اقتصاد دانش بنیان زمینه ساز شهر متعالی

بابک نگاهداری

کد خبر: ۵۴۰۰۴۲

تاریخ: ۲۷ مهر ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۱

با گسترش مفهوم سرمایه، عوامل موثر دیگری علاوه بر سرمایه فیزیکی و نیروی کار نیز در جریان رشد اقتصادی شناسایی شده است، یکی از این عوامل بهره وری منابع تولید است که تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله دانش قرار می گیرد.

گسترش علوم و پیشرفت تکنولوژی در گذر زمان اهمیت دانش در علوم و زندگی روزمره انسان را به دنیا اثبات کرده است، و بشر در همه ابعاد زندگی خود سعی در استفاده از دانش روز دارد، چرا که همراهی دانش و تجربیات بشری همیشه نتایج خوبی به همراه داشته است.
یکی از ابعاد زندگی بشر در عصر کنونی اقتصاد است، ماجرایی که کشورهای زیادی از دنیا را به خود درگیر کرده است و دانشمندان زیادی در پی آن هستند که بدانند« اقتصاد دانش بیان» تا چه اندازه می تواند بحران های اقتصادی حال حاضر و آینده دنیا را پیشگیری و یا حتی رفع کند.

مقام معظم رهبری در تبیین اقتصاد دانش بنیان می فرمایند « اقتصاد دانش بنیان همان اقتصاد مقاومتی است، یعنی از پیشرفت های علمی استفاده میکند و اقتصاد را بر محور علم قرار می دهد، اما معنای آن این نیست که این اقتصاد منحصر به دانشمندان است و فقط دانشمندان می توانند در اجرای آن ایفای نقش کنند بلکه تجربه های صاحبان صنعت، و مهارت های کارگرانی که دارای تجربه و مهارت هستند می تواند اثر گذار باشد.»(1)

بی تردید دسترسی به اهدافی چون جایگاه برتر اقتصادی، رقابت مند شدن اقتصاد و رشد و توسعه پایدار و پرشتاب، مستلزم درک شرایط محیطی اقتصاد نوین و توجه به ملزومات آن است؛ زیرا برنامه ریزی برای رشد و توسعه در اقتصاد نوین، بدون شناخت این محیط و شناسایی جایگاه کشور در آن و همچنین شناخت منابع جدید رشد و توسعه به هدف نخواهدرسید. بنابراین در سیر تکوین علم اقتصاد، ظهور اقتصادهای مبتنی بر دانش، موجب توسعه « اقتصاد دانش » به عنوان یک شاخه علمی، مهم شده و به موازات آن نظریه توسعه دانش به عنوان رویکردی به توسعه در اقتصاد نوین مطرح شده است.

در حال حاضر شهر تهران از کلان شهرهایی است که بیش از همه آینده آن تحت تاثیر عوامل گوناگونی نظیر شاخصه های اقتصادی بوده و رفع بسیاری از آسیب های اجتماعی، محیط زیست و حمل و نقل عمومی و هم چنین سلامت شهری از مقوله هایی است که در پی ایجاد و توجه به اقتصاد دانش بنیان فراهم خواهد شد.

بدون شک هدفمند تر شدن امکانات اوقات فراغت جوانان؛ کاهش خشونت و گسترش ارزش های فرهنگی و خلاقیت محور از ثمره های دیگر اقتصاد دانش بنیان در کشور خواهد بود چرا که در این نوع اقتصاد بسیاری از فشارهای اقتصادی و مشکلات فرهنگی و ارزشی که به منظور تامین درآمد، کشور را درگیر خود ساخته از بین خواهد رفت.

کارکرد اقتصاد دانش بنیان در تهران با تغییر ساختار مشاغل همراه خواهد بود به طوری که با ایجاد رویه جدید بسیاری از نیازهای بشر در همه ابعاد با شیوه های راحت تری تامین خواهد شد، صنایع دانش بنیان جای صنایع سنگین را می گیرد و حتی در بسیاری از موارد مشکلات زیست محیطی نیز تا حد زیادی رفع خواهد شد.

کاهش سفرهای درون‌شهری از دیگر پیامد های مثبت اقتصاد دانش بنیان است تا جایی که بشر با زندگی در عصر و استفاده از تکنولوژی اخت بیشتری پیدا میکند.

اقتصاد دانش بنیان در پی توسعه آسایش و رفاه در جامعه کارها را از حالت دستی به فعالیت های فکری تبدیل میکند و علاوه بر توسعه صنایع، اقتصاد کشور را رونق می بخشد و برای حل هر مشکلی بهترین راه را پیشنهاد میکند.

تولید دانش، هدایت کننده و محرک اصلی رشد اقتصاد دانش محور محسوب می شود و شامل ارائه روش های نوین در علم و فناوری، اختراعات و نوآوری های جدید و توسعه تحقیقات قبلی می شود. در ایجاد و کسب دانش عوامل متعددی از جمله سرمایه گذاری، نیروی شاغل در بخش تحقیقات، امکانات و تجهیزات و زیرساخت های اجتماعی و اقتصادی مؤثر می باشد.

به هرحال این نوع از اقتصاد با فراهم آوردن زیرساخت های ارتباطی مطلوب، توزیع دانش و افزایش ضریب نفوذ سیستم های ارتباطی در کشور ایجاد و توسعه پیدا خواهد کرد و نیاز است تا مدیران مربوطه با ایجاد ارزش افزوده، تولید ناخالص ملی و افزایش سطح رفاه اجتماعی در مسیر استفاده درست از اقتصاد دانش بنیان گام بردارند.
[1]. بیانات در حرم مطهر رضوی، 1 فروردین 1393.