اقدام داعش در پاریس و دلایل ژئوپلیتیکی آن

رضارحیمی*

کد خبر: ۵۴۹۶۵۳

تاریخ: ۰۳ آذر ۱۳۹۴ - ۱۰:۳۸

گروه تروریستی داعش در سال 2014 و هنگامی که توانسته بود شهرهاي مهمي مانند الرقه، الرمادي، فلوجه، موصل، تكريت و الانبار را تصاحب کند همچنین به تصاحب منابع بسيار مالي و تجهيزات نظامي روی آورد و رفته رفته زیر سایه حمایت های همه جانبه و آشکار برخی قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای حوزه نفوذ و فعالیت تروریستی خود را افزایش داد.

بدون شک یکی از اهداف گروه تروریستی داعش که تاکنون و در مقایسه با سایر گروه¬ های تروریستی جهان بیشترین آمار کشتار جمعی را به خود اختصاص داده است تشکیل حکومت اسلامی مبتنی بر آراء و عقاید انحرافی، ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی ایران و بر هم زدن امنیت و آرامش منطقه استراتژیک جنوب غرب آسیا بوده است.

اگرچه تاکنون عمده ی فعالیت داعش، در اقدامات تروریستی، حملات انتحاری و کشتار جمعی در کشورهای سوریه، عراق و تا حدودی لبنان و به ویژه علیه شیعیان  متمرکز بوده است اما در روزهای اخیر رسانه ها و عموم مردم جهان شاهد پرده ی دیگری از سناریوی جنایت های بشری این گروه تروریستی در دیگر نقاط جهان بوده اند.

کشور و ملت روسیه به عنوان یکی از فعالان موثر در صحنه مبارزه علیه داعش یکی  از اهداف حملات تروریستی داعش بوده است و انفجار هواپیمای مسافربری این کشور در فراز آسمان مصر را در همین راستا می توان تحلیل کرد.

اما آنچه این روزها سئوال بسیاری از افکار عمومی و اندیشمندان مطالعات سیاسی می باشد، پاسخ به چرایی اقدامات تروریستی درغرب اروپا و شهر پاریس در کشور فرانسه است.
نگاشته حاضر در ادامه و  از نگاه دانش ژئوپلیتیک به 6 پاسخ احتمالی در مورد چرایی انتخاب شهر پاریس برای حملات تروریستی توسط داعش یا دیگر بازیگران سیاسی صحنه بین الملل اشاره خواهد کرد.

1- تحریک فرانسه برای بازگشت به جنوب غرب آسیا
پاسخ احتمالی نخست نه داعش بلکه دولت مردان کشور آمریکا را عامل این رویداد می داند. برای پذیرش این پاسخ ناگزیر باید چند نکته مهم را پذیرفت. نخست اینکه آمریکا با توجه به رشد روزافزون اقتصادی و سیاسی کشور چین و سایر کشورهای جنوب شرق آسیا و همچنین اکتشاف و تولید نفت نامتعارف شیل که بیشترین حجم منابع آن در ایالت کلرادو آمریکا قرار دارد، در تلاش است تا حضور نظامی و سیاسی خود را در جنوب غرب آسیا کاهش داده و مأموریت تأمین امنیت رژیم صهیونیستی اسرائیل و منافع غرب در جنوب غرب آسیا را به دیگر کشورها از جمله فرانسه که سابقه سنتی حضور در خاورمیانه را دارند بسپارد.

با پذیرش این فرض احتمال نقش داشتن کشور آمریکا در حملات تروریستی پاریس تقویت می شود و پاسخ  اینگونه استنباط می شود که آمریکا با همکاری داعش و یا به صورت مجزا تلاش کرده است بار دیگر فرانسه را به خاورمیانه بکشاند و بیشتر هزینه و انرژی خود را متوجه جنوب شرق آسیا و رقابت با  قدرت های نوظهور اقتصادی و سیاسی آنجا از جمله کشور چین کند.

2-مظلوم نمایی چهره ی مسیحیت در برابر اسلام
برای پذیرش این پاسخ احتمالی نیز ناگزیر باید چند نکته را اثبات شده فرض کرد. اگر رویدادهایی مانند تلاش دنیای غرب و دولت های  مسیحی جهان برای تخریب چهره اسلام ناب محمدی و نمایش چهره ی ترسناک از آن که در قالب پروژه اسلام هراسی در جریان است را بتوان حقیقتی انکار ناپذیر تصور کرد آنگاه می توان به سئوال نگاشته حاضر اینگونه پاسخ داد که با توجه به هجمه های اخیر افکار عمومی جهان به دنیای غرب مبنی بر نقش اصلی آنها در ایجاد و حمایت از گروه تروریستی داعش، پروژه حملات انتحاری طرحی از سوی دنیای غرب در جهت مظلوم نمایی مسیحیت و دنیای غرب در برابر اسلام و همچنین قربانی نشان دادن غرب در جریان فعالیت های  داعش و در نتیجه کاهش حجم انتقادات وارده به قدرت های غربی است.

3-حمله انتحاری به پاریس به منزله نمادی از سراسر قاره ی اروپا
بر همگان مبرهن است که شهر پاریس به عنوان یکی از نمادها و سمبل های ادبی، هنری، فرهنگی، دموکراسی و آزادی بیان در قاره اروپا می باشد و همچنین این شهر به عنوان یکی از شهرهای امن قاره ی اروپا شناخته می شود. با پذیرش این نکات حملات اخیر داعش در این شهر را می توان نمادین تصور کرد. بدین معنا که داعش با انتخاب شهر پاریس و انجام حملات تروریستی در آن خواسته است به جهانیان و به ویژه دنیای غرب قدرت و توان خود را برای حمله به بخش های مختلف اروپا نشان دهد و همچنین کل جهان اروپا را تحت تأثیر اقدام خود قرار دهد.

4-خوی حیوانی و زوزه های ترس آور داعش
برای پذیرش این پاسخ احتمالی باید این نکته را پذیرفت که رفتار و عملکرد گروه تروریستی  داعش  که بر مبنای شست و شوی مغزی و آموزش عقیدتی و انحرافی نیروهای خود استوار است در چارچوب فعالیت های انسانی توجیه پذیر نیست و لذا رفتار گروه تروریستی داعش رفتاری کاملاً حیوانی است. اگر حیوانی بودن رفتار داعش مورد پذیرش قرار بگیرد آنگاه می توان اینگونه پاسخ سئوال نگاشته حاضر را داد که داعش با حمله انتحاری به نقاطی در فراسو و کیلومترها دورتر از مرزهای اشغال شده خود، تلاش کرده است مانند حیواناتی که در حالت ضعف و ترس با نعره و زوزه تلاش می کنند قلمرو و نیروی خود را به رخ بکشند، عمل کند.

5-رفتار تلافی جویانه داعش به اقدامات تاکنون فرانسه
کشور فرانسه بر اساس آمار منتشر شده در رسانه ها در بین سایر کشورهای اروپایی و در جریان مبارزه با داعش بیشترین نیروی نظامی را به جنگ با این گروه تروریستی روانه کرده است. اگر این نکته مورد پذیرش قرار گیرد لذا لاجرم باید انتخاب پاریس به عنوان کانون حملات تروریستی داعش در اروپا را اقدامی تلافی جویانه توسط گروه تروریستی داعش در برابر مبارزات فرانسه بر علیه این گروه تروریستی دانست.

6-جمعیت بالای مسلمانان در فرانسه و به ویژه شهر پاریس
کشور فرانسه و به ویژه شهر پاریس به نسبت سایر کشورها و شهرهای اروپایی دارای حجم بالایی از مسلمانان در فضای سرزمینی خود می باشد. این موضوع نیز می تواند به عنوان پاسخ احتمالی سئوال مورد نظر نگاشته حاضر باشد چرا که امکان شناسایی و تعقیب مضنونان حادثه ی تروریستی در شهر پاریس و کشور فرانسه با توجه به حجم بالای مسلمانان در این کشور دشوارتر به نظر می رسد.

در پایان باید یادآوری کرد، بدون شک ایران و به ویژه مناطق مرکزی آن یکی از آمال و اهدف قطعی گروه تروریستی داعش برای حملات انتحاری و کشتار جمعی بوده است که بر اساس شنیده ها و مستندات فراوان خوشبختانه تاکنون به برکت حضور فعال و پرثمر مرزبانان غیور جمهوری اسلامی ایران و سربازان گمنام امام زمان عج تاکنون این گروه تروریستی در رسیدن به اهدف خود در ایران ناکام بوده است.

*دانشجوی دوره دکتری جغرافیای سیاسی جنوب غرب آسیای دانشگاه تهران