پیامد پیروزی «عدالت و توسعه» برای ترکیه و منطقه چیست؟

با این پیروزی، دور جدیدی از رهبری در حزب عدالت و توسعه به ریاست داوداوغلو شروع می شود. پیروزی حزب عدالت و توسعه به کلیه گمانه زنی ها درخصوص آینده حزب و احتمال انشقاق در آن نیز پایان داد؛ افزون بر این، در شرایط کنونی پتانسیل مناسبی برای توسعه روابط ایران و ترکیه و همکاری در جهت حل و فصل مسائل منطقه ای به وجود آمده است.

کد خبر: ۵۴۴۲۲۵

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۳۹۴ - ۱۳:۰۱

به گزارش «تابناک»، انتخابات زودرس پارلمان ترکیه بعد از پنج ماه با موفقیت برگزار و حزب حاکم عدالت و توسعه موفق شد، اکثریت آرا را به دست آورد. با کسب اکثریت آرا، حزب عدالت و توسعه قادر خواهد بود دولت تک حزبی را در این کشور تشکیل دهد و به بلاتکلیفی های یک سال گذشته در این کشور پایان دهد.

بدین ترتیب، حزب عدالت و توسعه چهارمین دوره حکومتی خود را آغاز خواهد کرد که در نوع خود، پیروزی بزرگی برای جناح محافظه کار اسلام گرای ترکیه محسوب می شود که در تاریخ این کشور بی سابقه است.

بنا بر آخرین نتایج، حزب عدالت و توسعه با 49.4  درصد آرا و 317 کرسی در انتخابات به پیروزی رسید و حزب جمهوری خواه خلق با کسب  25.4 درصد و 134 کرسی، حزب حرکت ملی گرا با کمتر از 12 درصد آرا و 40 کرسی و حزب دمکراتیک خلق ها با 10.6 درصد و 59 کرسی در رده های بعدی قرار گرفتند.

واضح است که اگر احمد داوداوغلو نبود، امروز حزب عدالت و توسعه نمی توانست به این پیروزی مهم دست پیدا کند. با این پیروزی دوره جدیدی از رهبری در حزب عدالت و توسعه به ریاست داوداوغلو شروع می شود. داوداوغلو در آخرین سخنرانی انتخاباتی خود تأکید کرده بود که پیام مردم را گرفته و مردم شاهد تغییرات جدیدی خواهند بود.

پیروزی حزب عدالت و توسعه به کلیه گمانه زنی ها در خصوص آینده حزب و احتمال انشقاق در آن نیز پایان داد و از این پس باید شاهد نشانه های اقتدار کامل داوداوغلو بر گرایش های درون حزب عدالت و توسعه و روند تحقق وعده های انتخاباتی باشیم. از سوی دیگر، انتظار می رود رهبران سه حزب مخالف با انتقادات شدید درون حزبی مواجه شوند و این امکان هست که در آینده شاهد تغییراتی در کادر رهبری احزاب مخالف دولت ترکیه باشیم.

نظرسنجی ها پیش بینی می کردند که 84 درصد واجدین شرایط در انتخابات شرکت کنند، ولی آمار نشان می‌دهد که میزان مشارکت، 81 درصد بوده است. این آمار، به نوبه خود نشان دهنده مشارکت فعال مردم ترکیه و اعتماد عمومی به صندوق رأی است و کاهش 3 درصدی در مشارکت رأی دهندگان در انتخابات، به دلیل زودرس بودن آن منطقی به نظر می رسد و دور از انتظار نبود.

اگر حزب عدالت و توسعه می توانست بیش از 366 کرسی در پارلمان کسب کند، قادر می شد به تنهایی در جهت انجام تدوین قانون اساسی جدید ترکیه حرکت کند، ولی با کسب 317 کرسی هرچند اکثریت کرسی‌ها در پارلمان را به دست آورد، برای تصویب قانون اساسی جدید بدون برگزاری همه پرسی، نیاز به حمایت حداقل 50 نماینده پارلمان خواهد داشت. در هر حال، انتظار می رود که بعداز تشکیل دولت جدید ترکیه، تدوین قانون اساسی و کاهش حدنصاب انتخاباتی از مهمترین موضوعات دستور کار پارلمان ترکیه باشد.

حزب عدالت و توسعه در مقایسه با انتخابات 17 خرداد موفق شد در کلیه استان های ترکیه آرا خود را افزایش دهد و 4.5 میلیون رأی بیشتر کسب کند. نامزدهای این حزب، بیشترین رأی را در استان های اغدیر و قونیه که زادگاه اردوغان و داوداوغلو است کسب کردند. همچنین این حزب موفق شد، بیشترین آرای اتباع ترکیه در خارج از کشور را به خود اختصاص دهد. موفقیت حزب عدالت و توسعه را باید در رهبری پویا و منسجم آن جست و جو کرد که با ارائه برنامه های مشخص انتخاباتی، توجه به خواسته های معیشتی مردم و تلاش برای ثبات و امنیت کشور موفق شد به این مهم دست پیدا کند.

حزب دموکراتیک خلق ها در مقایسه با انتخابات 17 خرداد در بیشتر حوزه های انتخاباتی با کاهش آرا مواجه شد. این گونه ارزیابی می شود که حملات گروه تروریستی «پ.ک.ک» در کاهش آرای حزب دموکراتیک خلق ها تأثیر قابل توجهی داشته و پیام رأی دهندگان به این حزب، دوری از رویکردهای قومی و توجه بیشتر به رویکردهای ملی گرایانه است. در واقع گروه «پ.ک.ک» و تشکیلات موازی (جماعت گولن) که دشمنان قسم خورده اردوغان هستند، بازنده‌های اصلی انتخابات اخیر بودند.

حزب حرکت ملی گرا نیز با از دست دادن 2 میلیون رأی نسبت به انتخابات خرداد ماه، از بازندگان اصلی این دور از انتخابات بود که نسبت به دور قبل، 40 کرسی مجلس را از دست داد. شکست این حزب نیز می تواند به معنی مخالفت اکثریت قاطع مردم ترکیه با سیاست های قومیتی و نژاد پرستانه این حزب تعبیر شود.

به اعتقاد کارشناسان، انتخابات اخیر نشان می دهد که ترکیه با مشکل جدی وجود یک حزب مخالف منسجم و قوی روبه روست و این موضوعی است که بارها اردوغان و شخصیت های برجسته این کشور به آن اذعان کرده‌اند.

اردوغان نتیجه انتخابات را «رأی مردم ترکیه به وحدت و تمامیت ارضی» دانست و داوداوغلو نیز در سخنرانی پیروزی خود در قونیه تأکید کرد که در انتخابات، کسی شکست نخورد و این ترکیه و جمهوریت بود که پیروز شد و این انتخابات پیروزی دموکراسی است و همه باید سعی کنند برای ایجاد ترکیه جدید تلاش نمایند.

در این میان، باید اشاره کرد با توجه به ظرفیت های موجود و با پیروزی حزب عدالت و توسعه از یک سو و اجرایی شدن «برجام» از سوی دیگر، پتانسیل برای توسعه روابط ایران و ترکیه بار دیگر به خوبی فراهم شده است. واضح است در صورتی که بدنه تشکیل دهنده دولت جدید ترکیه، فرصت را غنیمت شمرده و در راستای حل و فصل مسائل منطقه ای با همکاری ایران گام بردارد، این امر نه تنها در راستای منافع دو کشور خواهد بود، بلکه منافعی کلی را برای منطقه به همراه خواهد داشت.