مروری بر روزنامه‌های امروز پانزدهم دی ماه؛

اصول حق الناس از دیدگاه رهبر انقلاب/ نفت بالا رفت تا به‌ زودي سقوط كند!

سخنان دیروز رهبر انقلاب در جمع ائمه جمعه کشور در باب حق الناس و همچنین قطع روابط دیپلماتیک چند کشور ذره با ایران در کانون توجه روزنامه های امروز قرار دارد. این در حالی است که افزایش قیمت نفت و همچنین وضعیت ائتلاف اصولگرایان از دیگر موضوعات مهم امروز است.

کد خبر: ۵۵۸۷۵۴

تاریخ: ۱۵ دی ۱۳۹۴ - ۱۰:۰۰

در ادامه می‌توانید روایت تابناک از مهم‌ترین مطالب روزنامه‌های سه شنبه، پانزدهم دی ماه را مرور کنید.

«روزنامه تابناک» در گزاشی به موضوع قطع روابط دیپلماتیک برخی کشورها در پی تشدید روابط خصمانه میان ایران و عربستان پرداخته است. این روزنامه در این گزارش با عنوان «اتحاد نامقدس!» می نویسد: « شب گذشته عربستان روابط دیپلماتیکش با ایران را قطع کرد؛ این تصمیم عربستان در حالی بود که مقامات ایران روز گذشته حمله به کنسولگری و سفارت عربستان در مشهد و تهران را محکوم کردند، آن را غیرقانونی خواندند و خاطیان نیز در اختیار نیروی انتظامی هستند. بعد از اعلام خبر قطع رابطه عربستان با ایران، رسانه ها از مذاکرات فشرده عربستان با کشورهای عرب هم پیمانش برای همراهی با خود خبر دادند.این گونه بود که طی امروز تعدادی از این کشورها روابط خود را با ایران قطع و سفرای ایران را اخراج کردند. اتفاقی که از سوی تحلیل گران داخلی و خارجی به بهانه جویی عربستان برای تنش آفرینی بیشتر تعبیر شد و واکنش برخی مسئولان ایران را نیز در پی داشتبحرین، سودان، جیبوتی سه کشور کوچک عربی و آفریفایی هستند که در چند ساعت گذشته اعلام کرده اند که روابط خود را با ایران قطع کرده اند. این در حالی است که قطر، امارات و کویت سه کشور دیگر منطقه تاکنون حاضر به این اقدام نشده اند و سفیر عمان در ایران نیز نسبت به رویه‌ای که عربستان در قبال ایران در پیش گرفت انتقاد کرد البته قطعا عربستان فشارها را بر کشورهای منطقه افزایش خواهد داد، اما بعید به نظر می‌رسد به جز چند کشور آفریقایی، کشورهای دیگری حاضر به قربانی کردن منافعش در ایران، برای جنگ تبلیغاتی عربستان شوند.»

«روزنامه اعتماد» در گزارشی به سخنان دیروز رهبر انقلاب در جمع ائمه جمعه پرداخت. این روزنامه در این گزارش با عنوان «اصول‌حق الناس» شاخص های زیر را به عنوان شاخص حق الناس از دیدگاه رهبری برشمرده است.

*حق‌الناس فقط تخلف در خواندن آرا نيست
*اگر کسی صلاحیت داشت او را رد نکنیم و به او میدان بدهیم
*اگر کسی صلاحیت قانونی نداشت با بی‌دقتی او را وارد عرصه نکنیم
*امانت آراي مردم در شمارش، ثبت و جمع‌بندي اعلام نتايج حفظ شود
*نتايج قانونی انتخابات پذيرفته‌شود
*رفیق‌بازی و جناح‌بازی در لیست‌های انتخاباتي دخالت نيابد

«روزنامه جوان» در گزارشی به موضوع نفت و توریسم پرداخته است. این روزنامه در این گزارش با عنوان «شعله های پتروتروریسم سعودی» می نویسد: «عربستان سعودي كه حمـــايت‌هايش از تروريست‌ها شهره عام و خاص است با سرپوش گذاشتن بر جنايات خود، ايران را به حمايت از تروريسم متهم مي‌كند. بحراني شدن مناسبات تهران- رياض بعد از شهادت شيخ نمر، لفاظي سعودي‌ها را تشديد كرده و عادل الجبير گفته كه ايران آخرين كشوري است كه مي‌تواند درباره تروريسم صحبت كند. شواهد علني شده به خصوص اسناد دستگاه‌هاي سياست خارجي امريكا، نشان مي‌دهد آل‌سعود متهم رديف اول فعاليت‌هاي تروريستي در منطقه است و بيشتر گروه‌هاي تروريستي تحت حمايت مالي و نظامي رژيم سعودي قرار دارند.

رژيم عربستان سعودي كه در سال‌هاي اخير در مسير تنش با ايران پيش مي‌رود سحرگاه ديروز در اقدامي خصمانه روابط ديپلماتيك خود با ايران را قطع كرد. عادل الجبير، وزيرخارجه سعودي، پس از آتش زدن سفارت عربستان در ايران در واكنش به اعدام شيخ نمر باقر النمر، روحاني برجسته شيعه توسط آل‌سعود پايان روابط ديپلماتيك بين دو كشور را اعلام كرد و در اظهاراتي با تجاوز خواندن حمله به سفارت اين رژيم در تهران، مدعي شد: «ايران از سران القاعده حفاظت و از تروريسم حمايت و اقدام به قاچاق اسلحه براي آنها مي‌كند.» ادعاي سعودي‌ها درباره حمايت ايران از تروريسم در شرايط آگاهي فزاينده‌اي در داخل جوامع غربي درباره نقش حمايتي رژيم عربستان از تروريسم در حال منتشر شدن است. هر روز اسناد جديدي از ارسال دلارهاي نفتي سعودي به تكفيري‌ها در منطقه و جهان منتشر مي‌شود و دست‌هاي آلوده آل‌سعود در ريختن خون مردم بي‌گناه را افشا مي‌كند.»

«روزنامه ابتکار» در گزارشی با عنوان «معمای لاریجانی» به موضوع انتخابات و ائتلاف اصولگرایان پرداخته است. این روزنامه در این گزارش می نویسد: « کمتر از دو ماه به انتخابات مجلس فرصت باقی است، اما همچنان جریان اصولگرا به دنبال جذب چهره‌های برند و تاثیرگذار همچون؛ محمدباقر قالیباف و علی اردشیر لاریجانی است تا از این طریق به اهداف مد نظر خود برسند تا شاید اشتباهی که در انتخابات ریاست جمهوری سال 92 مرتکب شدند را تکرار نکنند. به گفته برخی از کارشناسان سیاسی علی لاریجانی با حضور تندروها و همفکری با آن‌ها مخالف است و به همین دلیل در جلسات شورای ائتلاف غیبت دارد. یکشنبه شب چهارمین جلسه شورای مرکزی ائتلاف اصولگرایان به ریاست آیت‌الله موحدی کرمانی با عدم حضور بسیاری از گرو‌ه‌ها، احزاب و چهر‌ه‌های سیاسی اصولگرا برگزار شد. در این جلسه سعید جلیلی به ائتلاف اصولگرایان پیوست، اما خبری از حضور علی لاریجانی، علی اکبر ولایتی و محمدباقر قالیباف در این جلسه بیان نشد چه برسد به آن که ائتلافی میان آن‌ها با اصولگرایان به تصویب و امضاء درآمده باشد. به عبارتی این اشخاص بار دیگر دست رد به سینه شورای ائتلاف اصولگرایان زدند. غلامعلی حداد عادل، سخنگوی شورای ائتلاف اصولگرایان درباره نتایج این شورا به ایسنا گفته است، در این جلسه علاوه بر اعضای قبلی، آیت‌الله صدیقی، سعید جلیلی و حمیدرضا حاجی بابایی نیز حضور داشتند، اما آقایان آقاتهرانی و تقوی به دلیل همزمانی سخنرانی در این جلسه حاضر نبودند، اما سعید جلیلی به این ائتلاف پیوسته است.

با این حال این پرسش مطرح می شود که حضور جلیلی و غیبت لاریجانی در این ائتلاف چه اثراتی را برای اصولگرایان در بر خواهد داشت؟ آیا اصولگرایان به وحدت و ائتلاف حداکثری خواهند رسید؟ بیت‌الله بدرلو، فعال سیاسی در گفت‌وگو با «ابتکار» درباره جلسه شورای ائتلاف اصولگرایان و پیوستن سعید جلیلی به این ائتلاف اظهار کرد: کلیت به وجود آمدن چنین شورایی جهت شکل گیری اتحاد و ائتلاف در بین نیروهای اصولگرا تعریف شده است. بنابراین شورای ائتلاف قرار است خلاءهای موجود در بین اصولگرایان را جبران کند تا به همگرایی بیشتری دست یابند. وی در ادامه افزود: متاسفانه بخشی از نیروها، احزاب و اشخاص سیاسی اصولگرا خارج از چارچوب جریان‌های سیاسی جای دارند به دلیل اینکه جریان سیاسی به درستی تعریف نشده است. بدرلو با بیان اینکه شورای ائتلاف اصولگرایان باید از احزاب سیاسی هم طیف خود برای ائتلاف دعوت کند نه افراد، تاکید کرد: اینکه بخواهیم با فرد یا افرادی هیچ فعالیت سیاسی در کارنامه خود ندارند و با آن‌ها به ائتلاف دست یابند دیگر اتحاد معنا ندارد. به گفته وی، اقدام اخیر شورای ائتلاف اصولگرایان، ائتلاف با فرد بود نه احزاب سیاسی اصولگرا. بنابراین در نفس و ذات اقدامی که این شورا انجام داده است با اصول و چارچوب حزبی و سیاسی مغایرت دارد. بدرلو مشکل برخی از افراد را سهم خواهی از شورای ائتلاف اصولگرایی دانست و در این باره افزود: بعضی از اشخاصی که در این جلسات دور یکدیگر جمع می‌شوند به دنبال سهم هستند نه ائتلاف و اتحاد. وی به غیبت‌های پی در پی علی لاریجانی در این جلسات اشاره کرد و گفت: اختلاف نظر لاریجانی با برخی از گروه‌ها و اشخاصی که در این جلسات حضور دارند، بیشتر از اشتراکات است. این فعال سیاسی به میزان تاثیرگذاری وجود لاریجانی در این شورا اشاره کرد و در ادامه بیان کرد: قطعا حضور علی لاریجانی در این شورا تاثیرگذار خواهد بود و غیبت وی در جلسات ممکن است اثراتی منفی برای اصولگرایان داشته باشد. به هر حال لاریجانی در ادبیات سیاسی امروز حرفی برای گفتن دارد و به عقیده من، وی می‌تواند رهبری اعتدال را بر عهده داشته باشد. بدرلو با اشاره به اینکه جریان‌های سیاسی در یک نقطه تعریف نمی‌شوند، اظهار کرد: عملکرد جریان‌های سیاسی در یک بازده شکل می‌گیرد. بنابراین افراد تندور یا در این بازده جایی نخواهند داشت یا حداقلی از یک بازده سیاسی را در بر می‌گیرند.»

«روزنامه قانون» در گزارشی با عنوان « نفت بالا رفت تا به‌ زودي سقوط كند!» می نویسد: « به نظر می رسد عربستان که تا پیش از این به صورت غیر رسمی سعی در تحت فشار قرار دادن ایران با کاهش قیمت نفت داشت ،پس از به وجود آمدن این تنش بر شتاب خود برای فشار بیشتر بیفزاید. این امر با توجه به رفتار عربستان در زمان مذاکرات ایران با 1+5 بسیار محتمل به نظرمی رسد .چون پیش از حصول توافق، عربستان تلاش فراوانی داشت تا با استفاده از ابزار کاهش قیمت نفت و با تنگنا قرار دادن ایران به دلیل کاهش درآمدها برای رسیدن به توافق کاری کند قدرت چانه زنی ایران کمتر شده و دست طرف مقابل باز تر شود. امری که با توجه به نحوه حضور ایران در مذاکرات ناکام ماند. ولی با این حال عربستان دست از تلاش خود برای برهم زدن تعادل در بازار نفت برنداشت وتا به امروز نیز این بازی خطرناک را ادامه داده است .

خودزنی نفتی

با این حال اصرار بر افزایش تولید ودر پی آن شعله کاهش قیمت نفت تنها دامن تولید کنندگان را نگرفته است وخود عربستان نیز از این محل دچار آسیب های بسیاری شده است .چنانچه چندی پیش صندوق بین المللی پول نیز در گزارشی به آن اشاره کرد. کاهش قیمت نفت کسری بودجه ای تا 87 میلیارد دلار برای ریاض به ارمغان خواهد آورد. این در حالی است که چندی پیش وزارت دارایی عربستان درآمدهای این کشور در سال 2015 را حدود 608 میلیارد ریال سعودی (معادل 162 میلیارد دلار) برآورد کرد که 15 درصد کمتر از پیش بینی ها و 42 درصد کمتر از درآمدهای سال 2014 است. صندوق بین المللی پول نیز پیش بینی کرده بود کسری بودجه عربستان در سال 2015 به حدود 130 میلیارد دلار برسد و گزارش های دیگری نیز کسری بودجه بالای 100 میلیارد دلار را برای این کشور پیش بینی کرده بود.در بودجه سال 2016، درآمدهای این کشور 137 میلیارد دلار پیش بینی شده که پایین ترین رقم در 6 سال گذشته است و هزینه‌ها نیز 224 میلیارد دلار برآورد شده که اندکی کمتر از برآوردهای سال 2015 (229میلیارد دلار) است. با این به نظر می رسد که عربستان با توجه به موفقیت های سیاسی ایران در منطقه وجهان ودستیابی به ثبات نسبی در اقتصاد همچنان می خواهد از اهرم نفت دربرابر سایر بازیگران این بازار استفاده کند .امری که به مثابه خودزنی اقتصادی – سیاسی برای حکام سعودی تلقی می شود.»

«روزنامه کیهان در یادداشتی با عنوان «حکم نمر؛ بحران روحی پرده دار» به قلم سعدالله زارعی می نویسد: « حوادث چند هفته اخیر در سطح منطقه که با سوگیری علیه شیعیان و رهبران روحانی آنان پیوند دارد، خود یک دلیل قاطع بر مستقل نبودن حکمی است که به نام رژیم آل‌سعود صادر شده است. در این ایام ما شاهد هجوم وحشیانه ارتش نیجریه به شیعیان در «زاریا» و هتک و جرح و حبس آیت‌الله شیخ ابراهیم زکزاکی، حمله پلیس به صفوف شیعیان آذربایجان در «نارداران» که منجر به شهادت چندین تن از شیعیان و بازداشت یکی از رهبران آنان گردید، حمله وهابیون به منازل و مساجد شیعیان پاکستان در پاراچنار که به مجروح و کشته شدن تعدادی از شیعیان منجر گردید و حمله به صفوف شیعیان عزادار افغانستانی در «غزنی» بودیم اگر چه در همه این اقدامات به نوعی ردپای رژیم وهابی آل‌سعود وجود دارد، در عین حال اسناد و شواهد از محوریت رژیم صهیونیستی در همه این حوادث حکایت دارد. طبعاً اجرای حکم اعدام 47 نفر از نیروهای متنفذ عربستانی که شیخ نمر برجسته‌ترین آن‌ها می‌باشد، یک اقدام ابتکاری از سوی این رژیم به حساب نمی‌آید کما اینکه واکنش توأم با خوشحالی مقامات و رسانه‌های اسرائیلی پرده از محوریت تل‌آویو و نه ریاض برمی‌دارد. تسلسل این وقایع در عین حال از توطئه بزرگی علیه منطقه هم پرده برمی‌دارد و از این رو به نوعی چاره‌اندیشی قاطع و در عین حال مدبرانه نیاز دارد.

اما اقدام عربستان به قطع روابط با جمهوری اسلامی و پیوستن دو سه کشور عربی که به سختی می‌توان از آنان بعنوان کشور و دولت مستقل نام برد، یک اقدام مؤثر به حساب نمی‌آید چرا که از یک طرف روابط عربستان و این کشورها با ایران در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی در اندازه‌ای نیست که قطع یا وصل آن تأثیری داشته باشد. «حج»، تنها دلیل اتصال دیپلماتیک بین ایران و عربستان است و آنکه از حج سود مادی می‌برد، کشور ایران و مردم آن نبوده‌اند. اقدام عربستان به قطع رابطه سیاسی که در موضوع شرکت ایرانیان در مراسم حج آینده ابهام به وجود آورده است، کار دولت ایران را در مواجهه با شهروندانی که برای انجام فریضه در پی سفر به مکه و مدینه می‌باشند آسان می‌کند و حال آنکه در بخش وسیعی از مردم ایران، پیش از این هم این سؤال پدید آمده بود که وقتی به دلیل ضعف فرهنگی و اخلاقی برگزارکنندگان سعودی، حرمت حج‌گزار زیر پا گذاشته می‌شود، آیا شرعاً حضور در چنین سفری جایز است یا خیر. از سوی دیگر برخلاف ظاهر قضیه که قطع کننده رابطه سیاسی در موضع ابتکار عمل دیده شده و کشوری که رابطه با آن قطع شده، منفعل دیده می‌شود، واقعیت این است که در حوزه دیپلماسی وجود رابطه، نشانه اقتدار و قطع آن نشانه عدم توانایی در مدیریت مناسبات است و از این رو کشوری که تحت تأثیر یک موضوع و یا به دلیل نابخردی، رابطه سیاسی خود را با کشوری قطع می‌کند، لاجرم برای وصل دوباره آن هزینه سنگینی خواهد پرداخت چرا که کشوری که رابطه با آن قطع شده درخواست مجدد رابطه را فقط تحت شرایطی می‌پذیرد. آنگاه رژیم قطع کننده باید تحقیر خود را عملاً بپذیرد. آمریکایی‌ها در اردیبهشت سال 1359 رابطه سیاسی خود با ایران را قطع کرده‌اند که حضرت امام خمینی در واکنش فرمودند: «اگر کارتر در طول عمر خود یک کارکرده که به نفع مظلومین بوده، همین کار است» بعد از کارتر همه رؤسای جمهور آمریکا دنبال وصل دوباره رابطه با ایران بوده‌اند که ایران زیربار نرفته است. کاملاً واضح است که در صحنه مواجهه با ایران، رژیمی نظیر عربستان بازنده است.»

«روزنامه آرمان» در گزارشی با عنوان «آمریکا میانجی صلح» می نویسد: «مکالمه تلفنی ظریف و کری» این بار اما خبری از موضوعات هسته‌ای و برجام نیست بلکه به موضوعی ارتباط دارد که چند روزی است تیتر نخست رسانه‌های منطقه است و در رسانه‌های بین‌المللی هم بازتاب زیادی دارد. موضوع؛ قطع شدن روابط ایران و عربستان است که در پی اعدام شیخ نمر روحانی برجسته شیعی و اعتراض ایران به این اقدام صورت گرفته است. اعدام شیخ به شدت از سوی ایران و کشورهای مسلمان و غیرمسلمان محکوم شد و حتی وزارت امور خارجه آمریکا با انتشار بیانیه‌ای نسبت به اعدام شیخ نمر به دست رژیم آل‌سعود ابراز نگرانی کرد. در این بیانیه که از سوی جان کربی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی این کشور صادر شد آمده است: «مطلع شده‌ایم دولت عربستان اعلام کرده 47تن را اعدام کرده است. ما پیش‌تر نیز درباره فرایندهای حقوقی در عربستان ابراز نگرانی کرده‌ و این نگرانی‌ها را به اطلاع عالی‌رتبه‌ترین مقام‌های دولت این کشور رسانده‌ایم.» به نظر می‌رسد آمریکا در نظر دارد نقش میانجی را در منطقه ایفا کند تا کشورهای دیگر هر اتفاق خوب را وامدار این کشور بدانند.

«روزنامه شرق» در گفت و گو با ابراهیم جمیلی، دبیرکل سابق شورای ایران و عربستان با عنوان« ماهيگيري ترك‌ها از آب گل‌آلود» به نقل از وی می نویسد:« کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در تجارت با هم، عوارض و تعرفه گمرکی ندارند اما تعرفه صادرات کالا از ایران به عربستان ١٢ تا ٢٠ درصد است. به همین دلیل صادرات از دوبی بدون تعرفه و راحت‌تر بوده است. اعمال تعرفه برای دیگر کشورها هم مثل همین رویه‌ای که برای ایران اعمال شده، انجام می‌شود. البته حالا ترکیه با توجه به اینکه بازار روسیه را از دست داده است، تلاش می‌کند در عربستان بازارهای جدیدی پیدا کند.

‌پس قطع رابطه اقتصادی ایران و عربستان فرصتی برای ترکیه تلقی می‌شود؟

بله، تقریبا فرصتی است که برای ترکیه به دست آمده است؛ همان‌طورکه قطع رابطه روسیه با ترکیه، فرصتی برای ایران تلقی می‌شد. البته هنوز رابطه قطع نشده و اگر قطع هم شود، باز کالاهای ایرانی به صورت غیرمستقیم به عربستان خواهند رفت. همان‌طورکه حالا هم سیب و میوه ایران از طریق دوبی و کویت به عربستان می‌رود.

‌حجم واردات ایران از عربستان توسط زائران چقدر است؟

کالاهایی که زائران می‌برند یا می‌آورند، چمدانی است و کسی نمی‌تواند آمار دقیقی از آن بدهد. اما اگر در نظر بگیریم که هر زائر ایرانی حدود هزار دلار برای حج هزینه می‌کند، با احتساب اینکه سالانه حدود ٩٠ هزار نفر برای حج تمتع و چندصد هزار نفر برای عمره می‌روند، مبلغ زیاد و قابل‌توجهی به‌ دست می‌آوریم. البته فکر نمی‌کنم این بحث‌ها باعث قطع‌ شدن سفر حج شود اما کاهش چشمگیری خواهد داشت.»