جزئیات انحلال انتشارات سروش و سرنوشت گنجینه‌اش

شروع انتشار «روزنامۀ جام جم» در انتشارات سروش بود و قبل از استقلال در قالب «شرکت انتشارات جام جم»، تا آخرین شمارۀ سال ۱۳۸۲ در سروش منتشر شد؛ اما حالا سروش در مجموعه‌ای ادغام می‌شود که برآمده از انتشارات سروش است.

کد خبر: ۵۷۰۰۶۳

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۱۶

با کناره‌گیری مدیرعامل مؤسسه انتشارات سروش، آخرین گام‌ها برای انحلال یکی از بزرگ‌ترین انتشارات‌های کشور و ادغام این انتشارات با مؤسسه جام جم برداشته شد تا در راستای کوچک‌سازی ساختار عریض و طویل صداسیما، حرکت تازه‌ای عملیاتی شود.

به گزارش «تابناک»، مهدی فضائلی، مدیرعامل مؤسسه انتشارات سروش متعلق به سازمان صداوسیما در روزهای اخیر از مسئولیتش استعفا داد تا آخرین گام‌ها برای انحلال و ادغام این مؤسسه با مؤسسه جام جم که ناشر روزنامه جام جم محسوب می‌شود، فراهم شود و در واقع مجموعه‌های نشر رسانه ملی یکپارچه و کوچک شود و در همین راستا، مراد عنادی با حکم رئیس سازمان صداوسیما به عنوان رئیس و مدیرمسئول (مدیرعامل) این مؤسسه منصوب شد.

در حکم عنادی، استفاده از ظرفیت‌های روزنامه «جام‌جم» و انتشارات «سروش» در راستای ترویج سبک زندگی اسلامی ایرانی، پیگیری سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی و نیز قانون برنامه پنجم توسعه امور مربوط به کوچک‌سازی و ادغام مؤسسه و انتشارات «سروش» و تهیه و تنظیم اساسنامه جدید مؤسسه «جام‌جم» و «انتشارات سروش»، تهیه، تولید و انتشار کتب و مجلات کاربردی رسانه‌ای و غیررسانه‌ای متناسب با ذائقه مخاطبان و رده‌های مختلف سنی و برنامه‌ریزی برای حمایت از صدور محصولات فرهنگی و هنری مؤسسه «جام‌جم» و انتشارات «سروش» و همچنین حفظ و ارتقای مزیت رقابتی - اجتماعی مؤسسه و انتشارات توصیه شده بود.

با این اوصاف، آنچه سرنوشت نامشخصی دارد، مجموعه سرمایه‌های در اختیار سروش است؛ سرمایه‌هایی که بخش‌هایی از آن به امتیاز و مجموعه محصولات در اختیار انتشارات سروش مربوط می‌شود و بخش دیگری نیز به ساختمان‌ها، چاپخانه و سایر سرمایه‌های ارزشمند این نشر بزرگ مربوط می‌شود که طبیعتاً با توجه به ادغام این مجموعه با مؤسسه جام جم، باید بخشی از سرمایه‌ها از جمله ساختمان‌های این نشر به فروش برسد.

«شرکت انتشارات سروش»، وارث نام و آثار «واحد انتشارات سروش» است که یکی از واحدهای «سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران» بوده است. مبنای شکل‌گیری این واحد، انتشار مجلۀ هفتگی «سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران» به نام «تماشا» و تشکیل «واحد انتشارات تماشا» بود. اولین شمارۀ مجلۀ «تماشا» در 1349/12/9 منتشر و در سطح تهران و شهرستانها توزیع شد. انتشار مجلۀ مذکور و چاپ کتاب‌های رادیو و تلویزیونی تا سال 1356 ذیل همین عنوان ادامه داشت.

در این سال نام انتشارات به «سروش» تغییر یافت و شمارۀ ۳۹۵ مجلۀ مذکور در ۳۰ خرداد ۱۳۵۶ با نام «سروش» منتشر شد. شمارۀ ۴۳۵، آخرین شمارۀ قبل از انقلاب «سروش» بود.

سروش جدید با شمارۀ یک در 58/2/18 منتشر شد و انتشار آن تا امروز ادامه دارد. شمارۀ این مجله در مرداد 1390 از 1500 عبور کرد. در دورۀ جدید، تجربه‌های دیگری برای چاپ مجلاتی به زبان های انگلیسی، فرانسوی و عربی حاصل شد که تداوم نیافت. انتشار مجلۀ «سروش کودکان» از شهریور ۱۳۷۰ آغاز شد و تا امروز ادامه دارد.

انتشار ماهنامۀ «سروش نوجوان»، ماهنامۀ «سروش بانوان»، ماهنامه «سروش جوان» و فصلنامۀ «سروش اندیشه» که عمدتا اثرگذاری محدودی داشتند در این دوره صورت پذیرفت. شروع انتشار «روزنامۀ جام جم» (پیش‌شماره در روز ۱۶ فروردین ۷۹) در انتشارات سروش بود و قبل از استقلال در قالب «شرکت انتشارات جام جم»، تا آخرین شمارۀ سال ۱۳۸۲ در سروش منتشر شد اما حالا سروش در مجموعه‌ای ادغام می‌شود که برآمده از انتشارات سروش است.

انتشار کتاب، دیگر فعالیت این واحد فرهنگی بوده که سابقۀ آن به سال ۱۳۴۵ می‌رسد . مجموع کتاب های منتشر شده از این سال تا پایان ۱۳۵۷ حدود ۱۱۰ عنوان، و از سال ۱۳۵۸ تا پایان سال ۱۳۸۹ حدود ۲۷۰۰ عنوان است که حدود ۱۵۰۰ عنوان آن چاپ اول بوده است و بنابراین سوای ارزش معنوی، ارزش ریالی آثاری که امتیاز چاپشان در اختیار این انتشارات قرار داد، بسیار قابل توجه است.

فهرست صاحبان آثاری که برای انتشار اثر خود سروش را برگزیده اند به ۳۰۰ ردیف بالغ می شود. جدای از این گروه، صرفاً برای ترجمه یا تألیف مقالات «فرهنگ آثار جهان» و «فرهنگ آثار ایرانی-اسلامی»، دو پروژه بزرگ کتاب سروش که اولی در ۶ جلد طی سال های ۷۹ تا ۸۵ تکمیل و منتشر شد و دومی در قالب ۶ مجلد دست اقدام است که سه جلد آن طی سال های ۹۰،۸۷،۸۵ منتشر شده است، بیش از ۲۰۰ مؤلف و مترجم با سروش همکاری داشته اند.

سروش کتاب های نفیس ماندگاری هم به عرصۀ فرهنگ کتاب و کتابخوانی عرضه کرده است. قرآن نفیس به خط مرحوم استاد حبیب الله فضائلی، دو حافظ نفیس به خط استادان غلامحسین امیرخانی و محمدعلی گرجستانی، کتاب اطلس خط اثر مرحوم حبیب‌الله فضائلی «سیمای پهلوانان شه اوژن در شاهنامه»، «مساجد ایران»، «کاشیکاری در ایران»، «شاهنامۀ بایسنقری»، «قالیچه های تصویری ایران» و «هنر اسلامی» از آن جمله اند.

با این همه فعالیت، «شرکت انتشارات سروش» در آبان ماه ۱۳۷۴ به ثبت رسید. دفتر مرکزی انتشارات سروش در ساختمانی ۹ طبقه متعلق به سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران واقع در تهران تقاطع خیابانهای شهید مطهری و شهید مفتح قرار دارد، فروشگاه اصلی سروش در خیابان انقلاب و روبه روی دانشگاه تهران قرار گرفته و چاپخانۀ سروش در مجموعۀ غزالی (کیلومتر ۱۴ جادۀ مخصوص کرج) قرار دارد؛ مجموعه‌هایی که حالا احتمالاً باید به فروش برسد.