دشمنان شبکه‌های اجتماعی، برنده عدم فیلتر تلگرام در انتخابات مجلس؟!

به نظر می‌رسد، در انتخابات آینده مجلس تنها با انتشار شایعه و خبرهای معمول ایام انتخابات مجلس نظیر شایعات انصراف برخی کاندیداها ـ که معمولا توسط برخی رقبای محلی در واپسین ساعات باقی مانده به رأی گیری در ادوار پیشین منتشر می‌شد، خلاصه نمی‌شود و احتمالاً جنگ تبلیغاتی اشکال جدیدتری نظیر همین بمباران جوک درباره یک کاندیدا یا یک طیف را نیز به خود بگیرد.

کد خبر: ۵۵۱۵۶۶

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۹

در فاصله کمتر از نود روز تا دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی، شواهد نشان می‌دهد ظرفیت شبکه‌های اجتماعی و به طور ویژه تلگرام ـ که به عنوان توان بالقوه جریان‌های اصلاح‌طلب و حامی دولت در نظر گرفته شده ـ ممکن است در جهت عکس عمل کند و در ایام حساس انتخابات ریاست جمهوری، جریان‌های سیاسی مدافع عدم مسدود شدن این شبکه‌ها، از این ناحیه به طور جدی دچار ثلمه شوند.

به گزارش «تابناک»، کشمکش بر سر مسدودسازی نرم افزارهای ارتباطی و شبکه‌های اجتماعی جدید نظیر تلگرام، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در طول دولت یازدهم بوده که از صدر تا ذیل دولت و سایر قوا و همچنین طیف وسیعی از چهره‌های سیاسی را درگیر نموده؛ اما تا بدین جا به دلایل متعدد از جمله فشار سنگین افکارعمومی و فراگیری بی‌نظیر بهره برداری عمومی از این اپلیکیشن‌ها، این شبکه‌ها فیلتر نشده و دسترسی عمومی به آنها محدود یا مسدود نشده است.

در این میان سوای مباحث فنی و تخصصی که نسبت به این ظرفیت‌های نرم افزاری ارتباط عمومی وجود دارد، نگاه سیاسی در موافقت و مخالفت سیاسیون در ادامه حیات این شبکه‌های اجتماعی در بستر بدون فیلتر اینترنت ایران بسیار پررنگ بوده و جریان‌های سیاسی نگاهی جدی به بهره برداری وسیع از این ظرفیت تازه اطلاع رسانی و تعاملی در رویدادهای مختلف سیاسی داشته‌اند و نخستین رویداد پیش رو، انتخابات مجلس شورای اسلامی است.

با توجه به دسترسی وسیع و سهل الوصول بودن انتقال پیام از این طریق، بسیاری از سیاسیون علاوه بر بهره برداری تبلیغاتی محلی در جریان انتخابات مجلس، در پی جریان سازی از طریق این شبکه‌ها و امکانات قابل توجه این شبکه‌ها برای ارسال و دریافت سریع، متن، تصویر، صوت و ویدیو و همچنین تعامل بدون واسطه با طیف وسیعی از مردم هستند. با راه‌اندازی کانال و همچنین افزایش تعداد اعضای گروه‌های تلگرام از 200 کاربر به 1000 نفر، نگاه سیاسیون نیز نسبت به این رسانه رایگان رو به فزونی گذاشته است.

در این شرایط اصلاح‌طلبان و برخی گروه‌های دیگر که در زمره حامیان و جریان‌های نزدیک به دولت یازده قابل طبقه بندی هستند، این تصور را دارند که این ظرفیت برگ برنده ایشان در انتخابات مجلس است و تصور می‌کنند برخی جریان‌های دیگر که اساساً به مخالفت شدید با شبکه‌های اجتماعی تشاهر دارند و معمولاً به عنوان مخالفان سرسخت دولت نیز شناخته می‌شوند، صرفاً به واسطه عدم توان بهره برداری از این ظرفیت مجازی در بستر سیاسی، با آن به مخالفت پرداخته‌اند و در این فضا حضوری ندارند.

با این حال نشانه‌های روشنی وجود دارد که جریان‌های سیاسی که چهره‌های شناخته منتسب به ایشان، مخالف سرسخت تلگرام و سایر شبکه‌های اجتماعی مشابه هستند، حضور بسیار سازمانده‌ای شده‌ای در این شبکه‌ها دارند و همزمان با مخالفت‌ها، میدان را برای رقیب خالی نگذاشته‌اند. بررسی‌های «تابناک» نشان می‌دهد ابعاد این سازماندهی، احتمالاً به مراتب مؤثرتر از جریان‌سازی گروه‌های سیاسی موافق تلگرام خواهد بود.

حضور این گروه که بعضاً با عنوان دشمنان شبکه‌های اجتماعی مورد خطاب قرار می‌گیرند، علاوه بر حضور علنی، در قالب‌های غیرمرسوم نیز مشهود است و برخی از این جریان‌ها با راه‌اندازی کانال‌هایی با موضوعات متنوع از سبک زندگی گرفته تا جوک و لطیفه و افزایش اعضای این کانال‌ها در بستری امن، در حال افزایش طیف مخاطبانشان برای بهره برداری در موقعیت‌های حساس نظیر انتخابات مجلس شورای اسلامی هستند.

بررسی‌های «تابناک» نشان داد، به طور مشخص یکی از گروه‌های جوک، در جریان وقایع مجلس در موضوع هسته‌ای اقدام به انتشار نامحسوس جوک‌هایی درباره نوع مدیریت مجلس و در ادامه نیز همین گروه جوک منشأ اصلی تولید روزانه صدها جوک در ماجرای جوانی است که عکس‌های خصوصی اش منتشر شده و این موضوع را به پلیس فتا مرتبط کرده بود. این تجربه نشان داد می‌توان از ظرفیت تلگرام به خوبی برای جریان سازی حتی در بی‌ارزش‌ترین مسائل نیز بهره برداری کرد و بنابراین انتخابات مجلس می‌تواند یک وضعیت متفاوت را رقم زند.

به نظر می‌رسد در انتخابات آینده مجلس تنها با انتشار شایعه و خبرهای معمول ایام انتخابات مجلس نظیر شایعات انصراف برخی کاندیداها که معمولا توسط برخی رقبای محلی در واپسین ساعات باقی مانده به رأی گیری در ادوار پیشین منتشر می‌شد، خلاصه نمی‌شود و احتمالاً جنگ تبلیغاتی اشکال جدیدتری نظیر همین بمباران جوک درباره یک کاندیدا یا یک طیف را نیز به بگیرد.

در واقع با وجود آنکه برخی شبکه‌های اجتماعی نظیر فیس بوک و توئیتر برخلاف انتخابات ریاست جمهوری دهم مسدود هستند و این تصور وجود دارد که وسیع ترین بهره برداری از شبکه‌های اجتماعی در دهمین دوره انتخابات بوده، این احتمال وجود دارد که پررنگ‌ترین و بی‌سابقه ترین بهره برداری از شبکه‌های اجتماعی در انتخابات مجلس ثبت شود و تأثیر چشمگیری در آرای مردم داشته باشد.