تعلل دولت در ایجاد ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی؛

ابهام در عملیاتی کردن یک گفتمان اقتصادی

هرچند تحریم های برنامه ریزی شده غرب علیه ایران طی سال های گذشته، نتوانست آن گونه که سردمداران غربی انتظار آن را داشتند، اقتصاد ایران را فلج کند و بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران و همچنین دولتمردان غربی به این موضوع اذعان کردند، یک نکته را در رابطه با وضعیت اقتصادی ایران و نحوه مدیریت اقتصادی عیان کرد؛ اینکه ایران در اقتصاد خود دچار آسیب پذیری های جدی است که می تواند مورد بهره برداری و اعمال انواع فشارها باشد.

کد خبر: ۵۲۹۵۱۶

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۱:۳۰

به گزارش «تابناک»، همین موضوع بود که مورد توجه مقام معظم رهبری قرار گرفت و ایشان از آغاز تحریم های نفتی و مالی غرب علیه ایران، بارها موضوع اقتصاد مقاومتی را مطرح و به تدریج آن را به یک گفتمان منسجم در راهبردهای اقتصادی کشور تبدیل کردند؛ گفتمانی که بعد از آن و با ابلاغ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی، بیش از گذشته مدون و منسجم شد.

نگاهی به سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی از سوی رهبر انقلاب، نشان از آن دارد که این سیاست ها و این گفتمان بیش از همه تأکید بر توسعه درون زا و نگاه به ظرفیت ها و پتانسیل های داخلی کشور برای پوشش آسیب پذیری های اقتصاد ایران دارد و آن گونه که تصور می شود، این سیاست ها به هیچ وجه تنها مقابله با حربه های اقتصادی دشمنان انقلاب را مد نظر ندارد، بلکه در کنار آن این سیاست ها، به شکل کلی چهارچوب عملکرد اقتصادی کشور در راه توسعه و ترق اقتصادی را نیز مد نظر قرار داده اند.

از جمله دستورهای مقام معظم رهبری در مورد گفتمان اقتصاد مقاومتی، یکی نیز مربوط به ایجاد ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در کشور بود. حضرت آیت الله خامنه ای در آخرین بیانات خود در هفته دولت در نهم شهریور ماه در این باره فرمودند: «اقتصاد مقاومتی، بسته‌ای کامل و منسجم و محصول عقل جمعی است و برای تحقق نیز به برنامه اجرایی و عملیاتی منسجم نیاز دارد.»

رهبر انقلاب افزودند: «بعد از طراحی این برنامه عملیاتی، گام دوم در تحقق اقتصاد مقاومتی، تشکیل یک ستاد فرماندهی قوی، هوشمند و نافذالکلمه است تا با پایش فعالیت‌ها، اقدامات ضربتی برای حل مشکلات و اتخاذ تصمیمات صحیح و به موقع، زمینه اجرایی شدن برنامه را فراهم کند و به مردم گزارش دهد». رهبر انقلاب به دولتمردان تأکید کردند: «هیچ برنامه اقتصادی غیر منطبق با سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در دستور کار قرار ندهید و برنامه ششم توسعه را نیز سریع‌تر و بر همین مبنا تدوین کنید».

اما علیرغم تأکیدات حضرت آیت الله خامنه ای در این باره، آنگونه که مشخص است تعلل دولت در راه اندازی این ستاد از یک سو و نحوه راه اندازی آن از سوی دیگر به یک موضوع چالشی تبدیل شده است. این نکته ای است که حجت الاسلام غلامرضا مصباحی مقدم در سخنان پیش از خطبه های نماز جمعه تهران بیان کرده است.

مصباحی مقدم گفت: متأسفانه پیگیری ما در مجمع تشخیص مصلحت برای الزام دولت به تشکیل ستاد اقتصاد مقاومتی به نتیجه نرسید اما انتظار داریم این ستاد تشکیل شود تا از همه ظرفیت‌های ملت، نیروهای مردمی و بسیج در پیشبرد اقتصاد مقاومتی استفاده شود. رهبر معظم انقلاب در مقدمه ابلاغیه سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی تأکید کرده اند که قوای کشور بی درنگ و با زمانبندی مشخص برای اجرای این سیاست ها تلاش کنند. این نماینده مجلس افزود: با گذشت بیش از یک سال و نیم از ابلاغ این سیاست ها هنوز چیزی به نام طرح زمانبندی درخصوص اقتصاد مقاومتی دیده نمی شود.

ابهام در نحوه تشکیل ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی

این انتقادات مصباحی مقدم منجر به آن شد که برخی از مقامات دولتی در این خصوص واکنش نشان داده و اظهار کنند که تشکیل این ستاد در حال انجام است؛ بنابراین، یک مقام آگاه در گفت وگو با یکی از خبرگزاری های کشور اشاره کرده است: مباحث مربوط به تشکیل این ستاد به شورای اقتصاد واگذار شده و در حال حاضر پیشنهادی مطرح است تا در جلسه شورا بررسی و نهایی شود. این مقام مسئول دولتی افزود: ستادی با حضور نخبگان و صاحب نظران برای فرماندهی اقتصاد مقاومتی پس از بررسی‌ها تشکیل خواهد شد.

اما در حالی که این مقام آگاه ـ که نام وی فاش نشده ـ از تشکیل این ستاد و برنامه ریزی برای آن در شورای اقتصاد خبر داده است، هفته قبل معاون وزیر اقتصاد گفت: وظیفه اصلی پیگیری و اجرای اقتصاد مقاومتی در دولت با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور است. شاپور محمدی در این خصوص گفت: مسئولیت اجرای سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی در دولت با سازمان مدیریت است و در قوای دیگر نیز دستگاه مسئول تعیین شده است و طرحی در مجلس بود که کارگروهی از سه قوه تشکیل شود و فرمانده اقتصاد مقاومتی بعد از تشکیل کمیته مشترک سه قوه انتخاب خواهد شد.

حال دقیقا مشخص نیست که آیا شورای اقتصاد قرار است برنامه ریزی برای تشکیل این ستاد را در دستور کار خود قرار دهد، یا آنکه عملا سازمان مدیریت و برنامه ریزی با هماهنگی با سه قوه برای انتخاب ریاست شورا این مهم را بر عهده گرفته است!

تشکیل ستادی فراتر از نهاد دولت

اما در این میان، نکته مهم تر اینکه این ستاد فرماندهی طبق بیانات رهبر انقلاب باید موقعیتی فرا قوه ای و نافذالکلمه داشته باشد. هرچند دستور رهبری مستقیم دولت را مسئول ایجاد این ستاد کرده است، قطعا این ستاد نباید موقعیتی وابسته به دولت و نهادهای آن از جمله سازمان مدیریت و برنامه ریزی یا وزارت اقتصاد داشته باشد.

قطعا این ستاد باید با هماهنگی همه قوای حاکمیتی از جمله نهادهای مسئول اقتصادی در دولت، همکاری مجلس شورای اسلامی و همچنین نهادهای نظارتی و اجرایی در قوه قضائیه را داشته باشد. تشکیل این ستاد به وسیله دولت به هیچ وجه به معنای وابستگی آن به نهاد دولت نیست و این موضوع به خوبی از فحوی کلام رهبری قابل برداشت است.

مصباحی مقدم نیز در سخنان پیش از خطبه نماز جمعه اشاره کرده است، نمایندگان مجلس در اجرای سیاست های ابلاغی رهبری در این مورد نمانده و با تصویب قوانین لازم کار را پیگیری می کنند. اما در نهایت تشکیل این ستاد طبق فرمایشات حضرت آیت الله خامنه ای قدمی محکم و موثر برای هماهنگی هر چه بیشتر در اجرای گفتمان اقتصاد مقاومتی در کشور است.