پدیده‌ای که ثابت کرد «ایران فقط تهران است»

روز گذشته، خانم جوادی از توافقش با نخست‌وزیر عراق برای حل این معضل خبر داد، اما حال پرسش این است که آیا وی از آنچه در این چند سال بر هموطنان جنوبی و غرب‌نشین کشورمان رفته است، بی‌خبر یا بی‌توجه بوده‌‌اند که هم‌اکنون یعنی هنگامی که این معضل دامن پایتخت را گرفته است، به فکر چاره افتاده‌اند؟...به تازگی، بینندگان «تابناک»، بارها به حالت گلایه‌آمیز پیام داده‌اند که امیدواریم این وضعیت به تهران هم سرایت کند تا شاید فکری به حال این معضل شود.

کد خبر: ۵۴۳۶۱

تاریخ: ۱۵ تير ۱۳۸۸ - ۱۷:۵۷

خبر آلودگی هوای تهران، به دلیل گرد و غبار در سطح گسترده از رسانه‌های گوناگون حتی در سطح جهانی منتشر شد و حتی گفت‌وگوی خبری سیمای یکشنبه شب هم به این مهم پرداخت. اکنون صحبت از تعطیلی در تهران هم هست.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، موضوعی که امروز در صدر اخبار داخلی قرار گرفته و در بخش‌های گوناگون خبری و گزارش‌های رسانه‌ها خودنمایی می‌کند، شاید برای شهروندان تهرانی و مسئولان پایتخت‌نشین شگفت آور و حتی تا اندازه‌ای ترس‌آور باشد، اما برای هموطنان جنوبی و به تازگی غرب‌نشینانمان در نیمه نخست سال، جزیی از زندگی‌شان به شمار می‌رود.

بنا بر این گزارش، حدود چهار سال است که ساکنان شهرهای جنوب، جنوب غرب و غرب کشور در استان‌های خوزستان، بوشهر، ایلام، کرمانشاه، لرستان، هرمزگان، کردستان و برخی استان‌های دیگر، از اواخر بهار به بعد، شاهد روزهای غبارآلودی بودند که با ایجاد مشکلات تنفسی و ریوی و بیماری‌های دیگر، زندگی معمولی آنها را به حالت نیمه تعطیل درآورده است، اما فریادها و کمک‌خواهی آنها از پایتخت نشین‌ها به جایی نمی‌رسید.

اما اکنون افزایش گرد و غبار و آلاینده‌ها تقریبا در سراسر ایران، سبب بروز مشکلات تنفسی، لغو برخی پروزاهای داخلی و همچنین تعطیلی برخی از شهرها شده است.
کارشناسان می‌گویند، به دلیل موقعیت جغرافیایی ایران که در کمربند خشک و نیمه خشک جهان قرار گرفته، این کشور در معرض سیستم‌های گرد و غبار محلی قرار دارد؛ البته این وضعیت، یک پدیده فرامرزی زیست محیطی است.

در همین باره، یک کارشناس آلودگی هوا می‌گوید: آنچه در خلال چند روز گذشته، کشورمان با آن روبه‌رو شده، به واسطه منحنی‌های جریان هوا و وزش باد در سطح زمین از نواحی خشک و بیابانی شمال عربستان سعودی، جنوب و جنوب شرقی عراق بوده که باعث به همراه آوردن گرد و غبارهای موجود و آنچه به نام ذرات معلق در هواست شده است.

این گزارش می‌افزاید: در روزهای اخیر، افزایش این گرد و غبار از غرب و جنوب غرب ایران به تهران نیز رسیده است. مدیر عامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در همین باره از افرادی که دچار مشکلات تنفسی و قلبی هستند، خواسته است از رفت‌وآمد در هوای آزاد جلوگیری کنند.

ناصر کرمی، کارشناس محیط زیست درباره وضعیت آلودگی تهران توضیح می‌دهد: پدیده گرد و غباری که در تهران روی داده، برای شهروندان این شهر تجربه کمیابی است؛ یعنی خیلی این معمول نیست که پدیده ریزگرد در تهران رخ دهد. این گرد و غبار نیست. یک پدیده خیلی خاص اقلیمی است که کشیده شدن دامنه‌اش به تهران نیز عجیب است. چون این پدیده ویژه مناطق بیابانی با عرض‌های پایین است.

بنا بر آخرین گزارش‌ها، سازمان هواشناسی اعلام کرده است: نزدیک به هجده استان غربی، مرکزی و شمالی کشور، شاهد افزایش غیر منتظره غلظت ذرات معلق عمدتا گرد و غبار است، به گونه‌ای که در خلال چند ساعت گذشته به تهران هم رسیده و بنا بر آخرین اندازه‌گیری‌های گزارش شده در ساعت چهار بعدازظهر به وقت تهران، غلظت آلاینده به حدود ۲۳۰ بر پایه شاخص استاندارد آلودگی هوا افزایش پیدا کرده است؛ یعنی نزدیک دو و سه دهم برابر حد استاندارد.

همچنین در خبرها آمده است، با توجه به بروز این پدیده جوی، روز یکشنبه، چهاردهم تیر ماه، رئیس سازمان محیط زیست در دیدار با نخست وزیر عراق، یادداشت تفاهمی برای کاهش آلودگی گرد و غبار امضا کردند.

اما ناصر کرمی، کارشناس محیط زیست بر این باور است که در شرایط حاضر، هیچ کاری انجام شدنی نیست و ادامه می‌دهد: به خاطر این‌که بر خلاف تصور همه، این ذرات از جنس شن بادهای معمول مناطق بیابانی نیست که با مالچ پاشی در مبدأ و یا ایجاد فضای سبز شدت وزش باد را کاهش دهد، این پدیده، بلافاصله در منطقه مبدأ، حالت عروجی پیدا می‌کند و بالا می‌رود و با توجه به جریان‌های خاص بالاتر رفته و ناگهان حالت فرونشینی پیدا می‌کند.

البته در مقابل، مجید شفیع پور، کارشناس آلودگی هوا می‌گوید: بهترین راهکار برای کنترل هرگونه انتشار آلاینده زیست محیطی، کنترل در مبدأ است. او اضافه می‌کند: از آنجایی که مبدأ اصلی انتشار این گونه ذرات و گرد و غبار، در واقع در کشورهای غرب و جنوب غرب ایران است، بهترین تلاش مهندسی تثبیت شن‌ها و خاک‌هایی است که توسط توسعه فضای سبز مشجر و جنگل‌کاری و یا مالچ پاشی برای تثبیت آنها به کار گرفته می‌شود تا به این سادگی بادهای با سطح نزدیک به زمین آنها را به هوا نیاورند و معلق نکنند.

این در حالی است که برخی از کارشناسان بر این باورند که پیش از امضای تفاهم نامه یا راهکارهای نظری، باید به راهکارهای اجرایی مانند کاشت درخت، مالچ پاشی و بیابان زدایی روی آورد تا امکان کنترل چنین پدیده‌هایی در آینده امکان پذیر شود.

ارایه گزارش بالا برای بررسی ابعاد این پدیده نادر در پایتخت کشور بود، اما آنچه بهانه اصلی ارایه این گزارش شده است، پرداختن به موضوع سهل‌انگاری یا بی‌توجهی مسئولان امر نسبت به وضعیتی است که هرچند در دو روز اخیر هموطنان تهرانی نیز با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، اما در مناطقی که پیشتر گفته شد، سالهاست که این پدیده مردم را رنج و عذاب می‌دهد.

همان گونه که در این گزارش نیز اشاره شد، روز گذشته، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان محیط زیست کشورمان، از توافقش با نخست وزیر عراق برای حل این معضل خبر داد، اما پرسش این است که آیا خانم جوادی از آنچه در این چند سال بر هموطنان جنوبی و غرب نشین کشورمان رفته است، بی خبر یا بی توجه بوده‌اند که اکنون یعنی زمانی که این معضل دامن پایتخت را گرفته است، به فکر چاره افتاده‌اند؟

در این چند سال کاربران عزیز «تابناک» در مناطقی که پیشتر با این معضل دست به گریبان بوده‌اند، بارها از این وضعیت گلایه کرده بودند که ما نیز با توجه به توان خود در قالب پیام بینندگان «تابناک»، گزارش یا مقاله بدان پرداختیم، اما در روزهای اخیر بینندگان «تابناک»، بارها به حالت گلایه آمیز پیام می‌دادند که امیدواریم این وضعیت به تهران هم سرایت کند تا شاید فکری به حال این معضل شود که با نگاهی متفاوت می‌توان گفت، گویی آه ساکنان این مناطق ـ به رغم میل باطنی‌شان و به دلیل سهل انگاری مسئولان ـ تهرانی‌ها را گرفته است.

آنها بارها نوشتند که اگر «ایران فقط تهران نیست»، پس چرا در این باره کاری نمی‌کنند؟ اکنون نیز تنها پرسش اساسی این است که آیا سازمان محیط زیست و مسئولان مربوطه بجد تا رفع کامل این معضل، موضوع را پیگیری خواهد کرد یا با رفع این حالت در تهران، موضوع به فراموشی سپرده خواهد شد؟

امیدواریم این ادعا که ایران فقط تهران نیست در همه موضوعات و مسائل مناطق گوناگون ایران عزیز نیز لحاظ شود.