مهندس ترکان مشاور رییس جمهور و دبیر شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در برنامه پایش:

اروند, بزرگترین مرکز صنایع فراساحلی کشور

مشــاور رئيس جمهورى و رئيس دبيرخانه شــوراى عالى مناطق آزاد كشور، هفته گذشته مهمان ويژه برنامه پايش بود تا با گزارش عملكرد، پتانسيل و چالشهاى بزرگترين واحد اقتصادى كشور پاسخگوى مردم باشد.

کد خبر: ۵۴۸۹۷۵

تاریخ: ۰۱ آذر ۱۳۹۴ - ۰۰:۱۵

در اين برنامه مجرى در اولين پرســش خود گفت: براساس نظرسنجى و ذهنيــت روزنامه نگاران و تحليگران اقتصادى، مناطق آزاد كشــور بيــش ازآنكه به مقوله صادرات بپردازد به توســعه واردات كمك كرده اســت. حــال اگر اين هزينه ها واقعيت داشته باشــند چه اصرارى است كه بر توسعه مناطق آزاد اصرار بورزيم؟

مشــاور رئيس  جمهــورى و رئيس دبيرخانه شــوراى عالى مناطق آزاد كشور ابتدا با اشاره به اينكه در مناطق آزاد چهار پروسه واردات را تعريف كرده ايم افزود: اولين دسته ازگروه واردات به مناطق آزادكالاهاى مصرفى هســتند كه به سرزمين اصلى وارد مى شوند، دسته دوم به واردات كالاهايى ارتباط دارند كه مواد اوليه كارخانجات و واحدهاى توليدى را تأمين می كنند،دســته سوم كالاهاى وارداتى، مربوط به كالاهايى هســتند كه پس از بازپرورى دوباره صادرمى شوند مثل برنج و شكركه پس ازبسته بندى مجدداً صادر مى شوند و يا روغن نباتى كه پس از پالايش و بسته بندى مجدداً صادر مى شود. اما دسته چهارم كالاهاى وارداتى، كالاى همراه مســافر و گردشگرانى هستند كه به منطقه آزاد و ســرزمين اصلى وارد مى شوند كه بنگاههاى تجــارى و صنعتگــران از آن بهره منــد مى شــوند. رئيس دبيرخانه شــوراى عالى مناطق آزاد كشور با اشاره به اينكه مسافران و گردشگران طبق قوانين موجود مى توانند بيش از 80 دلار به عنوان ســوغات همراه خود وارد كنند گفت: مجموعه كالاهايى كه به سرزمين اصلى وارد مى شوند سه ميليارد دلار اســت كه البته بايد گفت اين مبلغ مربوط به ارزش كالاى همراه مســافرى كه وارد كشور مى شود و يا به عنوان كالاى مصرفى در كشــور مصرف مى شوند نيست، بلكه اين رقم ارزش كل كالاى است كه به سرزمين اصلى واردمى شود و صنعتگران و بنگاههاى تجارى از آن استفاده مى كنند. و بايد اضافه كنم در اين پروسه مبلغى كه در سال گذشته به عنوان كالاى همراه مسافروارد شده 370 ميليون دلار بوده است. بنابراين، اين مبلغ در برابر گردش مالى و تجارى كه نزديك به 4 ميليارد دلار بسيار ناچيز است.

در بخش ديگرى مجرى برنامه پايش به طرح اين ســئوال پرداخت كه ميزان صادرات مناطق آزاد چقدر بوده است؟ به گونه اى كه برخى براين باورند كه حجم صادرات مناطق آزاد بــه قدرى پايين بوده كه ً اصلا در آمار گمرك كشــور منعكس نمى شود. تركان در پاســخ گفت: اين فرضيه ً كاملا رد مى شــود. زيرا آمــار گمرك فرآيندى نيســت كه بتــوان آن را تحريف يا تعديــل كرد. همچنين آمار صادراتى ما نيز گوياى رد اين اظهارات است.

براى مثال طبق گزارش گمركات كشوردر شش ماه نخست سال جارى در منطقه آزادانزلى بيش از345 ميلياردتومان ارزش توليد داشته كه 51 ميليون دلار صادرات داشته است. يعنــى به عبارت ديگر حدود نيمى از توليدات منطقه آزاد انزلى صادر شده است.

مجرى برنامه در سوالى ديگر علت تمركز بر توسعه مناطق آزاد كشــور را پرســيد، كه رئيس دبيرخانه شــوراى عالى مناطق آزاد در پاســخ گفت: براى نشاط و رونق اقتصادى نيازمنديم كــه گزارههاى تأمل و همزيســتى اقتصادى با همســايگان خود در بخش كســب و كار و تجارت توسعه بدهيم.

مــا نمى توانيم تنها بر صادرات ســنتى خود مثل كالاهاى پتروشــيمى و ســيمان بــه اروپا محدود شــويم در حالى كه بازارهاى بكرى براى صادرات كالاهاى به همســايگان وجود دارد و ما استراتژى خود را در مناطق آزاد بر مبناى همزيستى اقتصادى با كشورهاى همسايه نظير افغانستان، پاكستان، تركمنســتان، عراق و كشورهاى حاشيه جنوبى خليــج فــارس داريم در ايــن فرآيند براســاس نيازهاى و سياســتهاى كلان كشــور پايگاههــاى صادراتى ويژهاى تشكيل می دهيم به عنوان مثال منطقه آزاد اروند به دنبال بازار انحصارى عراق است. منطقــه آزاد اروند در حال حاضــر بزرگترين مركز صنايع فراساحلى كشور است مجرى برنامه تلويزيونى پايش يك كليپ از ورود خودروهاى لوكــس وخارجــى وبالا رفتن ملك در شــهرهاى آبادان و خرمشهر، عدم مشــاركت سرمايه گذاران در منطقه آزاد و تغيير چهره جنگ زده شهر به نمايش گذاشت و پرسيد آيا پاسخى به اين سئوالات داريد؟ در اين قسمت مهندس تركان از مجرى برنامه درخواست كــرد كه اجازه دهد در اين مورد براى رفع ابهامات شــرح كاملى را گزارش دهد. وى گفت: در مورد ورود خودروهاى خارجــى در همــه مناطــق آزاد بــه علــت فعاليتهــاى سرمايه گذاران خارجى و داخلى به عنوان يك كالا منافاتى ندارد حتى اگريك سرمايه گذار سوار بريك خودرو خارجى شودمزيت جلب سرمايه گذاراست ولى اينكه شما درمنطقه آزاد يك خودرو 500 ميليونى را نشــان مى دهيد بايد ذكر شوند خودروهاى پلاك منطقه آزاد اروند محدوديت تردد در منطقه دارند و اجازه تردد در استانهاى ديگر را ندارند وطبق قوانين منطقه آزاد تردد آنها به سرزمين اصلى يعنى منطقه آزاد محدود مى شود. تركان افزود: با توجه به اينكه كليپ بخش شده مربوط به منطقه آزاد اروند بود بايد اشاره كنم كه سال گذشته يك ميليارد و دويست ميليون دلار كالا از مرز شلمچه صادر شد كه طبق هدف گذارى در برنامه سال جارى انتظارداريم ميــزان ارزش صادرات از اين نقطه به يك ميليارد و پانصد ميليون دلار افزايش يابد

. تــركان در پاســخ به قســمت پايانى ســئوال در خصوص مشاركت منطقه آزاد در توسعه شهرهاى آبادان و خرمشهر گفت: ما در نهضت آسفالت در شهرهاى آبادان و خرمشهر يــك اعتبار 5 ميليارد تومانى را پيش بينى كرده بوديم كه گذشــته از آســفالت خيابانها و پياده روهــا و پاركها 101 روستاى آبادان وخرمشهر در يك پروسه دو ساله بهسازى وآســفالت كنيم كه تاكنون 27 روســتا وبخش عمدهاى از دو شــهر را انجام دادهايم و در اين راســتا به 30 درصد از چشمانداز خود رسيديم امادربخش مبلمان شهرى وساخت 17  پــارك و بيش از 10 زمين چمن فوتبال چند منظوره باكمك شــهردار تهران و شهردارى هاى آبادان و خرمشهر توانســتيم شــرايط غيرمتعارف را اصلاح كنيم.

در بخش اجرايى فناورىهاى مربوط به توســعه هاى پايدار منطقه با همكارى ستاد اجرايى فرمان حضرت امام (ره) و با حمايت دكتر عليرضا مخبــر دزفولى يك مجتمع فولاد با ظرفيت 5 ميليون و ســيصدهزار تن را آغــاز كرديم كه پروژه ها با سرعت بالايى درحال انجام است. افتتاح كارخانه عظيم لوله نورديكى از پروژه هاى موثردر منطقه است كه با راه اندازى آن بخش هــاى قابل توجه اى از نــرخ بيكارى در منطقه را كاهش مى دهد. وحجم توليد وصادرات در منطقه را متحول مى كنــد. كه در اين ارتباط همكارى بنياد مســتضعفان و پىگيرى مهندس محمد فروزنده قابل تقدير است.

احداث 7 پالايشــگاه كوچك در منطقه آزاد اروند اتفاق صنعتى تأثيرگذارى اســت كه اكنون دو واحد پالايشگاه آن مــورد بهره بردارى قــرار گرفته اســت. در ادامه اين برنامه دكتر سيد حسين دهدشتى، نماينده مردم آبادان در مجلس شــوراى اســلامى مهمان ويژه تلفنى بود. وى بــا مخاطب قراردادن مهندس تــركان گفت: با توجه به درآمدهــاى كلان منطقــه آزاد اروند، شــما چه كارهاى زيرســاختى در منطقه آزاد اروند انجام داده ايد؟ و تا چه حد ســازمان منطقه آزاد اروند بــه مأموريت اصلى خود پرداخته است؟ تركان در پاســخ به اين نماينده آبــادان گفت: آقاى دكتر دهدشــتى شــما الان به آبــادان و خرمشــهر آمده ايد؟ يا ســالهاى قبل هم بوده ايد؟ شــما خود آبادان و خرمشهر را در2 ســال اخير با 4 ســال قبل منطقه مقايســه كنيد مطمئنا می بينيد كه اين دوره اى كه شــما نماينده هستيد و در دوره اى كــه برايــن منطقــه مديريت داشــته ايد چه كرديد؟ تا چه حد به مســائل مردم رســيده ايد؟ اگر الان اســماعيل زمانى مديرعامل منطقه آزاد اروند، منطقه را به اين نقطه رســانده به دليل اين اســت كه يك انقلابى ناب است. كه هيأت مديره آن از سردار على شمخانى، مهندس محمد فروزنده و دكتر مخبر دزفولى تشــكيل شــده است كه افراد انقلابى و تأثيرگذار در كشورند به نظر من از شما بعيد است كه در حوزه انتخابى خود زشت نمايى كنيد. در فرازى ديگر به شــما يــادآورى می كنم آيا تجهيز و تعمير تمام مدارس آبادان و خرمشهر و تجهيز، تعمير و بازسازى تمام بيمارســتانهاى آبادان و خرمشهر قابل انكار است اگر بــاز قبول نمى فرماييد تشــريف ببريد به همراه مديرعامل منطقه آزاد از اين موارد بازديد بفرماييد.

تركان در ادامه به نماينده آبادان در مجلس شوراى اسلامى گفــت: بايد اجازه بدهيم مردم حقيقت را ببينند. البته من تصديق مى كنم كه الان صدها مشكل در منطقه داريم اما آنچه را كه انجام شده نبايد دست كم بگيريم. اين فرآيند نه براى شما محبوبيت می آورد و نه اجر و منزلت همكاران مارا كم خواهد كردالبته من انتقادات شمارا به عنوان وكيل مردم روى چشم می گذارم. و از آن براى اصلاح امور استفاده خواهم كرد. اما اگر شما منكرهرگونه تلاش دو ســاله همكاران مجموعه در منطقه آزاد شويد، نمى پسندم. مهندس تركان به لزوم احياى بندر خرمشــهر اشاره كرد و افزود. احياى بندر خرمشهر مستلزم لايروبى اروند رود است. كه پروسه اجرايى آن نيازمند همكارى عراق است كــه با رايزنى هاى صورت گرفته در حال انجام اســت اما ما منتظر اين پروســه فرسايشــى شده ايم و با آزادسازى كشتى ها وشــناورهاى مغروقه در اين آبراه هستيم و در ايــن رابطه اعتبارى به مبلغ 50 ميليارد تومان اختصاص داده ايم كه به همين ميزان ســازمان بنادر و كشتيرانى اختصاص داده اســت كه با اجرا اين طرح لايروبى ســه كيلومتــر از دهانــه اروندرود امكان تردد كشــتى هاى با تناژ20 هزار تن فراهم می شــود.

وى يكى از مناطق كور براى توسعه پايداردركشاورزى و صيادى منطقه را وجود چند دژ نظامى در جزيره مينوعنوان كرد و افزود: باكمك جناب آقاى دكترعلى شمخانى دژهاى انتظامى و نظامى را برداشته و كانالهاى آبى را جارى ساختيم و با احداث يك لاگن (سد قابل حركت) براى جلوگيرى و مهار ورود آب شور به نخلستان را در برنامه مطالعاتى داريم

. مهندس تركان در پاســخ به ســئوال مجــرى برنامه در خصــوص وضعيت اقتصــادى مناطق آزاد كشــور گفت: اقتصاد ايران دچار مشــكلات بزرگى است. بخشى از اين مشكلات مربوط به نوع مديريت است. اما نبايد يادمان برود كه ما حدود ده سال درگير مسائل جنگ بوده ايم و يازده ســال اســت كه دچار تحريم هاى ظالمانه بين المللى هستيم. اين مسائل آثار مستقيمى براقتصاد ما تحميل كرده است كه برون رفت از آن يك تلاش همه جانبه را مى طلبد لذا سعى داريم جهت گيرى خودرادر راستاى بند 11 اقتصاد مقاومتى كه از ســوى رهبرمعظم انقلاب اسلامى ترسيم و تصويب شده را مبناى كار قرار دهيم. لذا با حمايت از كاركــرد منطقه آزاد ارس دربخش صنعتى- منطقه آزاد قشــم در بخش صنايع و انرژى، در منطقه آزاد كيش در صعنت حفارى متمركز شــده ايم اما اشكالاتى نيز هست ً مثلا در منطقه آزاد چابهار مشكل داريم كه با فعال سازى پتروشيمى، صنايع فولاد، بهره بردارى از خط ريلى مشهد چابهار و..... منطقــه چابهار نيز در آينده نزديك متحول مى شود.