هویت تاریخی ایرانیان در نگاهی حکیمانه

مسلم محمدی

کد خبر: ۵۶۷۱۹۵

تاریخ: ۲۲ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۲:۵۷

بیست و دوم بهمن است  و سالگرد انقلاب جهانی مردمی که در دنیای معاصر از نظر تاثیرات گسترده داخلی و بین المللی شاهکاری منحصر بفرد بحساب می آید، که یکی از تاثیرات برجسته آن، تحول علمی و جنبشی نرم افزارانه با ارکان سه گانه بومی سازی، به روز بودن و کارآمدی است که با اعتماد بنفس بدست آمده در میان جوانان این مرز و بوم می تواند نوید بخش آینده ای درخشان باشد.

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی که خود صاحب نظری برجسته در حوزه تاریخ و تمدن بحساب می آیند، این حرکت علمی و پژوهشی را همانند اصل پیدایش نهضت، مرتبط با هویت و شخصیت تاریخی مردم ایران می داند.

در این یادداشت، مجموعه نظریات ایشان را در سه دوره گذشته، امروز و فردای ایرانیان در حوزه علم ودانش دوستی به صورت کوتاه و گویا مرور می کنیم باشد که توانمندی های اجتماعی برگرفته از دو هویت ایرانی – اسلامی دست مایه تمدنی نوین قرار گیرد.

1-    دیروزی درخشان
ایرانیان در گذشته پیش و پس از اسلام ملتی فرهیخته و علاقه مند به علم و دانش بوده اند. وآثار ماندگاری از خود بجای گذاشته اند.ایشان امروز ایران را ادامه همان گذشته درخشان می داند."

ذهن و هوشمندی ایرانیان از متوسط علم و هوشمندی ملل جهان بالاتر است؛ این یک سخن علمی و آماری و تحقیق شده است؛گذشته  ی ما هم همین را نشان می دهد؛ فرهنگ و تمدن ایرانی در ادوار مختلف، برای ملل مختلف یک شاخص برجسته و یک پرچم به حساب می آمده. در دوره های اسلامی هم ملتی که توانست دانش و فلسفه و علوم مختلف و روش زندگی را از اسلام بگیرد و آنها را در چارچوب منطق های مستحکم پابدار کند و به دنیا ارائه دهد، عمدتا، ایرانی ها بوده اند.

این را دیگران هم قبول دارند." (5/12/1383 ) "ما همان ملتی هستیم که در همه دوران مهم اسلامی، از ملت های مسلمان بدو استثناء، پیشرو تر بودیم و در همه علوم وفنون؛ در فلسفه، در علم، حتی در علوم مربوط به زبان عربی پیشرو تر بودیم"(29/7/1384)  قرن چهارم هجری، قرن اوج شکوفایی تمدن اسلامی است. اگر کتاب " تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری را مطالعه کنید، خواهید دید که در قرن چهارم هجری – یعنی همان قرن یازدهم میلادی؛ یعنی اوج ظلمت جهل در اروپا که هیچ چیز نبوده -  اوج شکوفایی اسلامی مربوط به ایران است.دانشمندانی هم که هستند – جز تعداد خیلی معدودی- تقریبا همه ایرانی اند؛ در حالی که دین و دینداری در همان اوقات در ایران از اروپا کمتر که نبود، خیلی بیشتر هم بود. پس، این دین نیست که مانع علم است.( 19/7/ 1378) بلکه دین بال دیگر و بلکه چراغ راهنما و مسیریاب علم و عالمان است.

2-    امروزی پویا
رهبر انقلاب برتر و بالاتر از گذشته به توان واستعداد امروز مردم و بخصوص نسل جوان ودانشگاهی ایران ایمان وامید فراوانی دارد. "استعداد ما ایرانی ها در زمینه علمی، در دنیا ثابت شده است؛ از طرق مخلف، این معنا تحقیق و بررسی شده است و از نظر من، قطعی است. در پیشرفته ترین دانشگاه های دنیا، عنصر ایرانی از متوسط استعداد هایی که در آن دانشگاه بوده،سطحش بالاتر است؛ یعنی موسط استعداد ایرانی از متوسط اسعداد جهانی، سطحش بالاتر است."( 13/7/1385) استعداد انسانی ما برای وارد شدن در میدان علم و پیش رفتن در این میدان، استعداد خوبی است؛ از متوسط استعداد بشری دنیا جلوتر و این امروز دیگرجزو مسلمات شده است.( 23\5\1385) " اخیرا در یکی از مطبوعات داخلی مطلبی را دیدم که از یکی از مؤسسه های آماری مهم در آمریکا راجع به ایرانیان مقیم آمریکا- یا به قول آن ها، آمریکایی های ایرانی تبار- نوشته بود که سطح معلومات و سطح پیشرفت علمی اینها چند برابر متوسط مردم آمریکاست.

این، چیز خیلی مهمی است. ما در داخل کشور همین را داریم مشاهده می کنیم. هیچ بعدی هم ندارد که کسانی که بخصوص روی ایران تلاش خصمانه کردند و سعی کردند حرکت علمی را در این کشور دچار مشکل کنند، به این استعداد وافر و جوشان ایرانی واقف بودند؛ می دانستند اگر عنصر ایرانی وارد میدان علم شود، علم از انحصار خارج خواهد شد."( 12/7/1384 )
ایشان همچنین تاکید دارند که این قدرت و توان محدود به حوزه خاصی نیست، از این رو همه باید برای ثمر بخشی و باروری آن تلاش کتنند."جوان ایرانی در استعداد های گوناگون، یک ظرفیت سطح بالا را داراست. اگر ما مسئو لان نشناسیم، گناه ماست؛ اگر خود او این ظرفیت را نشناسد، گناه اوست.گناه هم نتیجه ی خودش را دارد؛از را ه ماندن و به مقصود نرسیدن است."( 8/8/1385 ) که این توجه مسئولان امر در حوزه های مرتبط را میطلبد.

ج: فردایی امیدوار
مجموعه نظریات ایشان در تعیین چشم اندازها و راهبردهای پیش رو را در کلمات زیر می توان یافت:" ما به عنوان یک ملت با استعداد، باید علم آفرینی کنیم و می توانیم. کسانی که علم آفرینی کرده اند، هم از لحاظ استعداد و هم از لحاظ سوابق علمی درخشان تاریخی ای که ما داریم، از ما جلوتر نبودند؛ بنابراین ملت ما می تواند. این به عنوان طرح یک خواسته عمومی در دانشگاههاست، تا ان شاء الله همه آن را دنبال کنند."( 22/2/1382 ) " ما باید این سرعت و این شتابی را که در حرکت علمی ما وجود دارد، سال ها ادامه بدهیم؛ هیچ جایز نیست که ما اندکی توقف کنیم؛ زیرا عقب ماندگی ما از دنیای پیشرفته ی از لحاظ علمی، عقب ماندگی زیاد و قابل توجهی است؛ این را میدانیم، این را می فهمیم و از او رنج می بریم. علت هم این است که ملت ما دارای هوش زیر متوسط نیست که بگوید حالا حقم است. ملت ما ملتی است دارای هوش بالای متوسط جهانی است ؛این حرفی است که ثابت شده؛ همه می گو یند."( 24/9/1387)
باشد که با نیم نگاهی به تمدن افتخار آمیز گذشته و تجربه بدست آمده امروز، فردایی درخشان را با طرحی نو دراندازیم که در اوج قله های دانش و اخلاق آن را ببینیم و اثبات کنیم که در ساختار حکومت دینی، علم ودین می توانند در کنار هم و مکمل هم در بازسازی حقیقت انسان و جهان باشد.

*عضو هیات علمی دانشگاه تهران