اجرای برنامه ششم یک سال به تعویق می افتد؟

برنامه ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران در شرف تدوين و دولت يازدهم مسئول تدوين اين برنامه است که شايد از سال 1395 آغاز شود.

کد خبر: ۵۵۸۴۷۵

تاریخ: ۱۴ دی ۱۳۹۴ - ۰۹:۴۷

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، تاكنون در چندين دولت ؛ برنامه هاي توسعه يك سال تاخير داشته است و به نظر مي رسد برنامه ششم نيز به اين سرنوشت دچار شود ‌در حالي که با احياي سازمان مديريت وبرنامه ريزي کشور انتظار داريم حداقل در دولت يازدهم اين برنامه به تاخير نيفتد.

اما كمتر از سه ماه از سال پاياني برنامه پنجم توسعه مانده است و هنوز معلوم نيست لايحه برنامه ششم توسعه  در دولت چه سرنوشتي دارد؟

دو ماه پاياني سال جاري هم نصيب انتخابات و تبليغات مجلس شوراي اسلامي خواهد شد و ايا با اين روند مي توان به تدوين برنامه ششم براي سال اينده اميدوار بود كه خيلي سخت است.

بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه قرار بود دولت با همکاري ساير قوا الگوي اسلامي - ايراني پيشرفت را تا پايان سال سوم ( 1392) برنامه تدوين و به مجلس شوراي اسلامي ارائه کند تا اين الگو پس از تصويب مجلس مبناي تهيه برنامه ششم ( از سال 1395) و برنامه هاي بعدي قرار گيرد.

در اين الگو ، منويات و تاکيد هاي مقام معظم رهبري لحاظ مي شود که بر مفهوم پيشرفت به عنوان امري فراتر از توسعه و متفاوت از آنچه در غرب رايج است ، تاکيد مي کند و موجب تحولي بنيادين در چارچوب ارزش هاي اسلامي و ايراني خواهد شد و مسير ان هم استقرار اقتصاد مقاومتي است.

از ديدگاه مقام معظم رهبري توسعه اي مد نظر است که در چارچوب آموزه هاي ديني و اسلامي و مباني فرهنگي و ايراني باشد.

توسعه اي دانش بنيان ، همه جانبه ، متوازن ، پايدار و دين محور و در ابعاد سياسي ، دفاعي ، امنيتي ،‌فرهنگي ،‌اقتصادي ، اجتماعي ، حقوقي و قضايي و اداري و مديريتي هم مد نظر است.

اما آيا گمشده ما برنامه ريزي و اسناد برنامه ريزي است ؟ چرا تاکنون با اجراي 5 برنامه توسعه در همه بازارهاي اقتصادي با کمبودها و نارسايي هايي زيادي روبرو هستيم.

ايران تاکنون برنامه هاي زيادي را هم پشت سر گذاشته اما همچنان به دنبال برنامه هاي توسعه است.

باتوجه به ابلاغيه مقام معظم رهبري درباره سياست هاي کلي اقتصادي مقاومتي ؛

آينده شناسي اقتصاد ايران هم ايجاب مي کند ؛ رويكردها و محورهاي برنامه ششم هماهنگ با اين سياست ها و سند چشم‌انداز توسعه و با تأكيد بر اشتغال‌زايي پايدار و رويکردهاي اقتصاد مقاومتي تدوين شود.

اين رويکرد بايد با برنامه‌هاي توسعه‌اي گذشته ، متفاوت باشد و نكته مهم هم مديريت بهينه در تخصيص زمان است و نبايد زمان را از دست بدهيم.

يك برنامه خوب ، برنامه‌اي است كه همه اجزا و هدف‌هايش هم‌خواني لا‌زم را داشته باشد

و به چند هدف مشخص و قابل تحقق بپردازد.

برنامه ششم بايد هدف‌هاي کمتري را نسبت به برنامه‌هاي گذشته داشته باشد اما  هدف‌ هايي که كاربردي‌تر و عملي‌تر باشد.

براي استفاده بهتر از سرمايه‌هاي انساني، فناوري، سرمايه‌هاي پولي و منابع طبيعي ، بايد به مزيت‌هاي منطقه‌اي و ملي خود توجه کنيم و بر اساس اولويت‌بندي اين مزيت‌ها، سرمايه‌گذاري‌هاي با هدف‌هاي درازمدت، ميان‌مدت و كوتاه‌مدت هماهنگ شود.

بايد به تحقيقات كاربردي، نوآوري و شكوفايي که به صورت ميان‌بر ما را به هدف‌هايمان نزديك خواهد كرد، توجه بيشتري کنيم که همان اقتصاد دانش بنيان و جوهره اقتصاد مقاومتي است که نه فقط تحريم نمي پذيرد ، بلکه "مشتري انتظار" هم است يعني ديگران در انتظار عرضه اين خدمات و كالاها براي تهيه ان هستند.

همه مردم بايد بدون محدوديت وارد عرصه هاي توليد ثروت و توزيع ثروت و قدرت و تصميم سازي شوند.

* پرسش اساسي و تاريخي از برنامه ششم توسعه

لايحه برنامه ششم توسعه بايد بايد به اين پرسش تاريخي پاسخ مطمئن بدهد که چرا ايران برغم داشتن منابع و مزيت هاي مختلف و متنوع اقتصادي در حوزه هاي سخت و نرم ، هنور کشوري در حال توسعه محسوب مي شود؟ايا داشتن منابع اقتصادي به تنهايي کافي است تا يک کشوري به توسعه برسد؟ چرا هنوز به الگوي پايداري  از برنامه هاي توسعه نمي رسيم و برنامه هاي پنجساله  ارتباط پيوسته اي ندارند بلکه زنجيره از گسستگي ها را نشان مي دهند؟کدام برنامه توسعه پنجساله توانسته است به سرانجام مطلوب برسد و ... ؟ چرا دولت ها رويکرد ثابتي در اجراي برنامه توسعه ندارند و ان را دگرگون مي کنند که فقط اثربخشي تلاش ها و برنامه ها را کاهش مي دهد.

هر 5 برنامه اي که پس از انقلاب اسلامي تهيه و اجرا شده  ، با يک روند انحطاط و عقبگرد در امر برنامه ريزي توسعه روبروست و برنامه پنجم هم سرنوشتي مشابه دارد.

اين تکرار خطا و اشتباه نشان مي دهد برنامه نويسان بايد ويژگي هاي جامعه، ظرفيت ها ، محدوديت هاي کشور و  ظرف زماني 5 سال را به درستي بشناسند.

بايد در تدوين  برنامه هاي توسعه حداقل همراه با بيان آرزوها و آمال مقداري هم  پاي خود را روي زمين قرار دهيم و قدري به واقعيت ها توجه کنيم.

هدف برنامه چهارم ؛ رشد پايدار اقتصادي دانايي محور بوده اما واقعا چقدر موفق بوده است؟

برنامه پنجم به دنبال تثبيت مباني رشد اقتصادي و رفاه اجتماعي بود كه با نرخ رشد منفي و ركود عميق همراه شده  ؛ چرا اهداف اين برنامه  تحقق نيافته و ايا دست يافتني نبوده است؟

برنامه هاي ششم و هفتم قرار است بر توسعه مستمر پايدار و دانش بنيان و تامين عدالت اجتماعي متمركز شود اما همچنان گرفتار "دام تاخير زماني" است .

جوهره اين دو برنامه بايد تحقق اهداف سند چشم انداز بيست ساله و اقتصاد مقاومتي باشد اما ايا مي تواند كمك كند يا خود برنامه ششم توسعه هم يك سال تاخير خواهد داشت ؟