ابهام در توليد سومين خودروي ملي

اين در حالي است كه به گفته يك مقام مسئول در ايران خودرو، مديران ارشد اين شركت از تام ايران خودرو خواسته‌اند تا در زمينه تامين تجهيزات خط توليد رانا فعلا اقدامي انجام ندهد، در همين حال بيلبوردهاي تبليغاتي رانا نيز از اطراف كارخانه ايران خودرو جمع‌آوري شده است.

کد خبر: ۵۵۱۶۴

تاریخ: ۲۱ تير ۱۳۸۸ - ۱۱:۳۲

مسئولان پروژه رانا طرح توجيه پذيري فني و اقتصادي توليد سومين خودروي ملي كشور را مجددا بررسي مي‌كنند تا در صورت تاييد طرح، توليد انجام شود. اين مسئله توليد دومين خودروي ملي ايران خودرو را با ابهام روبرو كرده است.

به گزارش خبرگزاري فارس،‌ رانا به عنوان سومين برند ملي كشور پس از سمند و مينياتور است، خودرويي مردمي با قيمت 10 تا 10.5 ميليون تومان كه در اواخر دوران مديريت منطقي در بزرگترين شركت خودروسازي كشور رونمايي و قرار شد اواخر سال جاري يا اوايل سال آينده به توليد انبوه برسد.

عليرضا محمدي مدير پروژه رانا در گفت و گو با فارس اظهار داشت: بازار خودرو و توليد خودروهاي جديد داراي يك شرايط ديناميك و در حال تحول است. از اين رو با توجه به اينكه تعريف پروژه رانا در مدتي قبل صورت گرفته بود بدليل تغيير شرايط بازارهاي داخلي و خارجي، قرار شد بررسي مجدد امكان‌پذيري فني و اقتصادي طرح با توجه به شرايط جديد صورت گيرد.

به گفته وي براي انجام بررسيهاي فني و اقتصادي طرح رانا حدود 2 ماه زمان لازم است و به اين ترتيب توليد اين خودرو كه قرار بود اواخر امسال آغاز شود با تاخير زماني روبرو خواهد شد.

مدير پروژه رانا در مورد ضرورت بررسي مجدد طرح توليد رانا گفت: هم اكنون بررسي مجدد طرح توليد رانا از نظر خروجي‌هاي اقتصادي و تطابق فني پروژه‌ با نيازمندي‌هاي جديد بازار در حال انجام است كه با اين بررسي‌ها، پروژه با تعاريف اصلاح شده در مسير خود پيش خواهد رفت.

محمدي در ادامه اظهار داشت: بررسي‌هاي انجام شده بر روي قيمت و تعريف ويژگي‌هاي محصول، آپشنها و بحث فني رانا صورت مي‌گيرد و اين موارد با زماني كه محصول در بازار عرضه خواهد شد، مطابقت داده مي‌شود.

مدير پروژه رانا در واكنش به اين موضوع كه براي توليد رانا قبلا بررسي‌هايي صورت گرفته و پيش‌بيني‌هايي نيز در مورد بازارهاي داخلي و خارجي وجود داشته و با توجه به اينكه بازار خودرو در ايران تقريبا يك بازار انحصاري است، توقف يا تاخير در پروژه براي انجام بررسي‌ها چندان قابل قبول به نظر نمي‌رسد، اظهار داشت: اگر فقط بازار ايران را در نظر بگيريم اين گفته قابل قبول است، ولي ايران خودرو در مورد رانا فقط به بازار داخلي توجه نكرده است و بين 25 تا 40 درصد توليد رانا به صادرات اختصاص دارد، در اين صورت با توجه به اينكه صادرات جزء طرح فني اوليه بوده، بايد تاثير اين مسئله در كل پروژه ديده شود.

محمدي با اشاره به ركود بازار جهاني خودرو اظهار داشت: قيمت خودرو و تقاضاي خريد تحت تاثير شرايط جهاني قرار گرفته كه اين امر يكي از دلايل بررسي‌هاي بيشتر در زمينه توليد رانا است.
وي تاكيد كرد: ما نمي‌‌توانيم بازار خودروي ايران را يك بازار كاملا انحصاري ببينيم؛ چراكه در هر صورت تبعات شرايط اقتصاد جهاني بر بازار ايران نيز تاثيرگذار خواهد بود، به همين دليل بايد مطمئن باشيم كه اجراي پروژه رانا با توجه به شرايط جديد اقتصاد جهاني نيز توجيه‌پذير است و يا اگر نيازمند تغييرات است، اين كار انجام شود.

وي مدت زمان لازم براي اتمام بررسيهاي فني و اقتصادي توليد رانا را حدود دو ماه عنوان كرد و گفت: هم اكنون كار طراحي خودرو و مواردي كه به صورت نرم‌افزاري صورت مي‌گيرد، در حال انجام است ولي اجراي بخشهاي سخت افزاري پروژه منوط به مشخص شدن نتايج بررسي‌هاست كه ايجاد خط توليد و خريد تجهيزات از آن جمله است.

* بررسي دو ماهه و تاخير در توليد رانا

محمدي در مورد اينكه انجام بررسيها زمان اجراي پروژه رانا را با تاخير روبرو مي‌كند يا خير نيز خاطرنشان كرد: بسته به ميزان تغييرات، ممكن است اين تاخير اتفاق بيفتد. اگر تغييرات، قابل مديريت باشد سعي مي‌كنيم در زمان قبلي تعيين شده، انجام شود ولي اگر نيازمند تغييرات بنيادين باشيم، ممكن است انجام آن زمان‌بر باشد.
وي در مورد زمان آغاز توليد رانا كه قبلا اواخر امسال عنوان شده بود نيز گفت: با توجه به اينكه بررسيهاي مورد نظر زمان لازم دارد در نتيجه اواخر امسال توليد رانا آغاز نخواهد شد و زمان جديد بر اساس نتايج بررسيها و ميزان تغييرات مشخص خواهد شد.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا در صورت صرفه‌پذير نبودن توليد رانا اجراي اين طرح به طور كامل منتفي مي‌شود و يا خودروي ديگري جايگزين آن مي‌شود؟ گفت: در بدترين حالت ممكن است اجراي پروژه رانا فاقد صرفه اقتصادي باشد ولي دليلي ندارد كه اين حالت اتفاق بيفتد. ممكن است يك سري تغييرات در تعاريف پروژه و يا شرايط تامين آن ايجاد شود.
محمدي در پاسخ به اين سوال كه آيا تاخير زماني در توليد رانا، رقابت اين خودرو را با مينياتور دشوار نمي‌كند؟ اظهار داشت: انجام بررسيها و ايجاد تغيير در پروژه‌ها توسط بسياري از شركتهاي خودروساز خارجي صورت مي‌گيرد. اگر بخواهيم در اجراي يك پروژه سكون داشته باشيم و به تغييرات توجه نكنيم طرح به اندازه كافي موفق نخواهد بود.
وي با بيان اينكه به روز نگه داشتن هر پروژه يك مزيت رقابتي محسوب مي‌شود گفت: درست است كه قيمت مينياتور و رانا به هم نزديك است ولي ما مزيت رقابتي رانا را فقط در قيمت نمي‌دانيم كه نگران رقابت باشيم و در واقع بحث‌هاي فني و تجهيزات خودرو يك مزيت رقابتي خواهد بود.
خبرنگار فارس گفت با توجه به كاهش جهاني قيمت مواد اوليه احتمال افزايش قيمت تمام شده نمي‌تواند عاملي براي نگراني ايران خودرو در توليد رانا باشد،بر اين اساس دليل بررسيهاي مجدد توجيه اقتصادي پروژه چيست؟
محمدي پاسخ داد: ما نمي‌گوييم كه ممكن است توليد رانا صرفه اقتصادي نداشته باشد ولي با توجه به شرايط بازار، بررسيها را انجام مي‌دهيم. زيرا سكون بازار صادرات خودرو ممكن است تيراژ توليد را تحت تاثير قرار دهد و اين مسئله نيز روي قيمت تمام شده موثر است.
وي افزود: ممكن است اين سكون پس از مدتي نيز به بازارهاي داخلي كشيده شود هر چند خودروهاي وارداتي در حال حاضر رقيبي براي خودروهايي در كلاس قيمتي رانا محسوب نمي‌شوند و عمدتا قيمت بالاتري دارند، اما وقتي ركود زياد شود ممكن است در بازار ايران نيز تاثير گذار باشد كه بايد به اثرات آن توجه شود.
محمدي در پاسخ به اين سوالكه آيا نمي‌شد فعلا در زمينه توليد رانا براي پاسخگويي به نياز داخل اقدام كرد و پس از آن به صادرات و بررسيهاي لازم در اين مورد پرداخت؟ نيز اظهار داشت: اين امر يكي از راهكارها محسوب مي‌شود ولي بايد به فرضيات اجراي طرح و برنامه‌ريزي صادرات نيز توجه كرد.
وي ادامه داد: اين بحث به معني منتفي شدن صادرات نيست بلكه مجموعه شرايطي مانند بازارهاي صادرات، درخواست مشتري در داخل و خارج، قيمت مواد و قطعات و وضعيت بازار در زمان عرضه رانا بايد در مدل اقتصادي توليد اين خودرو لحاظ شود.
محمدي در پاسخ به اين پرسش كه آيا در صورت صرفه پذير نبودن صادرات، توليد رانا منتفي خواهد شد يا خير؟ گفت: اينطور نيست. ما به مجموعه نياز داخل و خارج توجه داريم، اگر مدل اقتصادي ما همچنان قابل قبول باشد توليد منتفي نمي‌شود. در اين خصوص بايد بازار خودروهاي داخلي، خارجي، قيمت مواد اوليه، وضعيت سازندگان قطعه و ميزان سرمايه‌گذاري لازم مورد توجه قرار گيرد.
وي در مورد سرمايه‌گذاري لازم براي توليد رانا نيز اظهار داشت: در ساده‌ترين سناريو حدود 45 ميليارد تومان سرمايه‌گذاري لازم است و در يك سناريوي پيچيده ممكن است اين رقم به بيش از 100 ميليارد تومان نيز برسد.
به گفته محمدي اين سرمايه براي طراحي، ايجاد خط توليد، انجام پيش توليد و افزايش ظرفيت براي دستيابي به توليد انبوه رانا لازم است.
وي تصريح كرد: با احتساب يكسري مخارج لازم براي ايجاد پلت فرم ممكن است سرمايه لازم از ارقام ذكر شده نيز بيشتر باشد.

* مشكلات مالي عاملي براي عقب افتادن توليد رانا

هرچند به گفته مدير پروژه رانا انجام بررسيهاي فني و اقتصادي عامل اصلي تاخير در توليد رانا است، ولي كارشناسان و مديران صنعت خودرو نظرات مختلفي در اين خصوص دارند كه شايد مهمترين آنها مشكلات مالي شركت ايران خودرو و وجود موانعي در تامين مالي پروژه رانا باشد.

به گفته كارشناسان سرمايه‌گذاري اوليه مورد نياز براي توليد رانا حدود 300 ميليارد تومان است و اين در حالي است كه ايران خودرو با بدهي دو هزار ميليارد توماني روبروست.

يك مقام مسئول در وزارت صنايع در خصوص احتمال منتفي شدن توليد رانا به فارس گفت: اين اتفاق بدليل مشكلات مالي ايران خودرو صورت گرفته، هرچند ممكن است توليد رانا با تاخير زماني انجام شود.
يكي از مديران صنعت خودروسازي نيز در اين زمينه با اشاره به موانع مالي ايران خودرو در انجام پروژه‌هايش اظهار داشت: ممكن است توليد رانا تحت تاثير مسائل مالي قرار گيرد ولي با توجه به حضور منطقي در هيات مديره ايران خودرو و بدليل اينكه طرح توليد رانا در زمان مديريت وي مطرح شد، بعيد است توليد اين خودرو كلا منتفي شود.

مهدي صادق ، عضو كميسيون صنايع مجلس نيز در اين مورد به فارس گفت: تاخير در توليد رانا ممكن است به دو دليل اتفاق بيفتد،‌ يكي وجود موانع مالي ايران خودرو و ديگري اينكه بازار فعلي خودرو در داخل و خارج اشباع شده و همين عامل ممكن است استقبال مشتريان از رانا را كاهش دهد.

وي در عين حال گفت: در حال حاضر خودروهايي مانند سمند و پرايد با درصد بالاي داخلي سازي در كشور توليد مي‌شوند و بايد ببينيم سياستهاي فعلي ايران خودرو بر چه اساسي است؟

صادق تصريح كرد: ممكن است اجراي قراردادهاي فعلي ايران خودرو در اولويت باشند و به همين دليل توليد يك خوردوي جديد مانند رانا چندان داراي اهميت نباشد و در نتيجه تحقيق و توسعه در اين زمينه كاري بيهوده خواهد بود.

وي در پاسخ به اين سوال كه آيا با منتفي شدن توليد رانا، سرمايه‌گذاري كه تاكنون براي طراحي و توليد نمونه اوليه صرف شده به هدر نخواهد رفت؟ گفت: ايران خودرو تاكنون چندين خودرو طراحي و توليد كرده به همين دليل هزينه‌هاي مربوط به توليد و طراحي جديد تا زمانيكه قالبها ساخته نشده و سرمايه‌‌گذاري انجام نشده، چندان قابل توجيه نخواهد بود.

وي تصريح كرد: ممكن است صرف نظر كردن از هزينه‌ها با توجه به چشم‌اندازهاي آينده به صرفه باشد زيرا جلوي ضرر در هر كجا كه گرفته شود به صلاح است.

به گفته وي در توليد يك خودروي داخلي بايد به شرايط بازار جهاني خودرو نيز توجه كرد زيرا ممكن است يك خودروساز اروپايي يا آمريكايي خودرويي را طراحي و توليد كند كه توجيه‌پذيري توليد يك خودروي ايراني را از بين ببرد.

در همين حال محمدي، مدير پروژه رانا در پاسخ به اين سوال كه مشكلات مالي ايران خودرو تا چه ميزان در اجراي پروژه رانا تاثيرگذار است؟ تصريح كرد: مشكل مالي جزء دلايل توقف سخت‌افزاري طرح رانا نيست ولي سود دهي هر پروژه بايد براي ايران خودرو قطعي شود و به همين دليل مي‌خواهيم به طور مطمئن در اجراي اين طرح عمل كنيم.

* تفاوت ديدگاه‌هاي مديريت قديم و جديد در ترديدهاي به وجود آمده

دقت و توجه به نوع نگاه و استراتژي هاي تدوين شده در دو خودروسازي كشور يعني سايپا و ايران خودرو شايد بتواند تا حدودي درك اين تغيير 180 درجه نسبت به پروژه رانا را آسان كند .تفاوت ديدگاه "خودروساز شدن " در نگاه مديريت سابق ايران خودرو و ديدگاه "توجه به بازار و اقتصادي فكر كردن " در استراتژي مديران شركت سايپا كه اكنون مديريت مجموعه ايران خودرو را به دست گرفته‌اند، باعث شده تا دو خودروساز بزرگ كشورمان تفاوتهاي اساسي با هم داشته باشند ، از اين رو شايد بتوان تغيير رويكرد نسبت به توليد رانا را در تغييرات مديريت ايران خودرو جستجو كرد.

بر اساس اين گزارش قرار بود رانا 22 بهمن سال گذشته رونمايي شود اما اين كار انجام نشد و به 17 اسفند ماه موكول شد، در نهايت نيز معرفي رانا در سال 87 اتفاق نيفتاد و بالاخره اين خودرو 29 فروردين امسال به عنوان يك خودروي مردمي با حضور محرابيان وزير صنايع، مصري وزير رفاه و مديران صنعت خودروسازي كشور رونمايي شد.

رانا اولين خودروي ايراني در تطابق با الزامات استاندارد محافظت از عابر پياده در هنگام تصادف است و همچنين اولين خودرويي است كه استاندارد هاي آلايندگي يورو 4 و 5 را اخذ مي كند.

اين خودرو دركلاس C به عنوان يك خودروي صندوقدار تعريف شده و بر اساس برنامه ريزي انجام شده، قرار بود تيراژ نهايي توليد آن سالانه 150 هزار دستگاه باشد و 25 درصد تيراژ توليد اين خودرو نيز روانه بازارهاي خارجي خواهد شود.

رانا با قيمت پايه 10 تا 10 و نيم ميليون تومان تعريف شده كه قيمت آن با برخورداري از تمام آپشن‌ها حدود 2 و نيم ميليون تومان بالاتر از قيمت پايه خواهد بود.

پيش بيني شده بود اين خودرو اواخر امسال يا اوايل سال آينده به توليد انبوه برسد و در سال آينده 20 تا 30 هزار دستگاه رانا در كشور توليد شود.