پيوند داعش با طالبان موفقيت آميز نبوده است

کد خبر: ۵۲۷۶۶۲

تاریخ: ۰۷ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۷

خبرگزاری فرانسه در گزارشی به قلم گیوم دکام از پایگاه نظامی خوگیانی در افغانستان نوشت پیوند گروه افراط گرای مسلح داعش با گروه تندرو طالبان در افغانستان نتایج مد نظر گروه توسعه طلب داعش را به همراه نداشته است.

گروه افراط گرای داعش که اندیشه های توسعه طلبانه در سر می پروراند، در افغانستان نیز که از نگاه افراط گرایان سرزمین جهاد تلقی می شود، جای پایی برای خود باز کرد اما در مواجهه با سرسختی و سرکشی طالبان، وحشتزدگی جامعه افغان از قساوتهای داعش و همچنین حملات موشکی هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا نتوانسته است شرایط حاکم در افغانستان را به نفع خود تغییر دهد.

بر خلاف شرایطی که برای داعش در سوریه و عراق به وجود آمده و بخشهای گسترده ای از مناطق دو کشور به تصرف این گروه در آمده است، تاسیس شاخه داعش در افغانستان و پاکستان آن طور که تصور می شد، تجربه ای موفق نبوده است. ژانویه گذشته برخی از سرکرده های شورشی پیشین طالبان پاکستان و افغانستان از جمله شهید الله شهید ، سخنگوی پیشین جنبش تحریک طالبان پاکستان در نواری ویدئویی با خلیفه ابوبکر البغدادی سرکرده داعش بیعت کردند. در پی استقرار داعش در افغانستان، سرکرده های افراط گرایان ظهور استان خراسان را که به زعم آنها افغانستان، پاکستان و برخی مناطق کشورهای همجوار را شامل می شود، رسما اعلام کردند.

دهم ژانویه ده تن از فرماندهان گروه شبه نظامی طالبان پاکستان و افغانستان در یک فیلم ویدئویی شانزده دقیقه ای که در اینترنت پخش شد، با ابوبکر البغدادی، سرکرده داعش، بیعت کردند. فردی که در این فیلم ویدئویی به نمایندگی از سران طالبان با ابوبکر البغدادی اعلام بیعت کرد، شهیدالله شهید، سخنگوی پیشین جنبش طالبان پاکستان بود که برای محافل افراط گرایان فردی کاملا شناخته شده بود. در این فیلم که در یک منطقه کوهستانی پوشیده از درخت در مرزهای افغانستان و پاکستان ضبط شده بود حدود یکصد تن از ستیزه جویان طالبان که به سلاحهای خودکار و راکت انداز مجهز بودند، حضور داشتند. در این فیلم شهیدالله شهید در کنار اعضای بلندپایه پیشین جنبش طالبان پاکستان بیعت خود را با داعش اعلام می کند.

از میان این افراد برخی از مسئولان شناخته شده سابق جنبش طالبان پاکستان از جمله سید خان اوراکزای و گل زمان که اواخر سال دو هزار و سیزده برای تصدی ریاست جنبش طالبان پاکستان تلاش کردند، حضور داشتند. همچنین در جمع ستیزه جویانی که در این فیلم دیده می شوند شماری از شبه نظامیان استان های کنر و لوگر افغانستان که تحت تاثیر شبکه سراج الدین حقانی قرار داشتند، دیده می شدند. این فیلم در واقع موید اخبار و اطلاعات برخی رسانه ها بود که پیشتر اعلام کرده بودند شماری از شورشیان افغان قصد دارند به گروه افراط گرای داعش ملحق شوند.

تابستان سال دو هزار و چهارده نیز شماری از فرماندهان و مسئولان طالبان پاکستان از این جنبش خارج شدند و جنبش جماعت الاحرار را تشکیل دادند که چندی بعد با گروه داعش پیمان وفاداری بست.

جواد کوهستانی، تحلیلگر افغان، می گوید ستیزه جویان داعش در افغانستان، محکومان و زندانیان پیشین آمریکا (درپایگاه گوانتانامو واقع در خاک کوبا)، عناصر افراط گرای عرب، پاکستانی ها و برخی اعضای پیشین طالبان هستند که با داعش بیعت کرده اند.

داعش در ابتدا برای تشکیل شاخه خود در افغانستان موفق شد از جو نارضایتی و دودستگی که در داخل طالبان به وجود آمده بود، بهره برداری کند. جنگجویان طالبان از فرماندهان خود که مرگ رئیس تاریخی خود ملاعمر را به مدت دو سال از آنها پنهان کرده بودند، به شدت به خشم آمده بودند.

ملا مروائیس ، عضو پیشین طالبان که اکنون فرمانده داعش در منطقه کجاکی استان هلمند در جنوب افغانستان شده است، می گوید طالبان از نظر ما دیگر هیچ مزیتی ندارد.

عدم علاقه به طالبان در واقع با ناکامی هایی که این گروه در میدان جنگ با نیروهای دولتی افغان متحمل شده ، تشدید شده است. طالبان که از سال دو هزار و یک مبارزه مسلحانه خود را با نظامیان دولتی افغانستان و نیروهای خارجی مستقر در این کشور آغاز کرد، مسلما در میدان جنگ پیروزیهایی کسب کرد اما اکنون در مقابله با نیروهای ارتش و پلیس افغانستان که از دسامبر گذشته دیگر از حمایت نیروهای ناتو بهره نمی برند، کاری از پیش نمی برد. در این اوضاع، ستیزه جویان داعش که تازه به این گروه ملحق شده اند با تعصب به همقطاران دیروز خود حمله ور می شوند.

جواد کوهستانی می گوید گروه داعش به دنبال تصرف مناطقی از استانهای شرقی ننگرها ، کنار و لغمان و همچنین بخشهایی از استان هلمند یا برخی مناطق استانهای شمالی از قبیل بدخشان، قندوز و تخار است که در گذشته تحت سیطره طالبان بوده اند. همچنین در این مناطق که با جمهوریهای آسیای میانه فاصله زیادی ندارد، جنبش اسلامگرای ازبکستان اوایل ماه اوت با طالبان سوگند وفاداری یاد کرد.

- داعش گروهی خونریز است

ورای جنبه های نظامی، طالبان بهتر از داعش می توانند حمایت و شاید حتی همبستگی جوامع محلی افغان را که در بقا و تقویت آنها امری حیاتی است، جلب کنند.

مایکل کاگلمن، از کارشناسان مرکز تحقیقاتی وودروو ویلسون در واشنگتن ، می گوید با توجه به نبود اختلافات مذهبی ( میان شیعیان و سنی‌ها) در جامعه افغان، داعش برای جلب حمایتهای مردمی به مشکل برخورده است. در عراق با بهره برداری از همین اختلافات و دو دستگی میان شیعیان و سنی‌ها است که داعش توانسته حضور خود را تقویت کند. کارشناسان و تحلیلگران بر این عقیده هستند که گروه داعش از جامعه سنیهای عراق و سوریه که با دولتهای علوی و شیعی دو کشور مخالف هستند، نیرو جذب کرده و قدرت خود را افزایش داده است.

یکی از ساکنان منطقه آچین که نزدیک مرز افغانستان قرار گرفته است، می گوید: ستیزه جویان داعش سنگدل هستند و بی‌دلیل مردم را می کشند.  این شهروند افغان در تائید حرف خود به یک نوار ویدئویی اشاره می کند (صحت و سندیت این نوار هنوز مشخص نیست) که در آن عناصر داعش سران برخی قبایل افغان را با مواد منفجره می کشند.

یک افسر اطلاعاتی افغانستان که خواست نامش فاش نشود، اذعان کرد دولت افغانستان در مبارزه خود با طالبان به رغم برخورداری از آمریکا و هواپیماهای بدون سرنشین این کشور، باز هم ضعیف است و گروه طالبان به علت این که دولت افغانستان را به چالش کشیده، از حمایت بخشهایی از جامعه برخوردار است.

طبق آنچه نیروهای اطلاعاتی افغانستان اعلام کرده اند هواپیماهای بدون سرنشین که سلاحهای ترجیحی آمریکاییها در افغانستان محسوب می شوند، ژوئیه گذشته حافظ سعید را که فرد شماره یک داعش در منطقه محسوب می شد و همچنین شهیدالله شهید سخنگوی وی را هدف قرار دادند و کشتند.

در پی این حمله که لطمه ای سنگین به گروه داعش در افغانستان وارد کرد، سرهنگ بریان تریبوس سخنگوی نیروی ناتو در افغانستان ابراز اطمینان کرد که داعش در افغانستان هنوز قادر نیست آن گونه که در سوریه و عراق عملیات انجام می دهد، دست به حمله بزند.

ژنرال مارتین دمپسی رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، به تازگی اعلام کرد اگر بخواهیم توسعه گروه داعش را در مناطق مختلف درجه بندی کنیم، باید بگوییم که در عراق و سوریه در درجه شش، هفت و یا حتی هشت قرار دارد، در لیبی در درجه سه یا چهار و در افغانستان در درجه یک یا دو قرار دارد.

با این حال مایکل کاگلمن با اشاره به این که طالبان به تازگی گفتگوهای صلح با کابل را از سر گرفته است، می گوید مقامات واشنگتن همچنان داعش را خطرناک تر از طالبان می دانند. شاهد این مدعا آن است که نام طالبان افغانستان به طور مستقیم در فهرست سیاهی که وزارت امور خارجه آمریکا از سازمانها و گروههای تروریست تهیه کرده است، گنجانده نشده است.