ها و تصاوير اشخاصي كه مورد علاقه‌ايشان نبودند، از صداي ايشان بهره‌برداري غيرمجاز كردند. اين تصاوير به عنوان تبليغات تلويزيوني و توجيه اعمالي كه مورد قبول بسياري از مردم نبود، تهيه و روي آنها از سرودهايي از استاد استفاده مي‌شد كه مربوط به دوره اوليه انقلاب بودند، به نحوي كه بينندگان اين تصاوير اينگونه برداشت مي‌كردند كه استاد همسو با بخشي از حكومت و در واقع به عنوان تاييدكننده آن تصاوير از پخش آنها رضايت دارد. به همين دليل هم به من مراجعه كردند و از من خواستند تا در اين زمينه اقدام جدي به عمل آيد.»

بنا به گفته آقاسي با وجود درخواست شجريان پخش صداي او، كماكان از شبكه‌هاي مختلف راديو و تلويزيون ادامه داشت و با وجود اعتراضات فراوان به اين مساله ترتيب اثر داده نشد: «من تاريخ پخش تمام اين سرودها را يادداشت كرده‌ام. آخرين مرتبه پخش كليپ‌هايي با صداي استاد از تلويزيون هم به زمان بازگشت پنج نفر از ايرانيان بازداشت‌شده در موصل عراق به كشور مربوط مي‌شود.»

اما صرف طرح شكايت از صداوسيما و كيهان شايد بيشتر يك حركت نمادين از سوي شجريان قلمداد شود تا شكايتي كه انتظار برخورد با متهم را در برداشته باشد.

آقاسي در اين‌باره مي‌گويد: «در مورد روزنامه كيهان، صرف‌نظر از اينكه استاد قصد داشتند حركت ناشايست اين روزنامه را با اين شكايت تقبيح كنند، به احتمال بسيار قوي در اثر طرح موضوع در رسانه‌هاي مختلف، دادگاهي تشكيل خواهد شد. اما آنچه در سابقه شكايت از كيهان به آن برخورده‌ام، محكوم شدن اين روزنامه به جريمه‌اي معادل 200 تا 400 هزار تومان بوده است. البته اگر كيهان از انتشار اين مطلب عذرخواهي كند، از شكايت صرف‌نظر خواهيم كرد. اما درباره شكايت از صداوسيما بايد بگويم كه شكايت ما عليه معاونت راديويي صداوسيما و با ذكر اين نكته كه هر كسي كه نسبت به پخش اين آثار در صداوسيما دستور داده، به دادسراي كاركنان دولت ارائه شد.

در حال حاضر، بازپرس پرونده كتبا از صداوسيما خواسته تا مجوز پخش آثار شجريان را اعلام كند. چون اگر مجوزي نداشته باشد كه ندارد، طبق ماده 23 قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان بين 6 تا 3 سال حبس در انتظار كساني است كه مسووليت پخش اين آثار را به عهده دارند.»

اما نكته اساسي اينجاست كه شبكه‌هاي مختلفي در عرصه راديو و تلويزيون مشغول فعاليت‌اند و هر برنامه‌اي هم تهيه‌كننده‌اي دارد كه خودش تصميم مي‌گيرد چه قطعاتي در برنامه‌اش پخش شوند. در نتيجه كار پيدا كردن متهم به صورت شخصي كار بسيار سختي خواهد بود، اما آقاسي به مساله ديگري اشاره مي‌كند: «بعد از طرح شكايت، بررسي‌هاي زيادي در اين‌باره كرده‌ايم و مي‌دانيم كه بخشي در صداوسيما وجود دارد كه مركز موسيقي و سرود صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران نام دارد و پخش يا عدم‌پخش هرگونه موسيقي با موافقت كتبي اين بخش به زير مجموعه‌ها اعلام مي‌شود. بنابراين در حال حاضر بالاترين مقام مرتبط با اين بخش تحت تعقيب قرار خواهد گرفت. چراكه اگر مسوول اين بخش حق اجازه پخش اين آثار را صادر نكند، هيچ‌يك از تهيه‌كنندگان و كارگردانان شبكه‌هاي مختلف حق استفاده از آنها را ندارند.»
اما اگر اين آثار دوباره از صداوسيما پخش شدند، چه بايد كرد: «فعلا درصدد صدور دستور موقتي براي جلوگيري از پخش صداي ايشان در شبكه‌هاي مختلف هستيم اگر اين روند غيرقانوني هم ادامه پيدا كند، تاثيري در ميزان مجازات نخواهد داشت.» شجريان فقط اجازه پخش «ربنا» را صادر كرده و بنا به گفته وكيلش تا زماني كه وضعيت قلب واقعيت‌ها در صداوسيما صورت مي‌پذيرد. به پخش ساير آثارش از شبكه‌هاي مختلف آن رضايت نخواهد داد.