تاثیر رسانه‌ها برحوزه اقتصاد در دوران پساتحریم

یکی از مهمترین مباحث مطروحه در دوران پساتحریم بحث تاثیر گذاری رسانه‌ها در جهت ارتباط با کشورهای بیگانه است. واقعیت این است که بعد از رسانه‌ای شدن دوران پساتحریم و توافقات ضمنی 1+5 با ایران، بسیاری از کشورها در بدو امر اعلام تمایل کردند تا در کشور ما سرمایه گذاری کنند و چه بسیار گروه‌های اقتصادی که رهسپار ایران شدند تا با رایزنی با طرف ایرانی شروع به آغاز کار کنند.در چنین شرایطی نقش رسانه‌ها چیست؟ رسانه‌ها و مطبوعات در این راستا چه باید بکنند و چگونه می‌توانند دراین مبادلات نقشی سازنده ایفا کنند؟

کد خبر: ۵۵۳۹۲۹

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۴ - ۱۲:۲۲

به گزارش «تابناک اجتماعی»، در این زمینه با دکتر حسین خطیبی؛ دکترای ارتباطات نیز به گفت و گو نشسته است.

در همین زمینه با دکتر حسین خطیبی؛ دکترای ارتباطات به گفت و گو نشست. حسین خطیبی در خصوص ارتباط مدیران بعد از توافقات می‌گوید:ارتباط مدیران بعد از توافقات و رفع تحریم ها در حوزه های مختلف در دنیا ایجاد و تقویت شده و ارتباطاتی که پس از این وجود نداشت در تمامی حوزه ها در حال  شکل‌گیری است. این استاد دانشگاه خاطرنشان می‌کند: شاهد میل ارتباطی  جهان خارج با ایران هستیم که علائم  آن کاملا مشهود است. مثلا می‌بینیم که تعداد زیادی از تاجرهای خارجی به کشور آمدند و مایلند که با ایران در تعامل باشند. این نشان می دهد که تا چه میزان میل شدید و انگیزه‌ قوی برای برقراری ارتباطات با بازار ایران وجود دارد.

او می‌گوید: در حال حاضر ایران بازار ویژه ای برای تجارت در اختیار دارد. در شهر تهران حدود 15 میلیون جمعیت داریم که اگر بخواهیم این تعداد جمعیت را در اروپا پیدا کنیم باید سه کشور را تجمیع کنیم. تمام انبارها، سوپر مارکت ها و فروشگاه های اروپایی پر از کالاست در حالی که در ایران هیچ رقیبی وجود ندارد زیرا  تعداد برندها و کالاها بسیار کم است. به همین خاطر میل و انگیزه زیادی از بیرون به سمت داخل وجود دارد.

او می افزاید: از طرفی برای برقراری ارتباط  با کشورهای خارجی و ایجاد نمایندگی در خارج از کشور؛ 10 ایرانی ثبت نام کردند تا بتوانند یک نمایندگی بگیرند. این دو سبب شده که میل در ارتباطات در اکثر حوز ها اتفاق بیفتد  این جریان در صنعت نیز ملموس است.

این استاد دانشگاه افزود: رسانه ها از جایگاه بسیار مهمی برخوردارند و از این تداخل ارتباطی کسی که بیش ترین سود را رسانه‌ها می برد. بنابراین رسانه محیطی است که هجوم فضای مجازی بخاطر ارتباط جهانی و رونق فضای مجازی؛ بسیاری از مخاطبان جهت نگاهشان به سمت رسانه مجازی رفته و این موضوع باعث شده که بسیاری از رسانه هایی که به صورت کاغذی منتشر می‌شوند  احساس خطر کنند و  به این بیاندیشند که آیا در آینده رسانه کاغذی از بین خواهد رفت و یا تغییر شکل و ماهیت  می‌دهد.

او ادامه داد: علاوه بر آن شما بسیاری از اخباری را که در رسانه های چاپی منتشر می شود خیلی زودتر از طریق شبکه های اجتماعی و به صورت مجازی بدست می آورید. اما مسئله مهم این است که در تلگرام و فضای مجازی تفسیر،  نقد و بررسی و بستر تئوریک حادثه وجود ندارد.
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: بنابراین رسانه های چاپی باید خودشان را آماده کرده و اهالی قلم،  تفکر و ایدئولوژی جدید را وارد سازند تا بتواند به تحلیل ، نقد و بررسی بهتری بپردازد.

او تصریح کرد: به طور مثال فلان فیلم شروع کلید می خورد. قبل از اینکه عوامل فیلم جلوی صحنه بروند در صفحه اینیستاگرامشان عکس هنر پیشه را قرار دادند  و اطلاعات آن از جمله آغاز و پایان تدوین فیلم را می دانیم ولی چیزی را که صفحه اینیستاگرامش نمی توانیم ببینیم  نقد و بررسی فیلم  است.

او تاکید کرد: رسانه‌ها باید فضایشان را از سمت خبر به سمت تحلیل ببرند با توجه به ایکه در تمام دنیا به همین صورت است که منتقدی که تنها هنری می نویسد و به حوزه های دیگر سرک نمی کشد  فیلم خوب است میزان فروش آن فیلم به شدت  می رود زیرا برد رسانه ای فردی که در آن رسانه قلم می زند، بالاست.

او در ادامه گفت: بنابراین رسانه ها باید  از کارشناسان و متخصصین استفاده کنند. در تلوزیون نیز به این برنامه های تخصصی بر می خوریم. به طور مثال فرد دیگر مخاطب شبکه 1و2 و3 نیستیم بلکه مخاطب برنامه ای  همچون نود و یا خندوانه و غیره  است که اعتبار شخصی  به نام فردوسی پور به برنامه  90 باعث شده که شما تا نصف شب بیدار بمانید و برنامه را تماشا کنید، همینطور خندوانه... از طرف دیگر فضای رسانه ای اجازه می دهد که  چنین فردی جلوی دوربین بیاید و این ارتباط را برقرار کند. همین اتفاق در رسانه مکتوب هم باید بیفتد . به این معنا که ورود متخصصین صاحب اندیشه، صاحب قلم، صاحب تحلیل، به رسانه ها باعث می شود که رسانه بُرد خودش را پیدا کند.بنابراین باید تغییراتی ایجاد شود.

او در ادامه گفت: موضوع مهم دیگر فعالیت خبرنگاران به صورت تخصصی است.او تصریح می‌کند: همانطور که پزشک عمومی قادر به درمان تمامی دردهای شما نیست و شما نیاز به پزشک متخصص و فوق متخصص دارید بنابراین در رسانه ها نیز باید صفحات تخصصی و فوق تخصصی و موضوعات تخصصی و فوق تخصصی ایجاد شود.

او می گوید: بنابراین پیشنهادم این است که هر رسانه ای یک یا دو محور تمایز( تمایز نقطه ای ، تمایزمحوری) تمایز نقطه‌ای این است که شما در یک نقطه خاص تمرکز کنید . تمایز محوری این است که شما در محوری کار کنید که دیگران آن را انجام ندادند. در صاحب کالا و خدمات نگرانی وجود دارد به این خاطر که اگر تخصصی کار کند مخاطب خود را از دست می‌دهد و مخاطب عام ندارد. این ترس و نگرانی همیشه در صاحب کالا و خدمات است و در اصل باید این نگرانی را کم کرد و گفت اگر تخصصی عمل کنید مخاطبین  فعال بیشماری از گروه خودتان پیدا می کنید و اتفاقا آنها هستند که می‌توانند به شما اعتبار دهند.

او افزود: به طور مثال اگر کارگردانی همچون دیگران فیلم بسازد و هیچ تمایزی با دیگر کارگردانان نداشته باشد بنابراین مخاطب خاص خود را ندارد اما فیلم سازی که فیلم خاص خود را می سازد مخاطب خودش را دارد.فیلم ساز ژانر خاصی دارد  بنابراین ژانر خاص مخاطب خاص خود را پیدا می‌کند.

او در پایان خاطرنشان کرد: این ژانر بندی‎ها باید در رسانه ها نیز اتفاق بیفتد تا دچار بحران نشود و یا اگر در بحران به سر می برد به سرعت از آن خارج شود.

پیش از این در یادداشتی به  قلم بهرام امیر احمدیان نوشت که جو روانی ناشی از تغییرات و تحولات فضای اقتصادی می تواند با مدیریت کارامد خنثی شود که به قدرت رسانه ملی باز می گردد که در صورت مدیریتی کارآمد توان مدیریت فضا را هم از جهت سیاسی و هم اقتصادی داراست.

اگرچه رادیو تجارت فعالیت دارد و کانال تلویزیونی بازار در رسانه های ملی که برنامه هایی پخش می کنند، می تواند مطرح شوند، ولی این امر بستگی به نحوه و مدت استفاده از این امکانات دارد. لازم به نظر می رسد که در برنامه ها و میان برنامه های شبکه های سراسری، مدیریت فضای اقتصادی مورد عمل قرار گیرد و نه مستقیم، بلکه در بین برنامه های عادی و پربیننده، فرایند تاثیر گذاری و اطلاع رسانی دنبال شود. برای مدیریت سرمایه های اجتماعی بویژه در شرایط کنونی هوشمندی و کارایی لازم و ضروری است. آنانی که از این فضا بهره مند می شوند، بیشتر آنانی هستند که در جهت تخریب فضای اقتصادی کشور راه می سپارند.

بیش از آنچه فضای سیاسی جهانی بر فضای اقتصادی ایران تاثر منفی داشته باشد، فضای اقتصادی داخلی و ملی است که سبب رنجش مردم می شود. باید چگونگی کارایی شبکه های غیر متشکل مورد بررسی قرار گرفته و نقاط قوت و ضعف آن شناسایی شود. به نظر می رسد که این شبکه حتما نقاط قدرتمندی دارد که می تواند در شرایط دشوار کارایی داشته باشد، هر چند این کارایی از نظر ارزشی منفی و ضد اخلاق است. ولی اکثریت جامعه با آگاهی می توانند این شبکه را از طریق ارزشهای عمومی ناکارامد کرده و به مصداق سزای گرانفروش نخریدن است، با آن مبارزه کنند. شبکه و زنجیره تامین از سوی همه دست اندرکاران و فضاهایی که برشمردیم باید مورد ملاحظه قرار گیرد.

در این فضا باید جامعه به این سو حرکت کند که با وجود آموزه های دینی و اخلاقی در مذمت احتکار و گرانفروشی گام برداشته و مردم خود به بازرسانی فراگیر تبدیل شوند تا بتوانند گرانی را مهار کنند. هیچ سازمانی هر قدر نیرو هم داشته باشد، به اندازه قدرت مردم و سرمایه های اجتماعی توان تاثیر گذاری بر فضای سیاسی و اقتصادی را دارا نیست. ضربه ای که بر مصرف کننده وارد می شود، از درون و از سوی همان هم وطنی است که نفع خود را بر نفع جمع ترجیح می دهد و به نوعی بی اخلاقی و سودجویی فردی پایبند است، اگرچه ضد ارزش است، اما از سوی اقلیتی به ارزش تبدیل می شود.

به هرحال روند شکل گیری بازار در شرایط امروزی با مولفه های گوناگونی روبروست که نشات گرفته از فضای سیاسی و اقتصادی است. در بعد سیاسی بیشتر مولفه های خارجی و در بعد اقتصادی مولفه های داخلی بیشتر تاثیرگذارند. ابعاد این فضاها در بالا نشان داده شد.