فروش كنسانتره مصداق خام فروشي نيست

کد خبر: ۵۳۷۱۰۰

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۳۹۴ - ۱۴:۱۲

بحران اقتصادي، شرايطي تاثيرگذار بر نحوه تصميم گيري شركت هاي بزرگ حوزه معدني در خصوص استخراج، توليد و فروش آن است. عدم درك شرايط بحران اقتصادي و عدم تلاش براي منطقي ساختن قيمت تمام شده منجر به ضرر شركت ها مي شود. بر اين اساس بحران اقتصادي جهانی، وضعيت مس يا «دماسنج اقتصاد» جهان را نيز دچار بحران كرده است. به همین دلیل مديران شركت ملی صنایع مس ایران همچون سایر مدیران این حوزه در جهان، بر آن شده اند راه و روشي به صرفه در استخراج و توليد مس اتخاذ کنند تا از متضرر شدن شركت در وضعيت بحران اقتصادي جلوگيري شود.

به گزارش شرکت صنایع مس ایران، در شرايط كنوني نه تنها شركت مس ايران بلكه تمام شركت هاي بزرگ معدني مس با اعمال سياست هايي نظير تعطيلي معادن غير اقتصادي، كاهش توليد و پيش بردن توليد مس تا مرحله كنسانتره  و توليد كاتد در حد نياز مصرف داخلي و خارجي، سعي در منطقي ساختن قيمت تمام شده دارند تا با حفظ موجوديت اقتصادي خود از شرايط بحران عبور كنند. براي نمونه شركت گلنكور يكي از توليد كنندگان بزرگ معدني مس در جهان طي نيمه اول سال 2015 اعلام كرد كه 29 درصد از درآمدهاي خود را از دست داده است و قصد دارد هزينه 8/ 6 ميليارد دلاري پرو‍ژه هاي توسعه اي خود را به 5 ميليارد دلار كاهش دهد.

واضح است كه خام فروشي روشي عقلاني و منطقي در جلوگيري از ضرر شركت نيست. در چرخه تولید مس ابتدا اکتشاف و استخراج معدن و سپس مرحله تغلیظ صورت می گیرد و مهم ترین بخش ایجاد ارزش افزوده در صنعت مس، بخش تغلیظ است که بسیار مناسب سرمایه گذاری است.

در صورتي كه شركت مس بعد از استخراج، اقدام به فروش سنگ معدني مس كند مصداق خام فروشي است ولي هنگامي كه سنگ معدن استخراجي عمليات تغليظ و فلوتاسيون را از پشت سر مي گذراند و تبديل به كنسانتره مس مي شود، فروش كنسانتره مصداق خام فروشي نيست چرا كه عمليات توليد روي سنگ معدن شكل گرفته است. بنابراين مي توان گفت كه در شرايط فعلي و با توجه به مصرف پايين كاتد در كشور مهم ترین بخش ایجاد ارزش افزوده در صنعت مس، بخش تغلیظ و توليد كنسانتره است که بسیار مناسب سرمایه گذاری است.

اين نكته اي است كه مدير عامل شركت مس در سخنراني اخير خود به آن اشاره كرد و گفت فروش كنسانتره خام فروشي نيست و بيان كرد كه توسعه بخش ذوب كه اين مهم در برنامه توسعه شركت مس لحاظ شده است، زماني ضرورت پيدا مي كند كه مصرف كاتد كشور بالا باشد و براي آن تقاضا ايجاد شود.

مهندس مرادعليزاده در اين باره يادآور شد فقط در اين شرايط است كه شركت ملي صنايع مس ايران موظف است كه كنسانتره را تبديل به كاتد كند و گفت در زمان كنوني قیمت تمام‌شده مس در حدود 4850 دلار به ازای هر تن کاتد است. معناي اين سخن اين است که در اوضاع فعلي قیمت تمام‌شده و قیمت فروش تقريباً باهم برابر است.

بنا به نظر كارشناسان در صورتيكه طي 10 سال آينده يعني تا سال 1404 كشور رشد 6 درصدي داشته باشد مصرف كاتد كشور 180 هزار تن خواهد بود، اين در حالي است كه بر اساس سرمايه گذاري هاي كه از گذشته در خصوص راه اندازي واحدهاي ذوب در سرچشمه و خاتون آباد شده است ظرفيت توليد كاتد 400 هزار تن است.

علاوه بر ظرفيت بالاي توليد كاتد در كشور، تاسيس و راه اندازي واحدهاي ذوب آلايندگي و خطرات زيست محيطي زيادي به همراه دارد و در حال حاضر آلايندگي هايي كه مجتمع ذوب خاتون آباد ايجاده كرده مشكلات زيست محيطي زيادي را براي مردم، كشاورزان و مرتع داران ايجاد كرده است.

براي رفع آلاينده هاي حاصل از واحدهاي ذوب ميلياردها تومان و ميليون ها دلار بايد سرمايه گذاري شود كه شركت مس بخشي از اين آلايندگي را با توليد اسيد رفع كرده است و اين شركت در اين زمينه اقدامات خوبي هم صورت داده است ولي نكته مهم در خصوص توليد اسيد اين است كه مصرف اسيد در كشور در حال حاضر 800 هزار تن است و اگر شركت مس بخواهد اقداماتي براي رفع كامل آلايندگي از منطقه ذوب خاتون آباد و سرچشمه انجام دهد بايد مصرف 000/ 350/ 1 تن اسيد در كشور را داشته باشد. اين در حالي است كه اين مقدار در كشور مصرف نمي شود و  امكان صادرات اين فراورده به دليل وجود مشكلات فراوان در حمل و نقل به راحتي امكان پذير نيست و خطرات زيادي دارد.

با توجه به هزينه بر بودن راه اندازي واحدهاي ذوب بالاتر از توان و ظرفيت مصرف كشور و خطرات زيست محيطي اين واحدها مي توان گفت ارزش افزوده در شرايط كنوني در صنعت مس در تغليظ و توليد كنسانتره ايجاد مي شود و هرگونه عمليات توليدي كه پس از آن در كشور صورت گيرد بر بستر هزينه هاي غير بازده و غير اقتصادي است. در حال حاضر با وجود تكنولوژي فلش در خاتون آباد، شركت مس در حدود 30 ميليون دلار در سال زيان ناشي از عملكرد را متحمل مي شود. بنابراين ايجاد و راه اندازي واحد ذوب تا زماني كه مصرف كاتد در كشور وجود نداشته باشد زيان و ضرر زيادي را بر دوش شركت مس مي اندازد.

بر اساس آنچه گفته شد به نظر مي رسد شركت مس ايران در زمان كنوني سعي در تحقق راهكارهاي زير دارد:

1.    در شرايطي كه طبق اظهارات كميسيون مس شيلي ، مازاد جهاني مس تصفيه شده طي سال جاري به 167 هزار تن خواهد رسيد-  تحت تاثير كاهش رشد انتظاري تقاضاي مس چين از 5 /3 درصد به 2 درصد و هم چنين كاهش رشد انتظاري تقاضاي اروپا از 5/ 1 درصد به صفر درصد- شركت مس ايران هماهنگ با بازارهاي جهاني و در راستاي توليد متوازن، استخراج مس و توليد كنسانتره را در حد نياز داخلي و خارجي در  اولويت كار خود قرار داده است و با تعطيلي واحدهاي غير اقتصادي  و تمركز بر ایجاد ارزش افزوده در صنعت مس در بخش تغلیظ از دوران ركود عبور كند.

2.  با توجه به افزايش قيمت تمام شده توليد مس كاتد، هزينه بسيار بالاي راه اندازي واحد ذوب،  حجم بالاي آلايندگي محيط زيست، كاهش تقاضا و افزايش موجودي مس كاتد به چيزي در حدود 53 تا 55 هزار تن در انبارهاي شركت مس شركت، اين شركت تلاش دارد بر اساس نياز و تقاضاي داخلي و خارجي كاتد و ديگر محصولات را توليد كند تا از صرف هزينه غير بازده جلوگيري كند.

3.    در شش ماهه نخست سال جاري مطابق جدول زير 188 هزار تن كاتد و مفتول در بورس كالا عرضه شد و فقط حدود 60 هزار تن آن خريداري گرديده است. اين مقدار فروش بيانگر اين نكته است كه بازار داخل توان خريد بيش از مقدار فوق را ندارد. زيرا كه از يك سو علي رغم تخفيف 5 /4 درصدي قيمت مس نسبت به قيمت هاي LME براي فروش كاتد در بازار داخل به منظور حمايت از صنايع پايين دست و از سوي ديگر با عرضه منظم و با تناژ بالا بگونه اي كه  بازار را اشباع نموده است شاهد هستيم كه جمعاً حدود 30% خريد صورت گرفته است.

شرح

كاتد

مفتول 8 ميليمتري

عرضه

000/ 100 تن

500/ 87 تن

خريد

780 /40 تن

580/ 18 تن

4.    علاوه بر متوازن ساختن توليد و مديريت هزينه ها شركت ملي مس ايران تلاش دارد در شرايط فعلي توجهي ويژه به موضوع اكتشاف داشته باشد چرا كه اين موضوع ارتباطي به دوره های رکود و غیررکود ندارد. به بيان ديگر« اکتشاف نقشه راه توسعه است و هرچه سرمایه گذاری در آن صورت گیرد، در آینده نتیجه بخش تر خواهد بود. به عبارت دیگر، اکتشاف راه آینده بخش معدنی را نشان می دهد و توسعه بدون آن امکان پذیر نیست».