معادله حل نشده غول بیکاری و انحرافات اجتماعی

حل مسئله بیکاری کشور تابعی از باورمسئولین و به خصوص دولت مردان است. امید است «مقابله با مشکل بیکاری» و «اشتغال‌زایی» از دو شعار معروف - که بیشتردر آستانه انتخابات‌ها، به شدت مورد استفاده قرار می‌گیرند - خارج شده و با رویکردی اجتماعی- اقتصادی نسبت به حل آن اقدامات ریشه ای و اساسی صورت گیرد.

کد خبر: ۵۵۴۹۷۸

تاریخ: ۲۸ آذر ۱۳۹۴ - ۰۹:۴۲

اصولا اشتغال افرادی که به سن کار می‌رسند، یک الزام سیاسی واقتصادی - اجتماعی است، زیرا اشتغال نوعی معرف و مجوز زندگی مستقل است .

به گزارش «تابناک اجتماعی»، بیکاری، به عنوان یکی از مهمترین معضل اجتماعی با برهم زدن توازن و تعادل جامعه ، باعث ایجاد بحران های متعدد در عرصه های اجتماعی، اقتصادی، روانی و سیاسی می شود و می تواند به مثابه شاهراه اصلی معضلات و ناهنجاری های اجتماعی عمل کند.

بنابراین، افزایش نرخ بیکاری که به طور عموم تامین اجتماعی و مقرری ماهانه هم به دنبال آن وجود ندارد، در میان مدت و دراز مدت ، جامعه را به سمت بحران های اجتماعی سوق خواهد داد.

در دهه های اخیر،  این پدیده به عنوان یکی از مهمترین و دردناک ترین پدیده ی مخرب اجتماعی درکشور مطرح بوده و رفع آن همواره از جمله دغدغه های برنامه ریزان و سیاستمداران بوده است ولی متاسفانه بیشتر از آن به عنوان شعار انتخاباتی بهره برداری شده است و آنطور که باید برای ریشه کنی آن اقدامات بنیادینی صورت نگرفته است.

علاوه بر آن بیکاری یک پدیده ی اقتصادی نیز به شمار می رود ، از آن رو که فرد بیکار چون خود را سبب هیچ فایده و انگیزه ای نمی داند ، دارای انرژی برای تخریب و کنش های غیر معقول در جامعه می باشد که تبعات آن نه تنها بر خود فرد بلکه بر پیکره جامعه وارد می شود.

به گزارش «تابناک اجتماعی»، مسائل و مشکلات اقتصادی به ویژه مشکلات مربوط به بیکاری در طول دهه های اخیر، از عمده ترین عواملی است که جوانان را به سمت رفتار های خشونت آمیز بزهکاری سوق می دهد. هرچند تعیین سهم بیکاری در بروز مشکلات وآسیب های اجتماعی هم نیاز به انجام تحقیقات دقیق علمی دارد اما به اذعان کارشناسان نمی شود منکر نقش و تاثیر بیکاری در بروز آسیب های اجتماعی شد تا جائیکه بسیاری از جامعه شناسان از آن به عنوان مادر بزه های اجتماعی یاد می کنند.

ایراد ضرب و جرح، افسردگی ، کم بودن آستانه تحمل افراد،بالارفتن آمار سرقت ، اعتیاد، طلاق، مهاجرت ، بالارفتن سن ازدواج وتنش های خانوادگی بخشی از تبعات پیدای ناشی از بیکاری است که جامعه از آن رنج می برد هر چند تاثیرات پنهانی آن نیز در لایه های مختلف اجتماعی نیز بروز دارد.

به گزارش «تابناک اجتماعی» و طبق اعلام مرکز آمار، نرخ بیکاری تابستان نسبت به بهارامسال با افزایشی 0.1 درصدی به 10.9 درصد افزایش پیدا کرده است. این یعنی علی رغم تلاشهای صورت گرفته هنوز آمار بیکاری دورقمی است. مهم‌تر از ارقام و طبقات یاد شده، این بحران دگرگونی‌هایی از نظر روانی، رفتاری و کرداری در جامعه به وجود آورده که از دست دادن مهارت‌های شغلی، فقر روانی، واخوردگی و احساس بیهودگی اجتماعی و خانوادگی از آن جمله است. زیرا بیکاری کنونی، به دلیل طولانی بودن مدت آن، فرد را از جامعه فعال بیرون می‌راند و او را حاشیه نشین و غیر اجتماعی می‌سازد. در این مرحله نیز کمک‌های عمومی قادر نیست تسکین بخش و چاره‌ساز باشد.

بدین ترتیب، بیکاری که ابتدا پدیده‌ای مقطعی و دوره‌ای به نظر می رسید، اکنون به یک پدیده «ساختاری ـ بافتی» در جامعه تبدیل شده است و این بدین معنی است که با ادامه داشتن این روند و نبود برنامه جدی در این زمینه برای مهار این غول خطرناک ، همچنان باید شاهد تبعات ناشی از آن در بزهکاری های اجتماعی بود ضمن اینکه آثار سایر مولفه های بزه ساز در جامعه را نیز باید به عوامل زمینه ساز انحرافات اجتماعی افزود.

به دلیل ضعف بنیان های تولیدی، کمبود درآمد سرانه و توزیع ناعادلانه آن در سطح کشور و نیز حجم گسترده و روزافزون عرضه نیروی کار به همراه رشد جمعیتی جوان و جویای شغل،  رشد نیافتن فرصت های شغلی متناسب باآن، برخی مشاغل نیز به صورت کاذب، واسطه ای و دلالی شکل می گیرد و بخش عظیمی از نیروی تحصیل کرده و مجرب یا به سوی این مشاغل کاذب روی می آورند یا به دلیل نیافتن فرصت شغلی مناسب در بیکاری به سر می برند.

بدین وسیله، افزایش بیکاری حیات اقتصادی و ارزشهای فرهنگی جامعه را نیز تحت الشعاع خود قرار داده و در برخی موارد به هلاکت و نابودی سوق می دهد و در دراز مدت باعث بوجود آمدن انواع آسیب های اجتماعی می شود که به صورت فردی و اجتماعی در شخص بیکار نمود دارد.شاید به همین خاطر است که این انحراف ها در محیط های اداری دیده نمی شود و رفتارها از نرم اجتماعی که مورد پسند جامعه و مردم است عبور نمی کند یا درصد انحراف آن بسیار جزئی است.

در واقع معضل بیکاری و عدم یا ناکافی بودن فرصت های شغلی و زمینه های ایجاد شغل درکشور بنا به دلایل مختلف سالهاست به عنوان یکی از اصلی ترین دلایل ایجاد کانون‌های تولید بزهکاری و ناهنجاری در جامعه شناخته شده است. هرچند که طی این مدت تلاش هایی برای سرمایه گذاری و ایجاد فرصت های شغلی صورت گرفته اما ارائه آمارآسیب های اجتماعی ناشی از آن در رسانه ها، نشان از آن دارد که تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی وجود دارد .البته نباید به صورت قطع پیامدهای بیکاری را در پدید آمدن بزهکاری در اجتماع کندو کاو کرد بلکه به اعتقاد جامعه شناسان و متخصصین و اعتراف رسمی و غیر رسمی متولیان در این زمینه، بیکاری به عنوان علت بسیاری از معلولهای انحرافی اجتماعی،  نیازمند قرار گرفتن دراولویت برنامه ریزی اساسی است.

امید است با تکیه بر رویکرد اقتصاد مقاومتی مورد نظرمقام معظم رهبری و ایجاد فرصتهای مطلوب همزمان با رفع تحریم های ظالمانه بتوان امیدواری در این زمینه را برای برداشتن گامهای اصولی اشتغالزایی و به تبع آن کاهش انحرافات اجتماعی ناشی از آن بهبود بخشید.