حاشیه نگاری بر شایعه داغ امروز در پایتخت؛

با این عملکرد مسئولان اگر خبر بمب گذاری منتشر نشود، عجیب است!

ساعاتی پیش، اخباری در شبکه های اجتماعی به سرعت دست به دست می‌شد که حکایت از وقوع اتفاقی ترسناک در تهران داشت و به دلایلی باور پذیر به نظر می‌رسید؛ خبر تخلیه یکی از ایستگاه های متروی تهران به دلیل بمب گذاری احتمالی که با توجه به حضور مأموران انتظامی در مبادی مترو در روزهای گذشته، واقعی به نظر می‌رسید.

کد خبر: ۵۵۱۴۱۰

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۹۴ - ۲۲:۰۷

هرچند از ظهور پدیده شومی به نام داعش چند سالی می‌گذرد و در همه این مدت هیچ خطری از بابت این تروریست ها در کشورمان احساس نشده، به تازگی اهالی پایتخت، شاهد فعل و انفعالاتی بوده‌اند که امروز نگرانی هایی را پدید آورد؛ اتفاقاتی که به نوعی مسئولان در رقم زدنش سهم بسزایی داشتند.

به گزارش «تابناک»، ساعاتی پیش اخباری در شبکه های اجتماعی به سرعت دست به دست می‌شد که حکایت از وقوع اتفاقی ترسناک در تهران داشت و به دلایلی باور پذیر به نظر می‌رسید؛ خبر تخلیه مسافران از یکی از ایستگاه های متروی تهران به دلیل بمب گذاری احتمالی که با توجه به حضور مأموران انتظامی در مبادی مترو در روزهای گذشته، ریشه داشتن آن در واقعیت محتمل به نظر می‌رسید و از این روی نگران کننده بود.

شایعات به قدری قدرتمند بود که به رسانه ها نیز راه یافت و حتی روی خروجی یکی از خبرگزاری بزرگ نیز قرار گرفت تا بازنشر گسترده آن در شبکه های مجازی و در جامعه به شدت سرعت گرفته و خاطر بسیاری از مردم را مشوش کند، به ویژه آنکه به تازگی وقوع و احتمال وقوع حوادث تروریستی در برخی کشورهای اروپایی، نگرانی ها در این باره را افزایش داده است.

این حساسیت ها موجب شد که به سرعت مقامات انتظامی دست به کار شده و با صدور تکذیبیه ای، به بازار داغ این شایعات پایان دهند؛ تکذیبیه ای که مرکز اطلاع رسانی پلیس تهران بزرگ آن را صادر و اعلام کرد، «موضوعی به نام بمب گذاری در ایستگاه متروی حقانی و هیچ‌ یک از ایستگاه‌های متروی پایتخت رخ نداده و آنچه در شبکه‌های اجتماعی و مجازی میان کاربران دست به دست می شود، خبری کذب و بی پایه است».

اطلاعیه فوق در حالی صادر می‌شد که با توجه به حساسیت های موضوع، سردار حسین ساجدی نیا، رئیس پلیس پایتخت نیز ترجیح داده بود در گفت‌وگو با یک خبرگزاری، بار دیگر درباره دلایل حضور مأموران انتظامی در سطح شهر اظهار نظر کرده و علت افزایش مأموران پلیس در سطح معابر را مانوری عملیاتی، با هدف آمادگی پلیس در برابر تهدیدات احتمالی دانسته و تأکید کند که امنیت پایتخت برقرار است.

با این حساب جا دارد از نیروی انتظامی بابت این موضع گیری سریع تقدیر کرده و با تکیه بر این توضیحات، از مردم بخواهیم نسبت به چنین اخباری بسیار هوشمندانه تر عمل کنند، زیرا می‌دانیم اگر در سایه انتشار چنین شایعه هایی فضای رعب و وحشت –ولو برای ساعاتی- در جامعه حاکم شود، فرصت بزرگی در اختیار دشمنان قرار خواهد گرفت که می‌تواند عواقب شومی برای جامعه به همراه داشته باشد.

اما جدای تقدیر از مسئولان انتظامی، جا دارد به زوایای دیگری از انتشار گسترده این شایعه در جامعه هم بپردازیم و کمی در چرایی باورپذیر ساختن این اخبار کذب بیندیشیم. با این رویکرد، پی خواهیم برد که از جمله دلایل باورپذیر شدن این شایعه برای بسیاری از مردم، اخباری است که در چند وقت اخیر در این باره در کشورمان منتشر شده است.

امثال اخباری که حکایت از شناسایی، دستگیری و انهدام باندهای تروریستی در ماه های اخیر در کشورمان دارند و این ظن را تقویت می‌کنند که خطر در کمین همگی مان است؛ خطری که می‌تواند بمب گذاری در مترو تهران باشد یا هر اتفاق دیگری در هر نقطه از کشورمان.

جدای آن، جالب است که بدانیم در روزهای اخیر یکی از مسئولان، از انهدام چندین گروه تروریستی در کشورمان خبر داده و این خبر نیز تکذیب شده بود؛ اما نه مسئولی از تحت پیگرد قرار گرفتن آن شایعه سازان ـ که از جمله مقامات بوده ـ سخن به میان آورده و نه توضیح یا عذرخواهی در این باره منتشر شده بود.

با این حساب، آیا نمی‌توان از امثال مقامات انتظامی پرسید که چرا آن شایعه سازان را تحت تعقیب قضایی قرار نداده و تلاش نکرده‌اند مانع از انتشار چنین اخبار کذبی در آینده شوند؟ آیا غیر از این است که در مقام مقایسه، تفاوتی میان سازندگان شایعه بمب گذاری امروز و مقاماتی که اخبار ارائه شده توسط ایشان پیشتر تکذیب شده بود وجود ندارد و اگر هم داشته باشد، باید در برخورد شدیدتر با شایعات ارائه شده مسئولان، شدت عمل بیشتری به خرج داد؟

علاوه بر این، جا دار بپرسیم وقتی به ناگاه فضای پایتخت امنیتی شده و مردم با استقرار مأموران انتظامی و یگان ویژه در مبادی ورودی مترو مواجه می‌شوند و ساعت های متمادی و حتی یکی دو روز طول می‌کشد تا از زبان مقامات در این باره توضیحی بشنوند، آیا انتشار شایعه هایی از این دست عجیب است؟

به عبارت بهتر، وقتی امثال فرمانده انتظامی پایتخت با تأخیر فراوان درباره حضور پررنگ و چشمگیر یگان های ویژه در معابر شهر سخن می‌گوید و آن را اقدامی در راستای برگزاری یک مانور می‌داند، آیا عجیب است که ببینیم برخی از کم اطلاعی و بی اطلاعی مردم بهره گرفته و داستانی موجه برای پیشبرد اهداف ناخوب خود می‌سازند و نشر می‌دهند؟

مگر غیر از این است که شایعه در بستر کمبود آگاهی ها پدیدار شده و رشد می‌کند؟ با این حساب آیا بی انصافی است که بگوییم مسئولان هم در پدید آمدن و گسترش شایعه بمب گذاری امروز مترو نقش داشته‌اند؟!