اقتصاد ما تا وقتی د ولتي است، فساد د‌‌ارد‌‌

الان یک باشگاه 200 میلیارد تومان هزینه فوتبالش می کند ، د ر حالی‌که د انشگاه‌های ما آزمایشگاه هایشان لوازم مورد نیاز را ند ارند .

کد خبر: ۵۴۰۷۷۰

تاریخ: ۲۸ مهر ۱۳۹۴ - ۰۷:۵۷

محمد صاد ق مشايخ از جمله مد يراني است كه هم سابقه فعاليت د ولتي د ارد وهم فعاليت د ر بخش خصوصي.هر چند اين روزها ترجيح د اد ه است به حجره اش د ر بازاربرود اما همچنان د رگيرمسائل اقتصاد ي –سياسي كشور است وبا د كتر محمد رضاعارف و همچنين آيت ا... هاشمي رفسنجاني همكاري مي كند .

او به« قانون» مي‌گويد : ما انقلاب کرد ه بود یم که جلوی فساد های اجتماعی را بگیریم. مشايخ همچنين د رباره وضعيت اقتصاد ي امروز ايران مي گويد :قبل از انقلاب چیزی تحت عنوان بحران صنعت ند اشتیم.د رشرایط کاستی و کمبود تولید مان ، اینها از این موقعیت سوء استفاد ه نمی کرد ند که جیب مرد م را تهی کنند . چون خود اینها یک شخصیت تجاری د اشتند . یک تاجر د ر کل نظام های جهان مسئول پیشبرد اقتصاد ش است وهمچنین کمک به مصرف کنند ه می کند . او يكي د يگر از موانع رشد توليد را نرخ هاي بهره بالا د انسته‌‌ واز سوي د يگر بي مسئوليتي برخي  وارد كنند گان را  مسئول وضعيت فعلي مي د اند .

وضعیت امروز صنعت خود رو ایران بی شباهت به وضعیت پیش آمد ه برای صنعت نساجی د ر د هه هفتاد نیست . د هه 70 صنعت نساجی به عنوان یک صنعت پیشرو با قابلیت‌های زیاد د رسهم تولید ی کشورمان حضور د اشت.اما،رفته رفته این صنعت به مرحله ای رسید که د رحال حاضر می توان به جرات گفت که صنعتی به نام نساجی ند اریم. سوال من این است ، چه اتفاقی افتاد که مااین صنعت را از د ست د اد یم؟

برای پاسخ به این پرسش باید به پیش از انقلاب برگرد یم. قبل از انقلاب چیزی تحت عنوان بحران صنعت ند اشتيم.خصوصاً صنعت نساجی.یعنی اینکه یک حالت ثبات و آرامش د ربازارنساجی حاکم بود . تعد اد بسیار کمی که انگشت شمار بود ه ‌‌وحد ود 99د رصد آنها نیز د ر تهران بود ند ،مسئول وارد ات کشور بود ند . جنسی را به کشور وارد می کرد ند که طبیعتا پارچه بود .اماازنوعی بود که د ر کشور ما د قیقاً تولید نمی شد و کمبود آن احساس می شد ومورد نیاز بود . کسانی راکه من می شناختم آد م‌های مسئولی بود ند ، آد م‌های بسیارمومن و مسلمانی هم نبود ند اماد رجایگاه خود شان احساس مسئولیت می کرد ند .اینکه این وارد ات به صورت بحران تولید نشود .یعنی اینکه د ر شرایط کاستی و کمبود تولید مان ،اینها ازاین موقعیت سوء استفاد ه نمی کرد ند که جیب مرد م را تهی کنند . چون خود اینها یک شخصیت تجاری د اشتند .

این مسئولان د ولتی بود ند يا تجار بازاري؟

تمام اینها از مرد م بود ند . تجاری بود ند که از بازار رشد کرد ند ، یاد گرفته بود ند و بازار را می د انستند . هنوز هم اینها متعلق به مرد م هستند . هیچگاه وابسته به نظام شاهنشاهی و سلطنتی نبود ند . این عد ه ای که د ر بازار ما بود ند وابسته به رژیم سابق نبود ند . همه اینها کسانی بود ند که به طورژنتیکی و وراثتی به عنوان تاجر فعالیت می کرد ند .تجاری بود ند که به کشورشان علاقه مند بود ند .اگراز کشورهایی مثل ژاپن و انگلستان، فرانسه،ایتالیا،آمریکا خرید می کرد ند به فروشند ه آنجافشار می آورد ند که بهترین کالا را با کمترین قیمت خرید اری کنند . این چیزی است که متاسفانه بعد ازانقلاب کسی به آن عنایتی ند ارد .ما می‌رفتیم بهترین کالا رابه صورت رقابتی از آنهاخرید اری می کرد یم.قیمت آن هم سعی می کرد یم د رسطح پایین خرید اری شود وکیفیت آن هم مجبور بود ند روز به روزبالاتررود . به د لیل اینکه وقتی آن جنس با برند آن کشوربه ایران وارد می شد می باید این برند روزبه روز کیفیت آن بالا مي‌رفت چون می خواستند اسم خود شان د ر د نیا حاکم باشد .

به چه د لیل؟

به د لیل اینکه بعضی از صاحبان صنایع یافرارکرد ه بود ند یاکارخانه های آنها مصاد ره شد ه بود و به بیانی یازیرکلید بنیاد یا زیر کلید بانک بود ،اینها نتوانستند کارخانه ها را به طرف پیشرفت وتولید بیشتر بارآوری کنند و همين  باعث شد که ما تولید ند اشته باشیم .د رضمن چیزی که د ر د وران جنگ مهم است، این است که  هر کالایی را که کارخانه های ما تولید می کرد ند ،توجیه اقتصاد ی د اشت.چون به چند برابر قیمت د ر بازار خرید اری می شد د رحالی‌که د لارآن هفت تومان بود .ولیکن د ربازار به چند برابر قیمت خرید اری می شد . یعنی هیچ کارخانه ای د ر آن د وران ضرر نمی کرد . بنابر این آن کسی که بالای سر کارخانه بود ، احساس می کرد نیازی نیست که تکنولوژی خود را به روز کند یا ماشین آلات جد ید ی را وارد کند . د ر پایان د هه شصت جنگ به اتمام رسید ووارد د نیایی شد یم که باید پول وارد صنایع و اقتصاد مان شود اما اتفاقی که افتاد ه بود این بود که د یگر حالاتولید ند اشتیم،جمعیت افزایش پید ا کرد ه بود وبازار مصرف د اشتیم. قیمت د لار همان نرخ ماند ه بود وقیمت نفت هم افزایش پید ا کرد ه بود .د رآن وضعیت به جای اینکه بخواهیم صنایع مان را رشد بد هیم،مجبورشد یم که وارد کنند ه باشیم.

چه تفاوتی با قبل د اشت؟

کسانی این بار وارد کنند ه شد ند که تاجرنبود ند و افراد ي  بود ند که ازشرایط بازار جد ید ،بد ترین استفاد ه‌‌ و فساد اقتصاد ی را وارد کشورمان کرد ند .یعنی اینکه طرف مقابل مامتوجه شد این بارکسانی را که می آیند و از او خرید می کنند ووارد کنند ه می شوند ،کسانی نیستند که به د نبال کیفیت باشند . آد م‌های جد ید التاجری هستند که د یرآمد ه اند و زود می خواهند بروند واو می خواست که اینها را جذب خود کند . و متاسفانه د ر د وبی،چین،تایلند ،ترکیه تمام چیزهایی است که با تمام وجود خود آن را احساس کرد ه ام. تمام کشورها متوجه شد ند که ابتد اباید سفره فساد راپهن کنند ،بعد جوانان اینجا بروند و وارد ات د اشته باشند .

چگونه این سفره پهن شد و اصولاً چگونه سفره ای بود ؟

ماانقلاب کرد ه بود یم که جلوی فساد های اجتماعی را بگیریم‌اماد رآن طرف آد م‌های زرنگی هستند که ازهرکجاوهرکشوری آمد ه اند و به آنها آموزش د اد ه شد ه است.اینکه ایرانی‌ها را با آنچه که د ر کشورشان رشد نکرد ه ، یعنی بد اخلاقی را به آنها جذب کنیم.هتل هایی که د ر د وبی بود ه اند و الان هم هستند ،اینها جوان های ما را نسبت به آن چیزهایی که د رکشورمانع آن شد ه بود ند ،د ر آنجا به خود جذب کرد ند .صاحبان سرمایه ای که از هند ،چین وکشورهای د یگری که د رد بی جمع شد ه بود ند ، آمد ند د ر آنجا این سفره فساد اخلاقی را د رآنجا پهن کرد ند .این جوانان هم که به قول قد یمی ها می گفتند هم فال است وهم تماشابه آنجا رفتند .چیزی که ازهمه بد تربود ،بعد ازفروپاشی شوروی سابق، ازتمام این کشورها آمد ند و د ر د و‌‌بی پایگاه فساد ایجاد کرد ند .

چرا از لحاظ اخلاقی نتوانستيم جوان‌های خود مان را مهار کنيم‌‌؟

به خاطر اینکه جنگ همه امکانات ما راتحت تاثیر خود قرار د اد ،ازجمله د انشگاه‌هاوصنایع مارا و فرصتی هم نبود که بیايیم و اینها را مورد بررسی قرار د هیم. چون د رد وران جنگ همه بود ند و افکار مرد م را آنقد ر به خود مشغول کرد ند که فکری به جز پیروزی د رجنگ نبود وهیچکس به د نبال فکر د یگری نبود .‌‌ د ر عین حال د ر صنعت و اقتصاد ،مسئولان د رفعال بود ند که مرد م د رماند ه و مستاصل نشوند این بود که وارد اتی که همراه با فساد بود به صورت فرهنگ د رآمد ازجمله کشورهایی چون ترکیه،تایلند ،هند وچین د رسطح گسترد ه این کارها را انجام د اد ند .نمی خواهم تهمتی به همه زد ه باشم، ولی چون می د انم که اکثریت این وارد کنند گان تاجرنیستند ،یابچه هایی بود ه اند که د ر این 20 ساله بعد از د وران جنگ رشد کرد ه اند ،اینها وقتی به آن کشورها می روند وهرچیزی را می خرند و با هر کیفیت و هر قیمتی د راینجا از آنهاخرید اری می شود . لذامتاسفانه هنوزهم هیچ‌گونه ضابطه ای برای وارد ات اینها ند اریم.

نکته ای که د ر خصوص تجار اشاره کرد ید ،کسانی که پیش از انقلاب با وجود اینکه مومن و متعهد بود ند اما به کشورشان وفاد ار بود ند ،یعنی نگاه ملی هم د اشتند .چه اتفاقی افتاد که د ر حال حاضر این نگاه ملی عوض شد ه است وبه د نبال سود جویی شخصی هستند ؟

د لیل اين قضيه د رخود آن مستتر است الان مسلمان هایی که د ر قبل از انقلاب د ر بازار بود ند ،الان جزوبسیاری از «ان جی او»هایی هستند که د رحال حاضر به این کشور خد مت می کنند . البته نمی‌خواهم برای کسی تبلیغات کنم  ولی همان تجار الان مشغول کارهای خیر و موسسات خیریه شد ه اند . اینها همان تجارقبل از انقلاب هستند كه د ر حال حاضر به د لیل اینکه هجمه ای که توسط آد م‌های بی مسئولیت به بازار شد ه است ، ترجیح می د هند خود شان راازاقتصاد کناربکشند ود رکارهای خیریه وعام المنفعه فعالیت د اشته باشند . ما فکر نمی کرد یم د ر این نظام کسی جرات اختلاس کرد ن د اشته باشد . این اختلاس ها هم از زمان آقای خد اد شروع وبعد با امثال جزایری ها اد امه پيد اكرد تاامروز که به زنجانی ها رسید ه است ، حالا این اند یشه بد د رذهن جوانان مارشد کرد ه است،که بد ون زحمت می توانیم صاحب پول زیاد شویم.

بحث انقلاب را مطرح کرد ید . آیاد ر آن هنگام اصلا به اقتصاد فکرمی کرد ید ؟به عبارت د یگر وقتی می خواستید نظام سیاسی کشور راعوض کنید ،یکی ازد لایل آن وجود فساد اقتصاد ی،هزار فامیل و افزایش شکاف طبقاتی و این‌گونه مسائل بود .آیاد راین جریان ، اقتصاد را به عنوان یک مقوله اساسی مد نظرقرارد اد ه بود ید ؟

چون من زیر مجموعه شهید بهشتی بود م، هستم و خواهم بود وازافکار آیت ا...شهید مطهری بهره می برم و الان هم به شرایط زند گی (حد اقل خود من) تطبیق می د هم، که اقتصاد سالم یعنی چه؟ بله. د ر انقلاب هد ف ما،عد الت اقتصاد ی و اجتماعی بود .خانواد ه شاه فساد ایجاد می کرد ند .مرد م د رفساد شرکت ند اشتند .آن بخش شاهنشاهی که شامل خانواد ه واطرافیان او بود ند .

کسانی که به نظام حکومتی نزد یک بود ند . الان چه تفاوتی کرد ه است؟ الان هم کسانی هستند که ‌‌ به مسئولان یا منسوبین د سترسی د ارند .

الان که ما بحران هاواختلاس های رد ه بالا را مشاهد ه می کنیم و می بینیم که د ر کنار آن مرد م ما از ند اری، ند اشتن خانه و بیکاری رنج می برند و به تد ریج تولید و کشاورزی ما د ر حال از بین رفتن است، این صحبت شما کاملاً صحیح است. اینکه فلان وزیر د ر فلان بحران شرکت د اشته و چند نفر مسئول هم آن را امضا کرد ه اند . باید یک برنامه ریزی کلی د ر این مورد صورت گیرد .اینکه این نظام،نظام فاسد ی نیست، اما د ر هر میوه بسیار خوب هم یک کرمی هست.به هرحال فساد د ر اقتصاد هم د ر زمان رسول ا... (ص) و امام علی(ع) هم بود ه است. اگر مسئولان، نمایند گان مجلس،هیات وزراء،هیات حاکمه د راین کارها د خیل هستند ، این را باید یک سیستم قد ر و توانمند ی بیاید و شروع به بررسی ریشه کنی بنیاد ی آن کند . نه اینکه ما بگوییم چند نفر را بگیرند یا زند ان کنند .

به نظر شما این فساد ها و عقب ماند ن ما ازقافله اقتصاد جهانی  چقد ر ریشه د ر د ولتی بود ن اقتصاد ما د ارد ؟

به همان اند ازه ای که این د ولتی بود ن، قد رت نفوذ د ر اقتصاد کشور را د ارد ، به همان اند ازه هم د ر آن فساد است.اگر فرض بگیریم که ازصد میلیارد د لار اقتصاد ی د اریم که  70د رصد آن  د ولتی باشد ، د ر همان 70د رصد هم فساد د اخلی هست. چنانکه می بینیم. مثلاً اگر می گویم 30 میلیارد د لار، رقم فیکسی را می گویم چون این رقم چند ین بار بالا و پایین رفته است. از زمان قالیباف که فرود گاه پیام را پید ا کرد ند ، آن موقع 6 میلیارد د لار بود . پس بنابر این جلوی آن را نگرفته اند . 25 یا 30 میلیارد د لار شد ه است. این 30 میلیارد د لار برابر500 میلیارد د لار می تواند فساد و ناامید ی ایجاد کند . بخش فنی و مهند سی ما ، د انشگاه و علوم ما ، آد م‌های صاحب فن و تولید ما را ، همچنین د ر بخش‌های کشاورزی، د امد اری، صنایع ما ناامید ی ایجاد کند . کسانی که د ر این کشور می توانند ایجاد صنعت و تولید ثروت کنند با ناامید ی از بین می روند .

چه تعريفي از عد الت اجتماعي د اشتيد يا د اريد ؟

اینهاسوالاتی است که مملکت ما  را د ر گیر کرد ه است. اتفاقی که الان د ارد می افتد و ما ازخارج وارد ات قاچاق را انجام می د هیم،این باعث می شود که حقوق ملت ما ازبین برود .یعنی نه گمرکي و نه مالیات بد هند .ازهمه بد ترکالاهایی رابیاورند که استاند ارد ند ارند .آنهایی که صنعتی است استاند ارد ند ارد . آنهایی که شامل کشاورزی و بخش تغذیه وغذایی هستند آنها هم از نظرعلمی وپزشکی صحت ند ارند . یعنی ممکن است بسیاری از مواد غذایی را که وارد کشور می‌کنند ازنظر سلامت جامعه هم ضرر د اشته باشد .من شخصاً معتقد م جامعه ما باید د ر اقتصاد هنرمند ی کند ،نظارت د اشته باشد و ورود کند .اگربیائیم جلوی قاچاق را بگیریم و یک سالم سازی اقتصاد ی کنیم...

اين مسائل د رحرف زيباست ،اماهیچگاه نتوانسته است عملی شود .ماتجربه د هه هفتاد را وآغاز اصلاحات اقتصاد ی را د اريم كه  مقاومت های زیاد ی د ر مسير آن صورت گرفت.به نظر شما آن موقع آرمانگرا بود ند یا اینکه د رکی از اقتصاد ند اشتند ؟ چرا این مقاومت ها صورت گرفت؟

آرمان گرایی که چیز بسیار خوبی است. هیچکس این را  نمی تواند نفی کند که آرمان من این است که اصول اسلام یا حکومت امام علی (ع) را آرزو می کنم که جاری شود . این آرمان‌گرایی است. اما اینکه عد ه ای صاحب نفوذ بیایند بگویند که وسط د نیا همین جا ست و هر کسی که نمی خواهد برود متر کند و بیاید ، این چیزی است که ما را از اهد اف و عد الت اقتصاد ی مان د ور می کند . ما باید ببینیم یک نفری که قد رت د ارد د ر د ولت نفوذ کند آیا باید نان 10 هزار نفر را بقول قد یمی ها آجر کند یا به سهم خود ش بیاورد . این همان فرمایش امام علی(ع) است که می گوید بد ان، ثروتی که د ر یک جا جمع می شود ، د ر جایی د یگر یک عد ه ای فقیر و نابود شد ه اند . این است که تمام سرمایه ها د ر تمام د نیا محد ود است. د ر کشور ما هم محد ود است. اگر همین یارانه را حساب کنید می بینید که
بی عد التی را توزیع می کند .

چرا؟

چون کسانی هستند که بنزین ماشین آنها روزانه 20 هزار تومان است،آنهایارانه ماهی 45 هزاروپانصد تومان راد ریافت می کنند .به نظر می آید که ماخد ای ناکرد ه قصد ی برای اجرای عد الت الهی ند اریم. وقتی می بینیم که آقایی د ومیلیارد د لار (طبق گفته رئیس قوه قضائیه د رخرم آباد )وقتی یک نفر 6 هزار و پانصد ر میلیارد تومان اختلاس می کند ،این را تقسیم بریک میلیون کنید .چند نفراز این بهره مند نشد ه اند .اگر قرار باشد که هر نفرد ر تولید وتجارت و اقتصاد به د ست بیاورد ،چند نفراز این بهره مند نشد ه اند . بنابر این عد الت اقتصاد ی این است که آن امکانات محد ود ی را که د رکشورهست، تمامی ملت د ر آن سهیم شوند . اگرسیستم مابه گونه ای باشد که خود مرد م را د ر اقتصاد شریک کنیم، یعنی تمامی مظاهر اقتصاد ی و تولید رشد خواهد کرد . الان خشکسالی نیست ،بلکه مابه خشکسالی بحران می زنیم.مابه اند ازه 10 برابر تولید مان آب د اریم. چون رود خانه خشک است،ولی آب که هست. مملکت که عوض نشد ه است. خد ا که عوض نشد ه است. منابع زیر زمینی ما که از بین نرفته است. ماباهمین آبهایی که هد رمی د هیم می توانیم 10 برابر نیاز کشورمان تولید د اشته باشیم. به این  امکانات اقتصاد ی می گویند .وقتی به جای اینکه آقایی  به میزان چند میلیارد ،کالایی را وارد می‌کند که مملکت ما آن را توليد مي كند ،برویم وکمباین وتراکتور بگیریم و به روستا ببریم و برای آن روستایی امید زند گی ایجاد کنیم، اینجا عد الت اقتصاد ی ایجاد کرد ه ایم. از سوي د يگر آن فرد هم به د ليل بيكاري از روستا آواره شهرها نخواهد شد .

همان‌طور كه اشاره كرد م مسائلی را که شما می گویید خیلی خوب است،اما معمولاً د ر حد حرف باقی می ماند . چرا خیلی از طرح‌ها و حتی قوانین قابلیت اجرایی پید ا نمی کنند ؟ به چه د لیل این اتفاق نمی افتد ؟

من به اند ازه یک هشتاد میلیونیوم جامعه می توانم حرفی را بزنم.وقتی شما می فرمایید که اجرایی نمی شود ، اولین د لیل آن این است که  ما 30 د رصد بهره بانکی می د هیمکه هیچ امید ی برای تولید نمی ماند .وقتی یک نفر یک میلیون تومان وام بگیرد وآخر سال 300 هزار تومان آن را ند ارد ،این باید چکار کند ؟ اما کسی‌که یک میلیارد تومان پول د ارد ود ربانک بگذارد و آخر سال 200 میلیون تومان آن بد ون هیچ‌گونه د رد سر و مشقت های تولید کاری به او می‌د هند ،این باعث می شود که هیچ طرحی پیشرفت نکند . ما د یگر نباید رو د ر بایستی د اشته باشیم. الان چیزی که د ر این مملکت موجب ترس است، پایین آورد ن نرخ بهره است . تا زمانی‌که ما این رو د ر بایستی را د اریم،روز به روز به سمت ترکیه 20 سال پیش می رویم.

می گویند نرخ بهره باید کمتر از نرخ تورم باشد .

کد ام تورم؟

تورمی که الان موجود است.

الان این تورم منطقی است؟ پس باید به قول خود شان تورم یک یا د و رقمی باشد . تا 4د رصد تورم منطقی است ولی نه 30 یا 15 یا 20د رصد . د ولت اعلام کرد ه است که تورم 14د رصد است. و
می خواهد آن را تک رقمی کند . پس بنابر نرخ بهره هم باید 10د رصد باشد و نه اینکه 30د رصد . اگر این حرفی که می زنند د رست باشد ، اعلام کرد ه ا‌‌ند که تا آخر سال 1393 نرخ تورم ما به روی 14د رصد آمد ه است. نرخ بهره باید 14 یا 5/14د رصد باشد و نه اینکه 30د رصد باشد . و د ر بازار آزاد و بخش‌های د یگر تا 50د رصد برسد . این نقض غرض است. این تناقض است با اینکه اتفاق هم افتاد ه است. اگر قرار است نرخ بهره بالاتر از نرخ تورم باشد ، اعلان کرد ه ا‌‌ند که تورم 14د رصد است. خب 5/14د رصد بگذارند .  ببینند مملکت عوض می شود یا نمی شود . نرخ نزول خواری هم پایین می آید . یک بهره بانکی و یک نزول خواری  د اریم. الان به‌د لیل آنکه نرخ بهره بانکی تعاونی است، نرخ بهره بیرون که بخش خصوصی
می د هد ، نرخ آزاد است.

می بینند که نیاز فرد چه مقد ار است. 40 یا 50د رصد است؟ بعد نزول می د هند . تا زمانی که ما بر اساس نوشته ها و نظریه های اقتصاد ی آیت ا... مطهری و تا زمانی‌که اقتصاد سالم ند اشته باشیم  به اهد اف اسلامی هم نخواهیم رسید . چون من این اقتصاد را ناسالم می بینیم. به د لیل اینکه خود من د ر این اقتصاد ناسالم زند گی می کنم.

به بحث خود کفایی اشاره كرد يد ، د ر د نیایی که الان همه سعی می کنند بر اساس مد یریت هزینه فعالیت کنند ، آیا خود کفایی می تواند معنا د اشته باشد ؟

من قطعاً به این حرف خود معتقد م،اما خود کفایی این نیست که تکنولوژی و مهند سی پزشکی را خود مان د ر اینجا تولید کنیم. هیچ نیازی نیست ،هر نیازی را که ما د اریم،د راینجا بسازیم.اما نیاز هم نیست که گند م ، برنج، شکر، ذرت، علوفه‌و چای مان را از خارج وارد کنیم.  وارد کرد ن پارچه که اصلاً کفر است. چون ظرفیت تولید پارچه ما اینقد ر بالا ست که ظرف یک الی د و سال هم می توانیم خود کفا شویم و هم صاد ر کنیم. تکنولوژی پزشکی ما ، یا اینکه نمی توانیم هواپیمای بوئینگ یا ایرباس بسازیم، ما نباید برای این ها بنشینیم، تا زمانی که خود مان بهترش را نساخته ایم ، آن ها را وارد کنیم. بنابر این خود کفایی هم تعریف د ارد . اینکه بگوییم د ر کشور را می بند یم و همه چیز را خود مان تولید می کنیم. این  حرف نشد نی و غیر منطقی است. چون تمام د نیا به یکد یگر نیاز د ارند و رشته شان به هم وصل است، اما نه اینکه به این د لیل هر چه می توانند تولید می کنند ، وارد بشود . و هر چه را که نمی توانند تولید کنند ، وارد نکنند . من معتقد م اگر این مد یریت سازمان برنامه و بود جه ما که راه افتاد و همین‌طور وزارت اقتصاد مان که هنوز من از آن کارایی ند ید ه ام، که بگوید صنایع و وارد ات مان را چکار کرد ه‌ایم. همین‌طور که الان می گویند پکیج های بسته، سیاست های حکومت هم به صورت بسته  متحد و منسجم است.

به نظر می رسد خصوصی سازی عملاً به معنای واقعی و د ر مسیر د رست آن قرار نگرفته است.  با توجه به اینکه شما هم د ر بخش خصوصی و هم د ولتی فعالیت د اشته‌اید ،چرا این اتفاق نیفتاد ه است. اینکه بخش خصوصی تعبیر به شبه د ولتی یا به تعبیری خصوصی تبد یل می شود ؟

این نیست که کسی نخواهد این‌گونه شود .  بلکه شرایط است که نمی خواهد این کار شود . الان یک شرکت تولید کنند ه وسایل منزل ، قیمت اصلی آن 10 میلیارد تومان است. چه کسی می آید و این را خرید اری کند . آنهایی که پشت سر هم می آیند که این کارخانه را خرید اری کنند آیا با یکد یگر لابی نمی کنند که قیمت این را بیش از د و میلیارد نزنید . این هم یک نوعی از ناامنی اقتصاد ی است. وقتی ما می خواهیم خصوصی سازی کنیم، واقعا آن را نمی خواهیم انجام د هیم و انحرافاتی ایجاد می شود که به قیمت واقعی فروش نرود . اگر بخش عمد ه ، یعنی اقتصاد کلان را کنار بگذاریم، و د ر صنایع کوچک به مرد م انگیزه تولید د هیم، ما می توانیم آنها را هم کنترل کنیم.

انگیزه تولید د ر خیلی ها وجود د ارد ،اماشرایط تولید مهیا نیست.یعنی با همان عد م ثبات نرخ ارز ، هجمه بی رویه وارد ات، عوض شد ن مد اوم قوانین و همچنین ناامنی محیط کسب و کار روبه رو است. شما اگر بخواهید عمد ه ترین موانع تولید د ر ایران را نام ببرید ، کد امیک د ر اولویت است؟

این مورد ی را که می گویم ممکن است به ذهن شما سنگین بیاید .  امام (س) فرمود ند معلمی شغل انبیا ست پس من تشخیص می د هم که مد یریت مربوط به خد اوند است. یا مد بر اللیل و النهار... ای کسی که شب و روز را مد یریت می کنی، پس مد یریت کار خد اوند است. بر اساس آن چیزی که می بینیم خد اوند است که همه کائنات را مد یریت می کند . کره زمین که نقطه کوچکی د ر کائنات است. روی این موضوع فیکس کنید . آیا آنقد ر که ما به فوتبال بها می د هیم، 10د رصد ازآن را به مد یرمان بها می د هیم. چگونه یک فوتبالیست یک د فعه صاحب خانه های مجلل و ماشین های سواری د و میلیارد ی و د ارای احترام آنچنانی هستند ،اما یک مد یر اقتصاد ی باید قرض بگیرد تا زند گی کند .مابه مد یریت و اقتصاد مان بها نمی‌د هیم.شکوفا نمی شود و سقوط می کند . الان یک باشگاه 200 میلیارد تومان هزینه فوتبالش می کند ،د ر حالی‌که د انشگاه‌های ما آزمایشگاه هایشان لوازم مورد نیاز را ند ارند .د ر بخش کارگاهی‌شان، آن چیزی که باید یک هواپیما و یک ماشین مد رن را بسازد ، آیا 10 میلیارد تومان د ر د رس مکانیک د انشگاه شریف  گذاشتیم که برود یک ماشین پورشه یا بالاتر از بنز، کاد یلاک، رویز رویز بسازد . آیا کسی این کار را انجام د اد ه است؟ مطمئن باشید اگر 20 سال پیش این کار را کرد ه بود ند از ماشین هایی چون کیا، هیوند او تویوتا جلو زد ه بود یم. آیا کسی سرمایه گذاری کرد که د انشگاه‌های ما به آن بها بد هد . این شکست علم و د انش و تخصص د ر این مملکت است که تجارت را هم تحت الشعاع خود قرار می د هد .  یک تاجر که می د اند نمی تواند نسبت به فکر و سرمایه اش پیشرفت کند پولش را د ر بانک می گذارد و 20د رصد آن را آخر سال د ریافت می کند .

عد م توجه به تخصص ،حلقه مفقود ه اقتصاد است.

د انشگاه. یکی از د انشمند ان بزرگ کشورمان به من گفتند که د انشگاه‌های کشورمان به د بیرستان تبد یل شد ه است.

د ر جمع بند ی و د ر نکته آخر اگر صحبتی هست بفرمایید .

تنها راه برون رفت ما، بها د اد ن به د انشگاه و متخصصین ماست. بله.شاید 30د رصد از تولید ، نیروی کار است. من به د ست بوسید ن اعتقاد ی ند ارم. به من گفتند که برای شهرد اری چه پیشنهاد ی را د ارید ؟ گفتم من لباس رفتگری افتخاری را می پوشم و می روم و کنار خیابان را جارو می زنم. که رفتگر ما بد اند ارزشمند است. این کارگران ما که تولید می کنند و بخشی از سرمایه و تولید هستند ، ما باید به آنها هم بهاء بد هیم . به همه کسانی که فکرشان برای تولید هست بها بد هیم و برای سرمایه هم ارزش قائل شویم. به آن امنیت بد هیم و آن را پشتیبانی کنیم تا بتوانیم سرمایه گذاری کنیم. ما به هیچ سرمایه گذار خارجی نیاز ند اریم و این پولی  را که د ر بانک‌هایمان است و اعلام می کنند که هزار برابر آن چیزی است که نقد ینگی ماست، 800 هزار میلیارد تومانی بود ه که د ر بانک ها خفته است  این را بیاورند به ابزار تولید تبد یل کنند .به مزرعه و کارخانه بیاورند که د یگر د ر بانک ها باقی نماند . اگر ما پول مان راازبانک رها کنیم،د و سال بحران خواهیم د اشت، بله . هر چه جلوتر برویم و این اد امه پید ا کند ،این د و سال به سه سال می رسد . د وباره پنج سال اد امه د هیم،پنج سال ما،10 سال می شود .د وران بحران ما نه اینکه کم شود بلکه زیاد می‌شود .هرروزی را که بهره بانکی را پایین بیاوریم،ضررآن کمتر ازفرد است.