مروری بر روزنامه‌های امروز پانزدهم آذر ماه؛

واکنش جنتی به عدم دیدارش با آیت الله مکارم/ ادعای دیدار مقامات ایران با احمد شهید

روز 16 آذر و سخنرانی احتمالی رئیس جمهور و همچنین ائتلاف و اتحاد اصولگرایان و اصلاح طلبان در کانون توجه روزنامه های امروز قرار دارد. این در حالی است که موضوع نفت و کاهش قیمت ان نیز از دیگر موضوعات مهم امروز است.

کد خبر: ۵۵۲۲۰۴

تاریخ: ۱۵ آذر ۱۳۹۴ - ۱۰:۰۰

در ادامه می‌توانید روایت تابناک از مهم‌ترین مطالب روزنامه‌هایی یکشنبه پانزدهم آذر ماه را مرور کنید.

«روزنامه تابناک» در گزارشی با عنوان«همه در انتظار روز دانشجو» در آستانه این روز به این موضوع پرداخته است. تابناک در بخشی از این گزارش می نویسد: «امسال نیز بزرگداشت روز دانشجو در دانشگاه ها با دعوت از چهره های سیاسی برای سخنرانی یا مناظره انجام می شود. اما تفاوت روز دانشجوی امسال، در پیش رو بودن انتخابات مجلس دهم در اسفندماه است. موضوعی که قطعا باعث خواهد شد رنگ و بوی این مراسم ها نیز انتخاباتی و بیش از همیشه جناحی باشد. کمااینکه احزاب و گروه ها و ضخصیت های مختلف سیاسی نیز نهایت تلاش خود را کرده اند که برنامه هایی، به ویژه در دانشگاه های مهم، داشته باشند.

روحانی چه خواهد گفت؟

حسن روحانی روز دانشجوی امسال در دانشگاه صنعتی شریف حضور خواهد داشت، هرچند پیش تر گفته شده بود او به دانشگاه تهران می رود. اما سخنرانی امسال روحانی از سخنرانی های دو سال گذشته او متفاوت است. او که در این دو سال محور اصلی تنها دغدغه سخنرانی هایش، البته دغدغه به حقش، موضوع به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای بود و مسائل سیاسی و اقتصادی داخلی را به بعد از توافق و برداشته شدن تحریم ها موکول می کرد، امسال باید سخنرانی متفاوتی را آماده کند. سخنرانی که پاسخگوی مطالبات دانشجویان درخصوص فضای سیاسی و نیز وعده هایی باشد که او در جریان تبلیغات انتخاباتی اش به دانشجویان داده بود.

موضوع دیگری که به ویژه هدف انتقاد منتقدان روحانی است، نبود پرسش و پاسخ است. آن ها می گویند پرسش و پاسخ رسم معمول سخنرانی هاست، ولی روحانی در سه سخنرانی که تاکنون در دانشگاه ها و بین دانشجویان داشته، به جز یک بار، حاضر به شنیدن سوال های دانشجویان و پاسخ به آن ها نشده و بعد از سخنرانی اش سالن را ترک کرده است. آن ها امیدوارند امسال روحانی بماند و پرسش و پاسخ برگزار شود.گفتنی است روحانی روز دانشجوی سال ۹۲ در دانشگاه شهید بهشتی بود، روز دانشجوی سال ۹۳ در دانشگاه علوم پزشکی ایران و به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید ۹۳ در دانشگاه تهران حضور یافته و سخنرانی کرده است.»

«روزنامه جوان» در گزارش نفتی خود با عنوان «آل اوپک!» می نویسد: «رسانه‌هاي همراه دولت در حال سرپوش گذاشتن به اشتباه بزرگ وزارت نفت در اجلاس روز جمعه اوپك هستند، آنها مي‌نويسند كه ايران با ديپلماسي «عالي» زنگنه، عربستان سعودي را به زانو درآورده است، در شرايطي كه انتخاب راهبرد غلط از سوي زنگنه، ايران را به واخورده جنگ نفتي در اوپك تبديل كرد.

به گزارش «جوان»، از سال گذشته بود كه وزير نفت و ياران ديپلمات وي از لزوم بازگشت سهميه ايران گفتند و خواستار از سرگيري سهميه‌ها شدند؛ موضوعي كه به عنوان راهبرد انتخاب شد و موجي از انتقادات را در پي داشت زيرا در ابتدا بايد ظرفيت توليد را به 4 ميليون بشكه رساند و در مرحله بعد مدعي بازگرداندن سهميه شد. آشنايان به امور اوپك به خوبي مي‌دانند كه مهم‌ترين شاخص به تعيين سهميه صادرات، ميزان توليد فعلي است و نه انبوهي از تصورات و اما و اگرها. با اين وجود اين مهم از «خرد جمعي» ياران زدوده شد و بي‌توجه به آنچه در بازار نفت مي‌گذرد، استراتژي سهميه در دستور كار قرار گرفت در حالي كه مشكل فعلي بازار نفت و ايران، سهميه نيست بلكه ميزان پايبندي اعضاي اوپك به سقف توليد است.

سهميه چيست؟

زماني كه كشورهاي اصلي اوپك در اوايل كار خود دور هم جمع شدند، خبري از سهميه‌بندي نبود. پيش از دهه 80 ميلادي سهميه‌بندي وجود داشت اما نظام‌مند نبود و براساس قدرت توليد هر كشوري، ميزان توليد هر عضو مشخص مي‌شد كه البته تعهدي براي پايبندي نسبت به سهميه وجود نداشت، سابقه توليد تاريخي سپس در دهه 80 به يكي از شاخص‌هاي تعيين ميزان سهميه كشورهاي عضو تبديل و سهميه‌بندي متولد شد.

اين روند سهميه تا پايان دهه 80 ميلادي وجود داشت اما به مرور زمان از ميان رفت و كشورها در جلسات سالانه روي سهميه‌ها به توافق مي‌رسيدند اما پايبندي چنداني وجود نداشت و هر كشور به هر ميزان كه مي‌توانست توليد مي‌كرد و بر اساس اساسنامه اوپك، با برخوردي مواجه نمي‌شد. اين روند در روزهايي كه نفت به 130 دلار رسيد تشديد شد تا آنكه قيمت نفت در مسير نزولي قرار گرفت، در جلسه اوپك كه در الجزاير برگزار شد نظام سهميه‌بندي با تأكيد بيشتري احيا شد و نظم به اوپك برگشت تا التيام بخش قيمت‌ها باشد.اين روند تا سال 2011 ادامه داشت، رستم قاسمي آخرين وزير نفت دولت دهم در اين سال وقتي به اوپك رفت، موافقت ايران را بر حذف نظام سهميه‌بندي و ايجاد سقف توليد اعلام كرد در حالي كه بايد در اين ميزان سقف، جايگاه و سهم ايران را مشخص مي‌كرد زيرا با اين اشتباه، سهم ايران به سود كشورهاي ديگر ضبط شد. ايران تحريم زده مي‌توانست استراتژي بهتري را ايفا كند اما به دليل يك اشتباه شرايط بسيار سخت شد.»

«روزنامه اعتماد» در گفت و گو با وزیر ارشاد با عنوان «برخی به دنبال شایعه سازی هستند» به نقل از جنتی در رابطه با شایعه نپذیرفتن وی توسط آیت الله مکارم شیرازی در سفر به قم می نویسد: « بديهي است كه من هر بار كه به قم سفر داشته باشم امكان ديدار با همه علما و مراجع برايم ميسر نمي‌شود و طبيعتا هر بار كه به قم سفر مي‌كنم موفق به ملاقات تعدادي از آنها مي‌شوم. امروز تعداد مراجع تقليد بزرگ ما در قم به هشت تن رسيده است كه در سفر يك روزه‌اي كه من به قم داشتم امكان ملاقات با همه آقايان فراهم نبود. به همين دليل سه تن از مراجع تقليد را در اين سفر ملاقات كردم و مابقي را موكول كردم به دور بعدي سفرم به قم. در اين ميان متاسفانه عده‌اي شروع به شايعه‌سازي در اين مورد كردند در حالي كه به هيچ عنوان هيچ مشكلي وجود نداشت كه برخي اين‌گونه دست به شايعه‌سازي زدند. همه مراجع تقليد براي ما معزز و مهم هستند و ما در وزارت ارشاد از وجود همه آنها و تذكران و موعظه‌هاي‌شان استفاده مي‌كنيم و من بارها بر اين مسأله تأكيد كردم».

«روزنامه شرق» در گفت وگو با مدیرکل حقوق بشر و حوزه زنان وزارت امورخارجه با عنوان «دیدار با احمد شهید» به نقل از منصوره شریفی‌صدر در مورد دیدار نمایندگان ایران با احمد شهید می نویسد: « بله هیأت‌هایی که برای شرکت در برنامه‌های شورای حقوق‌بشر می‌روند در حاشیه برنامه‌ها با ایشان ملاقات می‌کنند یا بعضا نمایندگی‌های ما در ژنو و نیویورک نیز با ایشان ملاقات می‌کنند و سعی در روشنگری ایشان دارند.»

«روزنامه قانون» در گزارشی با عنوان «انتقاد از بود جه‌اي كه هنوز ارائه نشد ه!» می نویسد: «ياد‌‌ش بخير! د‌‌كتر محمود‌‌ احمد‌‌ي‌نژاد‌‌ بود‌‌جه آذر را د‌‌ر ارد‌‌يبهشت سال بعد‌‌ به مجلس ارائه مي‌كرد‌‌ اما از همين مجلس و رسانه هاي همسو با او صد‌‌ايي بر نمي‌خاست. همان ساكتين حال زبان به گله و شكايت گشود ه‌اند . اين د‌‌لسوزان! به هر اقد ام د ولت يازد هم ايراد مي‌گيرند و به رئيس‌جمهور بي‌محابا مي‌تازند‌‌! د ر تازه‌ترين روند ي كه اين طيف د ر پيش گرفته اند ، با فضا سازي عليه د ولت تلاش د ارند تا تد ابير اقتصاد ي وي را تخريب كنند .آنها كه خوب مي‌د انند اين كابينه با ميراث منهد م شد ه احمد ي‌نژاد رو به‌رو شد ه است، به صورت هد فمند و برنامه ريزي شد ه تلاش مي‌كنند‌‌ مرد م را نسبت به فعاليت‌هاي صورت گرفته د ر د ولت يازد هم،د لسرد كنند .

آنها مد عي‌اند ، تأکید رئیس‌جمهور بر همزمانی تد وین لوایح برنامه ششم توسعه و بود جه سال ۹۵ کل کشور سبب تاخیر د ر ارائه این د و لایحه به مجلس شورای اسلامي‌شد اين د رحالي است كه د ر 2 سال گذشته اين د ولت بد ون هيچ تاخيري و زود تر از موقع مقرر لايحه‌بود جه را تقد يم مجلس كرد ه‌است.

ساكتين د وران قد يم، مد عيان امروز

اين جريان كه به خوبي د ر خاطر د ارند احمد ي‌نژاد لايحه بود جه يك سال را د ر سالي د يگر به مجلس مي‌برد ، مد عي‌اند د ولت طبق قانون آیین‌نامه د اخلی مجلس موظف است تا 15 آذر ماه هر سال لایحه بود جه کشور را به مجلس ارائه د هد .

امسال به‌د لیل پایان اجرای برنامه 5 ساله پنجم توسعه کشور، تنظیم و تد وین لایحه برنامه ششم با لایحه بود جه سال 95، همزمان شد ه است.آنها مي‌گويند :طبق قاعد ه، برنامه ششم باید زود تر از لایحه بود جه سالانه تایید و تصویب شود تا هد ف‌گیری بود جه بر مبنای آن انجام شود ، اما مسئولان معتقد ند ، به د لیل ابلاغ د یرهنگام سیاست‌های کلی برنامه ششم د ولت زمان بیشتری برای تد وین برنامه نیاز د ارد با این وجود اظهارات مسئولان حکایت از ارائه همزمان این د و لایحه به مجلس د ارد .»

«روزنامه آرمان» در گزارش انتخاباتی خود به موضوع ائتلاف اصلاح طلبان پرداخته است. این روزنامه در این گزارش با عنوان «خطر سونامی لیست اصلاح‌طلبان؟» می نویسد: « ليست‌هاي رنگارنگ، اسامي مشترك، لبخند رضايت بر لب هاي افرادي كه نامشان در ليست‌ها هست و... . همه و همه هيچ كمكي به پيروزي اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس نخواهد كرد و در عوض شايد درصدي بر احتمال شكست آنها بيفزايد. بسيار شنيده شده كه اصلاح‌طلبان رمز پيروزي خود را وحدت مي‌دانند و مي‌گويند در اين مسير در حال تلاش هستند و جلسات زيادي براي نيل به اين هدف برگزار مي‌كنند كه بسيار مناسب است پس چرا هر چند روز يك‌بار گروهي از افرادي كه در جلسات حضور دارند بر طبل ليست مجزا با حضور افراد نزديك به گروه خود مي زنند.

چرا چند ليست؟

درباره اينكه چرا امكان دارد در زمان برگزاري انتخابات چند ليست به نام اصلاحات يا اعتدال ارائه شود چند موضوع مطرح مي‌شود. نخست اينكه برخي از اصلاح‌طلبان معتقد به رد صلاحيت گسترده همطيفان خود هستند و مي‌گويند با ارائه چند ليست در نهايت تعدادي از هر ليست باقي خواهند ماند و حاميان آنها نيازي به انتخاب از ميان كانديداهاي موجود ندارند بلكه به تاييد‌شدگان از هر ليست راي خواهند داد كه اين دليل قابل تاييد نيست و به مثابه خودكشي سیاسی است؛ چرا كه تصور مي‌شود تعامل اصلاح‌طلبان با نهادهای نظارتی متفاوت از قبل است و اين جريان سياسي مي‌داند در موضوع بررسي صلاحيت‌ها خودش بايد از معرفي افرادي پرهيز كند كه مي‌داند مورد تاييد قرار نمي‌گيرند. شوراي نگهبان هم در اين دوره از انتخابات فضايي را گشوده تا اصلاح‌طلبان با اعضاي اين نهاد رايزني كرده و بتوانند دغدغه‌هاي خود را گفته و از ديدگاه شوراي نگهبان مطلع شوند بنابراين پيش‌بيني ردصلاحيت اعضا و ارائه چند ليست به اين منظور قابل پذيرش نيست.»

«روزنامه وطن امروز» در گزارش تحلیلی با عنوان «آغاز دیدید گفتم های امریکایی ها » می نویسد: « آمریکایی‌ها از گزارش اخیر آمانو درباره مسائل باقیمانده از پرونده هسته‌ای ایران بویژه موضوع پی‌ام‌دی، بسیار خوشحالند. پس از آنکه وزارت خارجه این کشور اعلام کرد گزارش آمانو مسیر اجرای برجام را فراهم کرده، جان کری، وزیر خارجه این کشور نیز به این گزارش واکنش نشان داد و گفت آنها همواره مطمئن بودند ایران روی تسلیحات هسته‌ای کار کرده است! به گزارش «وطن امروز»، انتشار گزارش یوکیا آمانو درباره موضوع پی‌ام‌دی و ادعای عجیب او مبنی بر تایید برنامه هسته‌ای تسلیحاتی ایران طی سال‌های 2002 تا 2003 باعث شد ماهیت و صورت مساله مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا و همچنین برجام به کلی تغییر کند.آمریکایی‌ها طی سال‌های گذشته با طرح موضوع مطالعات ادعایی تلاش کردند ایران را کشوری فاقد صلاحیت داشتن حقوق ان‌پی‌تی معرفی کنند. آنها با ادعای تلاش ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای، تحریم‌های ظالمانه و یکجانبه‌ای را علیه ایران اعمال کردند و اکنون با تایید ادعای آنها توسط مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آنها موقعیت خود در مناسبات جهانی بویژه در قبال ایران را تقویت شده می‌دانند. اکنون آمریکایی‌ها به همه یادآوری می‌کنند که سیاست آنها در قبال ایران سیاست درستی بوده است. آنها مدعی هستند با اطلاع از برنامه هسته‌ای تسلیحاتی ایران، تهران را تحت فشار قرار دادند و در نهایت برجام به عنوان مجازات جرم ایران در کشیده شدن به سمت برنامه هسته‌ای تسلیحاتی بوده است! گزارش آژانس این اجازه را به آمریکایی‌ها می‌دهد اینگونه علیه ایران مانور دهند و به اعتقاد کارشناسان، این گزارش می‌تواند یک محرومیت مادام‌العمر علیه ایران در استفاده از حقوق هسته‌ای به همراه داشته باشد چراکه ایران را فاقد صلاحیت برای استفاده از این حقوق معرفی کرده است!در همین راستا جان کری در واکنش به گزارش آمانو گفت کشورش هیچگاه به موضوع تلاش ایران برای تسلیحاتی شدن برنامه هسته‌ای خود شک نکرده است!

«روزنامه کیهان» در یادداشتی به قلم سعدالله زارعی با عنوان «اردوغان نگران ضربه متقابل» می نویسد: «روسیه در این میان علی‌القاعده واکنش نظامی خواهد داشت چرا که تنبیهات اقتصادی که در جای خود تیغ دو لبه به حساب می‌آید، نمی‌تواند ضربه امنیتی ترکیه را جبران کند کما اینکه واکنش ارتش روسیه در روز واقعه هم از در پیش بودن اقدام نظامی حکایت می‌کرد. مقامات روسیه می‌گویند در انتظار عذرخواهی ترکیه نشسته‌اند و در عین حال مقامات ارشد ترکیه اگرچه اظهارات رو به تنازلی داشته‌اند اما در مفهوم رسمی، عذرخواهی نکرده‌اند. عذرخواهی ترکیه به این معنا خواهد بود که مسئولیت خطا در شلیک به هواپیمای نظامی روسیه را پذیرفته است. چنین پذیرشی توأم با تبعات خاص خواهد بود و به روسیه حق می‌دهد تا اقدام متقابل انجام داده و خسارات وارده را از دولت ترکیه مطالبه کند. پذیرش چنین مسئولیتی، موقعیت اردوغان را متزلزل می‌کند و هزینه‌های ترکیه در این ماجرا را به گردن اردوغان می‌اندازد.

با وضعیت پیش آمده، بیش از گذشته، امکان برقراری منطقه پرواز ممنوع در شمال سوریه دشوار شده است. شاید این سنگین‌ترین هزینه‌ای است که ترکیه در این ماجرا پرداخت کرده است. ترکیه در طول سه سال گذشته همواره بر لزوم برقراری منطقه پرواز ممنوع شمال سوریه تأکید داشته و در این موضوع، مدت‌ها با آمریکا اختلاف داشت و آمریکا با نگاه به شرایط روی زمین منطقه شمال و حضور گروه‌های مختلف که همه مسلح هستند، ایجاد منطقه پرواز ممنوع را غیرممکن ارزیابی می‌کرد. بعد از وقایع پاریس آمریکایی‌ها به طور غیرمترقبه از لزوم ایجاد منطقه پرواز ممنوع سخن گفتند. هدف مشترک آمریکا و ترکیه در این موضوع این بود که با ایجاد منطقه پرواز ممنوع امکان حرکت زمینی نیروهای شبه نظامی وابسته به ارتش ترکیه و ارتش آمریکا را فراهم نمایند و از سوی دیگر به مخالفان وابسته به خود در سوریه موقعیت مطمئن‌تری ببخشند. اسقاط هواپیمای نظامی روسیه، وضعیت منطقه شمال سوریه به ضرر طرح ایجاد منطقه پرواز ممنوع را متحول کرده و دسترسی به آن را به شدت دشوار کرده است. در عین حال واقعیت این است که مقامات آمریکایی علی‌رغم آنکه از امکان‌پذیر بودن ایجاد منطقه پرواز ممنوع سخن گفته‌اند اما هنوز موانعی که در گذشته وجود داشت و باعث بروز اختلاف بین آمریکا و ترکیه درباره ایجاد چنین منطقه‌ای شده بود، وجود دارد.»