واکاوی تغییر تقویم آموزشی بر اساس شرایط اقلیمی کشور

کد خبر: ۵۶۰۱۳۸

تاریخ: ۲۱ دی ۱۳۹۴ - ۱۰:۳۸

تغییر تقویم آموزشی کشور از موارد مطرحی است که نیاز به تغییر قانون دارد و مطالعه‌زیادی را می‌طلبد تا با سنجیدن شرایط آب‌ و هوایی و اقلیمی و البته فرهنگیِ مناطق مختلف کشور این اتفاق روی دهد.

به گزارش مهر، کاهش دما، بارش برف، مسدود شدن راه‌ها و آلودگی هوا از عمده‌ترین دلایل تعطیلی مدارس در برخی از استان‌هاست و همین تعطیلات ناگهانی موجب بی‌نظمی برنامه آموزشی مدارس می‌شود.

بیشترین تعطیلات مدارس را، استان‌های سردنشین در فصل زمستان به خود اختصاص می‌دهند و بالطبع دانش آموزان این استانها از دیگر استان‌هایی که از حاشیه امن جوی بهره‌مند هستند، ساعات آموزشی کمتری دارند. به نظر می‌رسد باید برای این مسئله چاره‌ای اندیشیده شود و تقویم آموزشی نظام تعلیم و تربیت انعطافی داشته باشد تا برخی از معلمان با کمبود ساعت درسی مواجه نشوند و شرایط به گونه ای نباشد که معلمان مجبور باشند دروس را به صورت فشرده به دانش آموزان انتقال دهند یا در شرایط سخت جوّی دانش آموز و معلم برای جبران کمبود ساعت آموزشی مجبور شوند در مدارس حضور داشته باشند و سلامت آن‌ها تحت الشعاع قرار گیرد.

شروع و پایان سال تحصیلی مصوبه مجلس شورای اسلامی است و همین قانون مانع ایجاد انعطاف در تقویم آموزشی با توجه به شرایط جوّیی مناطق شده است.

برخی کاشناسان معتقدند اگر قانون مربوطه اصلاح و بازنگری شود؛ باید برنامه‌هایی از وزارت آموزش و پرورش نیز به پیرویی از تغییر تقویم آموزشی دست‌خوش تغییر شوند.

تغییر تقویم آموزشی نباید متمرکز باشد

در همین‌باره، جوادی، معاون پژوهش و برنامه‌ریزی استان اردبیل می‌گوید: شرایط اقلیمی اردبیل در مناطق این استان متفاوت است. در برخی از مناطق اگر سال تحصیلی زود‌تر آغاز شود به دلیل گرمای زیاد آن مناطق، دانش آموزان و فرهنگیان دچار مشکل می‌شوند و از سوی دیگر با آمدن فصل سرما استان اردبیل، شرایط آب و هوایی برفی دارد که موجب می‌شود مدارس حتی تا پیش از شروع زمستان چندین بار تعطیل شوند.

وی آغاز کار مدارس از ۱۵ شهریور را مناسب دانست و ادامه داد: نباید تقویم آموزشی متمرکز باشد. باید تفویض اختیار شود تا ما بتوانیم با توجه به شرایط جوی و شغلی که مناطق‌ ما دارند تغییر زمان آموزشی دهیم اما در کل، شروع کلاس‌های درسی از ۱۵ شهریورماه برای مناطق استان ما مناسب است تا هنگام تعطیلات زمستانی بتوانیم ساعت‌های کسری را جبران کنیم.

معاون پژوهش و برنامه ریزی استان آذربایجان غربی نیز معتقد است: اگر قرار است تغییر زمان آموزشی صورت گیرد باید این تغییر غیرمتمرکز باشد و اگر متمرکز باشد، حداقل محتوای کتاب‌های درسی و برخی از سیاست‌ها باید در درون وزارت آموزش و پرورش تغییر کند تا بتوانیم تقویم آموزشی را تغییر دهیم.

پایتخت نیز کمتر زمستان سرد و برفی را به خود می‌بیند اما با مشکل آلودگی هوا مواجه است. بالا رفتن غلظت آلودگی هوا و پدیده وارونگی هوا که در زمستان‌ها بیشتر رخ می‌دهد، موجب تعطیلی ناگهانی مدارس می‌شود و برنامه آموزشی به هم می‌ریزد. تعطیلات مدارس شهر تهران در آذرماه و دی ماه موجب شد تا وقفه‌ای در امتحانات میان ترم دانش آموزان پیش آید و پس از آن در آلوده‌ترین روز‌ها دیگر مدارس تعطیل نشدند که با انتقاد بسیاری از صاحب نظران در این عرصه رو به روشد.

یکی از معلمان شهر تهران نیز دربارهٔ تغییر تقویم آموزشی به خبرنگار مهر می‌گوید: اگر مدارس یک هفته زود‌تر دایر شوند، خوب است. اگر با تعطیلی ناگهانی رو به رو شدیم می‌توانیم کسری ساعت را جبران کنیم. اما اگر دو هفته یا یک ماه زود‌تر شاهد آغاز سال تحصیلی باشیم، آنگاه با در نظر گرفتن این مسئله که سال‌هاست معلمان با شروع سال تحصیلی در مهر ماه خود را منطبق کرده‌اند و برنامه ریزی‌هایی نیز انجام داده‌اند ممکن است این تغییر ناگهانیِ زمان آموزشی، فرهنگیان را دچار مشکل کند.

تغییر تقویم آموزشی در گرو بازنگری در قانون

نگاه وزیر و مسئولان وزارت آموزش و پرورش در تغییر زمان آموزشی مثبت است اما تغییر تقویم آموزشی در گرو بازنگری قانون است.

در این باره، وزیر آموزش و پرورش به خبرنگار مهر می‌گوید: مصوبه مجلس شورای اسلامی، آغاز سال تحصیلی را اول مهرماه قرار داده؛ بنابراین برای تغییر در زمانِ آغاز و پایان سال تحصیلی، انعطاف را از ما گرفته است. اگر بخواهیم انعطافی ایجاد کنیم، باید لایحه‌ای را تهیه کنیم تا تقدیم مجلس شورای اسلامی شود و پس از تصویب، این بحث را دنبال کنیم.

وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد: در سال‌های گذشته آغاز سال تحصیلی به جای اول مهرماه، هفته آخر شهریورماه بود و مدارس در آن تاریخ بازگشایی می‌شد. بازگشایی یک هفته زود‌تر مدارس موجب می‌شد تا اگر تعطیلاتی همانند آلودگی هوا و برف برای مدارس پیش آید، این زمان ذخیره‌ای برای آن موقع باشد.

وی بیان کرد: متاسفانه با مصوبه مجلس شورای اسلامی، این انعطاف از بین رفته؛ در حالی که معتقدیم انعطاف باید در زمان شروع و پایان سال تحصیلی با توجه به اقلیم‌های آب و هوایی مختلف در کشور وجود داشته باشد.

البته وزیر آموزش و پرورش ابراز امیدواری کرده است تا لایحه انعطاف در زمان آموزشی آماده و تقدیم مجلس شورای اسلامی شود.

وی با بیان اینکه پژوهش‌هایی در این‌باره انجام شده و در حال بررسی تحلیل محتوای پژوهش‌های قبل هستیم، گفت: اگر به تقویم آموزشی جدیدی برسیم که اجرای آن امکانپذیر باشد، حتما از مبادی ذی‌ربط پیگیری خواهیم کرد اما باید در نظر داشت که تغییر تقویم آموزشی به این سادگی‌ها امکانپذیر نیست و آن هم دلایل عمده‌ای دارد.

تغییر تقویم آموزشی با تفویض اختیار و غیرمتمرکز کردنِ آن، آنگونه که برخی از معاونان پژوهش و برنامه ریزی استان با آن موافق هستند از نظر وزیر آموزش وپرورش عملی نیست؛ فانی در این باره می‌گوید: شرایط کشور متفاوت است و برخی روستا‌ها که کار کشاورزی انجام می‌دهند، تا پایان تابستان مشغول کار هستند و نمی‌توان به راحتی کلاس‌های درس را از شهریورماه شروع کرد، مگر آنکه حاکمیت به این نتیجه برسد که انعطافی در تقویم مدارس داشته باشیم و آن را بومی‌کنیم که البته این موضوع هم چندان عملیاتی نیست. در هر صورت اصل موضوع را نفی نمی‌کنیم و در حال مطالعه بر روی آن هستیم.

استقبال بهارستان نشینان از بازنگری در تقویم آموزشی

همچنین قاسم جعفری عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر در این باره تصریح کرد: بازنگری زمان آموزشی باید بر اساس دلایل کار‌شناسی صورت گیرد و آزمون و خطا نباشد. اگر وزارت آموزش و پرورش این موضوع را در قالب لایحه به مجلس شورای اسلامی بدهد استقبال می‌کنیم البته به شرطی که پشتوانه پژوهشی و علمی داشته باشد. طرحی که پشتوانه علمی و پژوهشی نداشته باشد مورد قبول مجلس قرار نخواهد گرفت. تغییر زمان آموزشی با توجه به شرایط اقلیمی استان‌ها خوب است اما باید مورد بررسی کار‌شناسانه توسط آموزش وپرورش قرار گیرد و پس از آن در قالب لایحه‌ای به مجلس ارائه شود.

به هر روی؛ باید توجه داشت که آلودگی هوا در کلان شهر‌ها و سردی زمستان در استان‌های سردسیر و گرمای هوا در استانهای جنوبی سلامتی و تحصیل با آرامش دانش آموزان را تحت الشعاع قرار می‌دهد؛ همانطور که امسال شاهد مرگ غم انگیز معلمی به دلیل سرمای شدید در مسیر رسیدن به محل خدمتش بودیم. ممکن است اگر انعطافی در زمان‌های آموزشی و نگرانی از کمبود‌های زمانی نبود آن معلم اکنون در سر کلاس درس حاضر می شد. لذا باید برای حفظ سلامتی معلمان و دانش‌آموزان و همچنین برای برطرف کردن نگرانی‌های ناشی از تعطیلات ناگهانی تدبیرهای لازم اندیشیده‌ شود.

ناگفته نماند؛ تغییر تقویم آموزشی کشور که نیاز به تغییر قانون دارد، بررسی و مطالعه‌های زیادی را می‌طلبد تا با سنجیدن شرایط آب‌وهوایی و اقلیمی و البته فرهنگیِ مناطق مختلف کشور این اتفاق روی دهد.