افزایش قربانیان تروریسم با حمله آمریکا به عراق

از آغاز قرن 21 تعداد قربانیان اقدامات تروریستی تقریبا 9 برابر شده واز 3329 تن در سال 2000 به 32658 تن در سال 2014 رسیده است.

کد خبر: ۵۴۸۳۱۹

تاریخ: ۲۷ آبان ۱۳۹۴ - ۱۹:۵۲

به گزارش ایسنا، به نقل از خبرگزاری اسپوتنیک، براساس شاخص تروریسم جهانی در سال 2015 که از سوی سازمان اقتصاد و صلح منتشر شد، کاتالیزور این افزایش قربانی، تجاوز تحت رهبری آمریکا به عراق بوده است.

شاخص تروریسم جهانی (GTI) در سال 2015 می‌گوید، عراق اولین کشوری است که از تروریسم به صورت سالانه از سال 2004 بیشترین ضربه را خورده است.

این در حالی است که از سال 1998 تا 2002 تنها 65 نفر بر اثر تروریسم در عراق کشته شدند. با آغاز جنگ عراق تنها تعداد کشته‌شدگان در سال اول پنج برابر بیشتر از سال‌های گذشته بود. ورود تروریسم به عراق را با این حال می‌توان به دو دوره متمایز تقسیم کرد. دوره اول در سال 2007 و با ورود موج عظیم نیروهای آمریکایی و گزارش 6100 کشته و افزایش 39 درصدی نسبت به سال قبلش معرفی می‌شود. از تاثیرات غیر مستقیم جنگ در عراق می‌توان به نوسان فعالیت‌های تروریستی در افغانستان و پاکستان اشاره کرد.

دوره دوم فعالیت‌های تروریستی در عراق در سال 2013 آغاز شد و تاکنون ادامه دارد. در این دوره افزایش خشونت‌های قومی و فعالیت‌های داعش به مقوله تروریسم در عراق دامن زد.

در سال 2014، GTI می‌گوید، 9929 کشته بالاترین میزان کشتار در یک کشور طی یک سال به عراق تعلق گرفت. رقمی که نشان می‌داد کشتار در عراق در مقایسه با سال 2013، 55 درصد افزایش یافته است. می‌توان این چنین گفت که کشتارهای عراق در سال 2014 سه برابر بیشتر از تعداد کل کشتارهای جهان در سال 2000 بوده است.

افغانستان، عراق و پاکستان هر سه در بین 10 کشور اول از نظر تعداد کشته‌شدگان تروریستی در هر سال هستند. این نشان می‌دهد که تروریسم از سال 2003 تاکنون هنوز هم مساله‌ای مهم در این کشور است.

استیو کیللا مدیر اجرایی سابق GTI موسسه صلح و اقتصاد، از این آمارها نتیجه می‌گیرد: GTI نشان می‌دهد که بسیاری از این کشورها که اکثرا از تروریسم رنج می‌برند از دخالت نظامی خارجی نیز در امان نبوده‌اند. حتی اگر هدف از این ورودی‌های نظامی "مسئولیت برای حفاظت" بوده باشد برای جلوگیری از نتایج غیر دلخواه باید جانب احتیاط را رعایت کرد. من از سیاست‌گذاران می‌خواهم تا از نتایج این گزارش برای کمک به بازتعریف استراتژی‌های مقابله با تروریسم و کمک به تغییر تمرکزها به صلح استفاده کنند.

در این میان سوریه نیز کشوری است که جنگ داخلی آن را در بر گرفته است و فعالیت‌های تروریستی در آن را تشدید می‌کند. دو سال پیش از شروع جنگ داخلی سوریه در سال 2011 در سوریه حتی نشانه‌ای از یک حادثه‌ای تروریستی وجود نداشت. در سال اولی که جنگ داخلی در این کشور آغاز شد 136 تن براثر تروریسم کشته شدند. تعداد کشته‌شدگان سوریه تقریبا سالانه 500 تن افزایش یافته و از آغاز جنگ تا سال 2014 به 1698 تن رسیده است. تروریسم در سوریه اکثرا بمباران غیرنظامیان از سوی داعش و جبهه النصره در نظر گرفته می‌شود.

تخمین زده می‌شود که طی جنگ داخلی سوریه بیش از 200 هزار تن کشته شده باشند. اکثر این افراد در نتیجه جنگ عقیدتی کشته شده‌اند تا اقدامات تروریستی. اما به هر حال تروریسم از سوی برخی گروه‌های شورشی برای دستیابی به اهداف سیاسی، اقتصادی، مذهبی یا اجتماعی به عنوان یک تاکتیک استفاده شده است.

آمارها درباره لیبی نیز تکان دهنده است. تعداد قربانیان تروریستی در لیبی طی سال 2014 در مقایسه با سال‌های پیش از آن 255 درصد افزایش داشته است. تروریسم در لیبی ارتباط نزدیکی با بحران لیبی دارد که در سال 2011 و پس از بهار عربی و درگیری مسلحانه برای سرنگونی معمر قذافی رهبر این کشور آغاز شد. تا سال 2012 و کشتار 51 تن در حملات جداگانه هیچ کشتار تروریستی در لیبی گزارش نشده بود. در سال 2013 این رقم چهار برابر شد و به 121 تن رسید.

از نظرجهانی، از سال 2013 تا 2014 تعداد قربانیان تروریسم به 14574 تن رسیده است؛ رقمی که افزایش 80 درصدی را نشان می‌دهد.

تعریف تروریسم، تعریفی صریح و روشن نیست. هیچ تعریف یگانه‌ای در جهان وجود ندارد که بتواند اقدام تروریستی را توصیف کند. شاخص GTI نیز گفته می‌شود براساس تاثیرات مستقیم و غیر مستقیم تروریسم در 162 کشور و ویژگی‌های آن در تاثیرگذاری بر کشته شدگان، زخمی‌ها، خسارات مالی و مشکلات روانی پس از آن تعیین شده است. از این رو GTI تروریسم را این چنین تعریف می‌کند: استفاده تهدیدآمیز یا واقعی از نیروهای غیر قانونی خشونت از سوی عاملی غیر دولتی برای دستیابی به اهداف سیاسی، اقتصادی، مذهبی یا اجتماعی از طریق ارعاب، تهدید و اجبار. این تعریف نشان می‌دهد که تروریسم تنها یک اقدام فیزیکی در انجام یک حمله نیست بلکه تاثیرات روانی را که چنین حمله‌ای برای سال‌ها بر جامعه‌ای خواهد گذاشت، در بر می‌گیرد.

تاثیر دیگری که این حملات بر کشورهایی گذاشته‌اند که حتی به صورت مستقیم درگیر نزاع‌های داخلی نیستند افزایش "گردشگری ترور" بوده است. موج گسترده‌ سفر مهاجمان خارجی به عراق و سوریه در سال 2014 و 2015 ادامه یافت. بین 25 هزار تا 30 هزار مهاجم خارجی از سال 2011 به عراق و سوریه رفته‌اند، هفت هزار تن از آنها تنها طی شش ماه اول سال 2015 وارد این کشورها شده‌اند، به غیر از ترکیه 21 درصد تمام این مهاجمان خارجی اروپایی بوده‌اند.

بیشترین تعداد این مهاجمان خارجی فرانسوی، آلمان، انگلیسی و بلژیکی هستند با وجود اینکه گزارش مذکور کاملا سال 2015 را در بر نمی‌گیرد. اما نتایج آن درباره منشأ افراط گرایان غربی با مجموعه حملات اخیر پاریس که افراط گرایان داخلی عامل آن بوده‌اند تایید شده است.

بنابراین چه چیزی غربی‌ها را به آغوش داعش و گروه‌های مشابه می‌کشاند؟ گزارش GTI نشان می‌دهد که در کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) عوامل اجتماعی ‌اقتصادی ارتباطی زیر تاثیرگذاری با شاخص تروریسم‌ دارند:

برداشت منفی از مهاجرت

کارآمدی پایین دولت

نظامی شدن بالا

دسترسی به سلاح‌های کوچک

اعتماد کم به رسانه‌ها

بیکاری جوانان

اطلاعات بالا از جنایت‌ها

گسترش شهرنشینی

اختلاف درآمدی بالا

کاهش اعتماد به دموکراسی

همبستگی پایین اجتماعی

افزایش جرایم مرتبط با مواد مخدر

این عوامل نشان می‌دهند که محرومیت‌های اجتماعی علتی کلیدی در فعالیت‌های تروریستی هستند. این بیانگر این است که بیش از 70 درصد کشتارهای تروریستی در کشورهای OECD بین سال‌های 2006 تا 2014 توسط تروریست‌های منفرد و بدون دستورات مستقیم یا حمایت‌های یک گروه تروریستی سازمان یافته انجام شده است. با این حال به نظر می‌رسد با توجه به حملات اخیر پاریس، گزارش این موسسه در پایان 2015 رویکردی متفاوت نسبت به این مسائل ارائه دهد.