گسستن ها و پیوستن ها در مسیر بهارستان

اعلام جدول زمان بندی مراحل برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان از سوی وزارت کشور، فضای سیاسی کشور را بیش از هفته های گذشته انتخاباتی کرده است.

کد خبر: ۵۵۳۱۱۷

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۴ - ۲۱:۳۸

جهان اقتصاد نوشت:

اعلام جدول زمان بندی مراحل برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان از سوی وزارت کشور، فضای سیاسی کشور را بیش از هفته های گذشته انتخاباتی کرده است. در حالی که فعالیت گروه های مختلف سیاسی برای رقابت بر سر کرسی های بهارستان در گذشته زودتر از این ها شروع می شد، وجود فضای رقابت و عزم جدی همه جریان های سیاسی کشور برای حضور در انتخابات فضای عمومی کشور را گرچه کمی دیرهنگام اما هر روز بیشتر به انتخابات اسفنده ماه معطوف می کند. انتخاباتی که ثبت نام داوطلبان نمایندگی در آن از روز ۲۸ همین ماه شروع می شود و بعد از طی مراحل بررسی صلاحیت کاندیداها و رسیدگی به اعتراضات احتمالی در نهایت ۲۹ بهمن ماه روز آغاز رسمی فعالیت های تبلیغاتی نامزدها خواهد بود. فعالیتی که به مدت یک هفته و تا ۵ اسفند ادامه خواهد داشت. مدت زمان یک هفته ای برای تبلیغات در انتخابات مجلس به نظر بسیار کوتاه است. واقعیت این است که گروه های سیاسی در شهرهای بزرگ و کاندیداهای شهرهای کوچک و حوزه های تک نماینده بسیار زودتر از این موعد فعالیت های خود را برای راهیابی به مجلس آغاز می کنند. فعالیت های غیر رسمی این گروه ها در بسیاری موارد به تذکرهایی از سوی نهادهای ناظر انتخابات منجر می شود.

نکته بسیار مهم در این فعالیت ها هزینه های تبلیغاتی گاه کلان در حوزه های انتخاباتی برای راهیابی به مجلس است. درحالی که لایحه دولت برای شفافیت هزینه های تبلیغاتی نامزدهای نمایندگی مجلس در مجلس نهم در حال بررسی است یک نماینده از رقمی حدود ۶۰ میلیون تومان برای تبلیغات جهت راهیابی مجدد برخی نمایندگان به مجلس سخن گفته است. رقمی که به گمان بخشایش اردستانی نماینده مردم اردستان، در دور اول راهیابی نمایندگان به مجلس نزدیک به ۱۵ میلیون تومان است. او در تبیین علل این تفاوت بین دور اول و دوم می گوید : «مردم ایران به صورت کلی به سمت مادیات گرایش دارند؛ در دور نخست یک نماینده می‌تواند از طریق بیان عقاید، نظرات و ایدئولوژی‌های خاص آرای مردم حوزه انتخابیه خود را جلب کند اما برای دورهای بعدی افراد هر چه قدر پول بیشتری خرج کنند در رأی آوری موفق تر خواهند بود.»

اردستانی البته تاکید کرده است که رقم هزینه ها برای راهیابی به مجلس گاه به میلیاردها تومان نیز می رسد. اظهارات او نشان دهنده حاد بودن این مسئله و لزوم بررسی و رسیدگی به آن در دوره های آتی است.

مسئله مهم دیگر در روزهای اخیر کوشش وزارت کشور برای فراهم آوردن امکان برگزاری انتخابات مجلس درکلان شهرها به صورت الکترونیکی است. امری که در حال حاضر شورای نگهبان و وزارت کشور در پی انجام آن هستند، و در روزهای اخیر سخنگوی وزارت کشور از کمک گرفتن از وزارت دفاع برای بررسی نفوذ ناپذیری سیستم در نظر گرفته شده برای آن خبر داده است.

فارغ از این خبرهای عمومی اما سه جناح اصلاح طلب و اصولگرا و اعتدال گرا در روزهای اخیر تلاش های خود برای حضور موفق در انتخابات اسفند ماه را شدت بخشیده اند.

اصلاح طلبان : نگرانی از جدایی میانه روها

اصلاح طلبان در ماه های اخیر انسجام تشکیلاتی بیشتری نسبت به رقیب اصولگرا داشته اند. آن ها توانسته اند مهم ترین و اصلی ترین جریان ها و احزاب اصلاح طلب را در شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی این جناح گرد هم آورند

با این حال یکی از مهم ترین دغدغه های جریان های اصلاح طلب در دو هفته اخیر جدایی احتمالی جریان میانه رو و احتمال انتشار لیست مستقل توسط این جریان و حتی ائتلاف آن ها با بخش هایی از اصولگریان میانه بوده است. امری که بعد از عدم حضور حزب اعتدال و توسعه و مصاحبه دهقان سخنگوی آن در مورد علاقه این جبهه به همکاری با علی لاریجانی و جریان همسو با او، در میان اصلاح طلبان بالا گرفته است.

اصلاح طلبان به خوبی نسبت به توان بالای رایزنی اعتدالگرایان در سطح بلوک قدرت و امکانات سیاسی و مادی آن ها واقف هستند، علاوه بر این خود را سهامدار جدی پیروزی حسن روحانی در انتخابات سال ۱۳۹۲ می دانند و تمایلی ندارند که نزدیک ترین جریان سیاسی به دولت راهش را از اصلاح طلبان جدا کند. امری که علاوه بر ریزش احتمالی رای آن ها می تواند تبعاتی در هنگام بررسی صلاحیت های انتخاباتی برای نامزدهای اصلاح طلب به دنبال داشته باشد. با در نظر داشتن این دغدغه هاست که اصلاح طلبان در هفته های اخیر بر لزوم تداوم ائتلاف اعتدال گرایان و اصلاح طلبان تاکید داشته اند. در مهم ترین اظهارنظر از این دست محمد رضا عارف که اکنون فرد شماره یک اصلاح طلبان در انتخابات مجلس است در دیدار با جمعی از اعضای جبهه اصلاح‌طلبان و اعتدالگرایان تصریح کرده است : « توصیه ما به دوستانمان در جریان اعتدال این است که همانگونه که در انتخابات ۹۲ با وحدت و همگرایی موجب پیروزی آقای روحانی شدیم، در انتخابات مجلس هم بهتر است با ارائه یک لیست واحد زمینه‌ساز پیروزی تفکر اصلاح‌طلبی و اعتدالگرایی شویم و تدبیر حکم می‌کند که دوستان جریان اعتدال راه خود را از اصلاح‌طلبان جدا نکنند تا ان‌شاءالله در انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۶ هم با مشکلاتی رو به رو نشویم.» سخن گفتن از انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۶ و تهدید پنهان در کلام عارف نشان دهنده دغدغه جدی اصلاح طلبان در این مورد است.

با این حال بخشی از اصلاح طلبان نسبت به تداوم همراهی میان آن ها و اعتدال گرایان خوش بین هستند. حسین مرعشی عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی و از موثرترین سیاستمداران این جناح در روزهای اخیر تاکید کرده است که ائتلاف شکل گرفته در سال ۱۳۹۲ قطعا در انتخابات اسفند ماه تکرار می شود. رخ دادن یا ندادن چنین اتفاقی تاثیری به سزا در روند تحولات انتخابات پیش رو خواهد داشت.

خبر مهم دیگر در اردوگاه اصلاح طلبان تکاپوی جدی زنان برای کسب سهمی در خور در لیست های انتخاباتی است. برگزاری سمینار ملی نقش زنان در مجالس ایران در هفته جاری نقطه اوج این تلاش ها بوده است. چهره های شاخص زن سیاستمدار با حضور در این همایش و تبیین نقش زنان در مجالس ایران کوشیده اند فضای رسانه ای لازم را برای رسیدن به سهم ۳۰ درصدی فراهم و افکار عمومی را در این زمینه بسیج کنند.

اصلاح طلبان هم چنان از بر هم خوردن برنامه های انتخاباتی خود توسط عناصر خود سر نیز بیم دارند. غلامرضا انصاری عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت از لزوم برخورد با این پدیده سخن گفته و علی شکوری راد دبیر کل این حزب از لزوم به کار گیری استراتژی «آرامش فعال» در مواجه با این پدیده سخن به میان آورده است.

اعتدال گرایان : ساز جدایی یا مانور سیاسی

جریان اعتدال گرا در هفته های اخیر کوشیده است بیشتر بر ماهیت مستقل خود تاکید کنند. سیاستمداران این جناح البته با ظرافت می کوشند از آزردن اصلاح طلبان پرهیز کنند، چه آن ها به قدرت این جریان سیاسی در به پای صندوق های رای کشاندن بدنه اجتماعی حامی خود واقفند. با این حال سعی دارند با نشان دادن چهره ای متمایز از اصلاح طلبان دست خود را برای ائتلاف های بعدی باز نگه دارند. به خصوص آن که نتیجه بررسی صلاحیت نامزدها ممکن است بسیاری از گزینه های اصلاح طلب را از رقابت در انتخابات بازدارد و در چنین شرایطی جریان نزدیک به دولت یازدهم برای همراه کردن مجلس با دولت چاره ای جز ائتلاف با جریان اصولگرای میانه رو نخواهد داشت. فایده دیگر چنین مانوری بیشتر کردن سهم احتمالی این جریان در لیست ائتلافی با اصلاح طلبان یا اصولگرایان میانه رو خواهد بود.

در همین راستا مرتضی بانک از اعضا شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه درباره رابطه این جریان با اصلاح طلبان گفته است : ؟« در حال حاضر به ائتلافی نرسیده ایم، ولی همه ما در یک جبهه هستیم در انتخابات آتی مجدداً تاکید می کنم که ما مسلماً مقابل همدیگر قرار نمی گیریم و با حامیان دولت و آرایش سیاسی سال ۹۲ همراهی می کنیم. این همراهی ممکن است به معنای دادن یک لیست نباشد، ولی به معنای جدایی نیز نیست. البته تا روز انتخابات قضاوت کردن زود است و اجازه فرصت طلبی و ایجاد شکاف به مخالفان تندرو در این زمینه نخواهیم داد.»

استراتژی اعتدالگرایان در انتخابات اسفند ماه از مهم ترین مسائل در این رقابت سیاسی است و باید منتظر ماند و دید که یاران نزدیک حسن روحانی سرانجام با کدام اردوگاه همراه خواهند شد.

اصولگرایان : احیای راست میانه

تا دو هفته پیش اصولگرایان میانه وضعیت سیاسی و تشکیلاتی مبهمی در جریان اصولگرا داشتند و به نظر از سوی سایر جریانات اصولگرا تا حدودی نادیده انگاشته می شدند. محمد نبی حبیبی دبیر کل حزب موتلفه اسلامی در حالی از تشکیل بیش از ۵۰ جلسه با نمایندگان جبهه پایداری و جمعیت ایثارگران خبر داده است که در این جلسات نماینده ای از اصولگرایان میانه رو حاضر نبود است. با این حال در روزهای اخیر اصولگرایان میانه روتوانسته اند قدرت و انسجام بیشتری از خود نشان دهند. در نخستین اقدام خبر تشکیل جمعیت رهروان ولایت از سوی اعضا فراکسیون هم نام آن در مجلس که حلقه حامی علی لاریجانی را تشکیل می دهند. جدی تر از پیش در فضای سیاسی مطرح شد.

در خبر بسیار مهم دیگری علی لاریجانی در کنفرانس خبری هفته گذشته خود ضمن تایید خبر هفته نامه صدا در مورد تشکل جلسه چهارجانبه با حضور او، حجت الاسلام علی اکبر ناطق نوری، علی اکبر ولایتی و حجت الاسلام مقتدایی این کار را در جهت همفکری در مورد انتخابات مجلس آینده دانسته بود.این به میدان آمدن ژنرال های چهارستاره راست میانه نشان از جدی بودن آن ها در رقابت با سایر جریان های اصولگرا دارد. لاریجانی در این نشست خبری دفاع محکمی از عملکرد دولت روحانی کرد. امری که نشان از نزدیکی این جریان با دولت و احتمال هم افزایی آن ها در عرصه سیاسی است.

اردوگاه انتخاباتی اصولگرایان البته هنوز به آرایش قطعی نرسیده است. خبرهای متعدد و اظهارات ضد و نقیض مختلفی به گوش می رسد. گروهی از همراهی جریانات تندروتر با اصولگرایان میانه رو می گویند و گروهی بر جدایی این دو تاکید دارند. محمد رضا با هنر که در هفته های اخیر در جلسه ای هشت نفره ای در غیاب نمایندگان اصولگرایان میانه رو حاضر شده بود از جمله سیاستمدارانی است که اصولگرایان را به تجمیع جلسات خود فراخوانده است. کوشش هایی که برای تعیین ثمر بخش بودن آن باز هم باید به انتظار نشست.