آلودگي هوا و اقتصاد شهري

آلودگي هوا و اقتصاد شهريامروز آلودگي هوا، نه تنها به يكي از چالش‌هاي اصلي مديريت شهري كه به يكي از اصلي‌ترين چالش‌هاي مديريتي دولت‌ها تبديل شده و توليد و انتشار آلودگي هوا به عنوان تابعي از فرآيند رشد و توسعه اقتصادي كشورها از اهميت و نقش ويژه‌اي در ادبيات اقتصادي جهان امروز برخوردار شده است.

کد خبر: ۵۴۹۱۸۳

تاریخ: ۰۱ آذر ۱۳۹۴ - ۱۶:۴۷

به گزارش «تابناک اجتماعی»، دكتر حسين محمد پورزرندي صاحب نظر اقتصادي و مدير عامل بانك شهر بیان داشت: بدون ترديد، آلودگي هوا را مي‌توان يك مسأله اقتصادي قلمداد كرد كه هم از اقتصاد اثر مي‌پذيرد و هم بر اقتصاد تأثير مي‌گذارد و اين تأثير و تأثر در حوزه رو به رشدي به نام اقتصاد شهري (urban economic) كه ميليون‌ها شهروند با آن سر و كار دارند، بيشترين اثرگذاري را دارد.

در حال حاضر آلودگي هوا، نه تنها يك معضل مزمن براي محيط زيست كه يك مشكل مؤثر در اقتصاد ملي محسوب مي‌شود، بلكه به بخشي از زندگي روزمره مردم تبديل شده و براي همين، به طور جدي به آن نمي‌انديشيم يا انديشيدن به آن را صرفاً به يكي دو ماه از سال، يعني همين ايامي كه در آن قرار داريم، محدود مي‌كنيم.

واقعيت اين است كه آلودگي هوا به جزيي جدايي ناپذير از زيست شهري در تهران تبديل شده ونه تنها تهران كه ساير شهرها و كلان‌شهرهاي كشور از اهواز و قم و کرج گرفته تا شیراز و سنندج و کرمان را تحت تأثير قرار داده و شهروندان آن‌ها را با انواع و اقسام مسائل و مشكلات جسمي و روحي و مادي و معنوي رو به رو كرده است.

در اين ميان، شهر تهران در حال سپري كردن روزهايي است كه وجود نم نم باران و تركيب با گرد و غبار و ذرات معلق موجود در فضاي شهر به همراه وقوع پديده اینورژن يا وارونگي دما كه معمولاً هر سال در ماه‌هاي آبان، آذر و دی، ميهمان مردم تهران است ، حال و هواي اين روزهاي شهرمان را همچون اوضاع و احوال اقتصادمان، دچار دگرگونگی كرده است. آلودگي هواي ناشي از تشديد آلاينده‌ها و ايستايي و سكون هوا كه همچون چتري بر شهر سايه افكنده، براي بسياري از فعاليت‌هاي شهري مشكل ايجاد كرده و خواه ناخواه بر اقتصاد شهري اثر مي‌گذارد.

همان‌گونه كه آلودگي هوا گروه‌هاي حساس جامعه را تحت تأثير قرار مي‌دهد، هر قدر ميزان آلاينده‌ها بالاتر مي‌رود، دامنه اين اثرگذاري به تمام گروه‌هاي جامعه تسري پيدا مي‌كند و اين مهم را مي‌توان به موضوعات شهري همچون اقتصاد شهر نيز تعميم داد و از اين منظر، آلودگي هوا و تشديد آن مي تواند بر اقتصاد شهري تأثير گذاشته و شريان‌هاي اقتصادي شهر را محدود و محدودتر كند.

از نگاه مديريتي و با نگاه كارشناسي، حلقه مفقوده‌اي كه در موضوع آلودگي هوا وجود دارد، مديريت يكپارچه شهري، وحدت مديريت و همدلي و همزباني تمام دستگاه‌هاي دست‌اندركار است. واقعيت اين است كه همه بايد در قبال كاهش آلودگي‌هاي زيست محيطي احساس مسئوليت كنند تا چالش آلودگي هوا به يك فاجعه ملي كه مي‌تواند اقتصاد كشور را نيز با بحران رو به ‌رو كند،‌ تبديل نشود.

شايد نخستين راهكار براي كاهش آلودگي هوا، وضع و اعمال ضوابط زيست محيطي در جهت كمك به كاهش آلودگي هوا باشد و در اين ميان،‌ معمول‌ترين روش، اين است كه هزينه اثرات مخرب بر محيط زيست را از طريق اعمال جريمه و دريافت ماليات به نسبت ميزان آلايندگي از تخريب كنندگان محيط زيست دريافت كرد اما نكته‌اي كه نبايد فراموش شود، اين است كه اين موضوع در زمان ركود اقتصادي، مي‌تواند بحران اقتصادي كنوني را عميق‌تر كند و بخش خصوصي را كه در حال حاضر با هزينه‌هاي توليد بالايي دست و پنجه نرم مي‌كنند، بيش از پيش با چالش مواجه كند.

به همين دليل، دولت بايد برنامه‌اي را تنظيم و اجرا نمايد كه به موجب آن جرايم و ماليات‌هاي مرتبط با آلودگي هوا را به صورت تدريجي و مقطعي و در چند مرحله به اجرا بگذارد تا بنگاه‌هاي توليدي، فرصت داشته باشند تا با دست‌يآبي به راهكارهاي مناسب براي كاهش ميزان آلودگي خود، متحمل پرداخت هزينه‌هاي مالياتي و جريمه‌هاي سنگين نشوند.