اعتماد به نفس یا خوشبینی محض؟

آیا اساساً می‌توان آنچه قطبی در گفتارش به مردم می‌گوید را دروغ‌هایی بزرگ نامید که در جنگ جهانی دوم آلمان هیتلری با توصیه گوبلز، مشاور رسانه‌ای خود استفاده می‌کرد: «دروغ باید قدری بزرگ باشد که نتوان آن را باور نکرد.»

کد خبر: ۵۶۴۵۵

تاریخ: ۳۰ تير ۱۳۸۸ - ۱۰:۱۸

خبرآنلاین؛ «قطبی به 70 میلیون نفر، تخیل می‌فروشد.» گفته حشمت مهاجرانی، مربی افسانه‌ای فوتبال ایران در واکنش به ادعاهای سرمربی تیم ملی یکی از بحث‌های اصلی این روزهای فوتبال ایران است. فوتبال ایران در واکنش به تمدید قرارداد با افشین قطبی به سه دسته تقسیم شده و دو گروه از منتقدان این مربی در برابر حامیانش که توده مردم را به خود اختصاص می‌دهند، قرار گرفته‌اند.

دسته‌ای از منتقدان را رسانه‌های حامی دولت تشکیل می‌دهند که بی‌توجه به عملکرد فنی و دانش او فقط به دلیل تسویه‌حساب‌های سیاسی و تفاوت‌های ارزشی در هنجارهای سیاسی‌شان با این مربی و گروهی از مدیران فوتبالی به تمدید قرارداد با قطبی می‌تازند و خواهان لغو این قرارداد هستند.

در برابر این طیف اما حشمت مهاجرانی، امیر حاج‌رضایی و مجید جلالی قرار می‌گیرند که اعتقاد دارند قطبی می‌تواند گزینه‌ای ایده‌آل برای هدایت تیم ملی باشد اما به شرطی که تغییراتی در گفته‌هایش داشته باشد. اینها اعتقاد دارند ادعاهای قطبی درباره قهرمانی در آسیا و حضور در جمع 16 تیم برتر جام جهانی برزیل رؤیاپردازی می‌نامند. در مقابل اما عامه مردم، قطبی را مربی ایده‌آل خود می‌دانند و به وعده‌هایش دل می‌بندند.

یکی از موافقان این طرز گفتار، منصور پورحیدری است. سرپرست سابق تیم ملی که می‌گوید: «به عکس همه اساتیدم که این گونه بی‌محابا به قطبی می‌تازند چون 50 روز از نزدیک با افشین زندگی کردم، او را دروغگو یا رؤیاپرداز ندیدم. او همان حرفی را می‌زند که به آن اعتقاد دارد. افشین همیشه تلاش می‌کند که موفق باشد و اصلاً چه ایرادی دارد که یک نفر حرف‌های خوب به مردم بزند. همیشه که نباید از یأس و ناامیدی سخن گفت.

او همان حرفهایی را می‌زند که مردم دوست دارند اتفاق بیفتد.» شخص افشین قطبی در واکنش به اتهام رؤیاپردازی می‌گوید: «من هیچ وقت دروغ نمی‌گویم. هیچ وقت چیزی را که توان انجامش را ندارم به زبان نمی‌آورم. همیشه اهدافم بزرگند و از گفتن‌شان ترسی ندارم. می‌روم، تلاش می‌کنم و به آن می‌رسم. وقتی هم که ناکام می‌شوم حتماً خودم اشتباهی داشتم درست مثل ماجرای صعود که گفتم تیم من از نظر بدنی کم آورد و خودم را مقصر می‌دانم نه هیچ کس دیگر.»

در واکنش به این گفته اما پرویز مظلومی در مقام منتقد سرمربی تیم ملی می‌گوید: «شاید او ادعا کند که سعی دارد به مردم بگوید مثبت بیندیشند و ما سال‌هاست که شعار می‌دهیم بهترین فوتبال آسیا را داریم. اما حقیقت اینگونه نیست. من می‌گویم افشین مربی خوب و بزرگی است و توانایی‌هایش را کتمان نمی‌کنم. ولی او انسانی فوق‌العاده باهوش است. درس خوانده و رگ خواب مردم را به‌خوبی بلد است. با حرفهایش همه را شیفته می‌کند فارغ از اینکه اگر وعده‌هایش عملی نشوند چه مصیبت بزرگی در راه است. سطح توقع مردم را بی‌توجه به داشته‌هایمان بالا می‌بریم و اگر این وعده‌ها عملی نشوند، دو سال فرصت را سوزانده‌ایم و به یکباره مردم را از عرش به زمین کوبیده‌ایم؛ اتفاقی که بارها در این سالها رخ داده و من از این اتفاق می‌ترسم.»

امیر قلعه‌نویی هم یکی از مخالفان دادن چنین وعده‌هایی به مردم است؛ «فوتبال بازی لحظه‌هاست. من که جرأت چنین کاری را ندارم. تمام تلاشم را می‌کنم اما پیشاپیش برای مردم ذهنیت نمی‌سازم. اتفاقی که قبل از جام ملتها رسانه‌ها برای تیم ملی ساختند وقتی ما فقط در ضربات پنالتی برخلاف جریان بازی مغلوب شدیم، یک تراژدی را با خود به همراه آورد.»

امیر حاج‌رضایی دیگر کارشناس فوتبال است که به قطبی ایراد می‌گیرد: «من همیشه برای او احترام قائلم و به توانایی‌هایش ایمان دارم اما ندیدم مربیان بزرگ دنیا اینچنین بی‌محابا چون او به مردم وعده بدهند. اینجا همه چیز روی اصول پیش نمی‌رود و فقط یک لحظه درنگ همه چیز را بر باد می‌دهد. افشین باید فکر آن لحظه را هم بکند.»

اما آیا اساساً می‌توان آنچه قطبی در گفتارش به مردم می‌گوید را دروغ‌هایی بزرگ نامید که در جنگ جهانی دوم آلمان هیتلری با توصیه گوبلز، مشاور رسانه‌ای خود استفاده می‌کرد: «دروغ باید قدری بزرگ باشد که نتوان آن را باور نکرد.»

در پاسخ به این پرسش دکتر پرویز مظاهری دبیر انجمن روانشناسان کشور می‌گوید: «من معتقدم افشین قطبی دروغگو نیست. او شخصیتی مصمم دارد که این قدرت را برایش می‌سازد تا در اوج اعتماد به نفس از اهدافش سخن بگوید. اگر دقیق شویم می‌بینیم ادعایش واهی هم نیست. شاید قهرمانی در آسیا سال‌ها محقق نشده باشد اما همیشه فوتبال ما خود را مستحقش می‌دانسته و حالا قطبی این توان را در خود می‌بیند که آن را محقق کند. مردم به خوبی فرق بین دروغ و حقیقت را می‌فهمند و به همین دلیل است که پس از سال‌ها فوتبال ما صاحب یک چهره محبوب به نام افشین قطبی می‌شود.»

این گفته را دکتر مهدی صمیمی، روانپزشک و استاد دانشگاه هم تأیید می‌کند و معتقد است: «قطبی بر اساس آنچه ما از تصاویر در گفتار و عملکردش می‌بینیم، یک دروغگو لقب نمی‌گیرد.»