تقلای ریاض برای فرار از سایه شکست

کد خبر: ۵۲۷۴۶۱

تاریخ: ۰۶ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۸:۱۱

عربستان این روزها برای جبران ناکامی های خود و فرار از سایه شکست به هر طرفی که می رود به در بسته می خورد .

خبرگزاری خانه ملت،گروه بین الملل - علی ودایع: جمهوری اسلامی به عنوان عامل ثبات و آرامش خاورمیانه معادلات استراتژیک ترین نقطه آسیا ، اروپا و آفریقا را در مشت خود  گرفته است. این که ایرانی ها به عنوان یک قدرت توانست در موضوع مذاکرات هسته ای به تفاهم برسد و کنترل جنگ با تروریست های تکفیری را حفظ نماید موضوعی است که ریاض را به شدت آشفته کرده است.

سعودی ها به همراه برخی کشورهای دیگر که تخاصم با تهران را تنها راه اعاده حیثیت خود می دانند اقدام به تیز کردن چاقوی داعش و النصره نمودند،چاقویی که در نهایت دست خود آنها را قطع خواهد کرد. شری که شاهزاده های تکفیری ایجاد کردند این روزها به بهانه ای برای پیغام های سری آمریکایی ها و متحدان غربی برای ایجاد ائتلاف علیه داعش شده است. براساس گزارش های فاش شده از سرویس های اطلاعاتی کشورهای غربی اتباع حداقل 43 کشور به عنوان بمب های انتحاری متحرک هر لحظه ممکن است در یک نقطه از جهان فاجعه خلق نمایند.

استیصال جامعه جهانی در کنترل تهدید داعش که القاعده را به یک شوخی تروریستی تبدیل کرده است ، سعودی ها که شاهد تمایل غرب برای تعامل با تهران برای ریشه کنی داعش هستند از توطئه داعش نیز نتیجه ای نگرفته اند.

عربستان که بعد از امضای تفاهم برجام هسته ای وارد ائتلاف شوم با رژیم صهیونیستی شده است از آمریکا به شدت خشمگین است و برای جبران تلاش می کند با کرملین وارد معامله شود.اکنون رهبران عرب قصد دارند با سفر به مسکو و افزایش همکاری ها با روسیه به طرف امریکایی بفهمانند که در تحمیل توافق هسته ای با ایران به آنها شکست خورده است. در عین حال همچنین می خواهند بگویند که در تعاملات منطقه ای می خواهند استقلال عمل بیشتری داشته باشند.

ناظران انتظار دارند تا پایان سال جاری میلادی رهبران و مقامات عالی رتبه بیشتری از جهان عرب به روسیه بروند. قرار است ظرف ماه های آینده ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان، محمد ششم، پادشاه مغرب، شیخ تمیم بن حمد، امیر قطر و شیخ جابر الاحمد الصباح، امیر کویت نیز به روسیه سفر کنند.

اعراب اگرچه تلاش می کنند که راه ژنرال السیسی ، رئیس جمهوری سوریه را می روند اما می دانند که کرملین به عنوان متحد استراتژیک ایران که چند سال گذشته در سوریه مقابل آنها ایستاده بود حاضر به فروش دمشق نیست. این مساله به درماندگی شاهزاده های متمول ابعاد متفاوتی از انزوا و تنهایی می بخشد.

حاشیه های دردناک تفاهم برجام

واقعیت میدانی حاشیه تفاهم برجام برای عربستان دردناک تر است. ایالات متحده علی رغم ژست های نمایشی تاکنون از برخورد مستقیم با نیروهای دولت سوریه به شدت پرهیز کرده است و براساس شایعات منتشر شده در روزنامه وال استریت ژورنال ایالات متحده درحملات خود با دمشق از طریق کانال های محرمانه مشورت می کند.

واشنگتن در جنگ عراق با تروریست های داعش تاکنون تلاش کرده است که نظر مستشاران ایرانی را نیز لحاظ نماید. دردناک ترین موضوع این است که کاخ سفید در موضوع یمن تاکنون بانوعی مماشات سکوت توام با مذاکره در عمان با نیروهای حوثی برخورد کرده است.سعودی ها می دانند که ژست آمریکایی ها در حمایت از منافع ریاض تنها تبلیغات رسانه ای است و هرگز به مرحله عملیاتی نخواهد رسید.

مصیبت بزرگ برای سعودی ها این است که ایران در اصلی ترین حوزه اقتدار ریاض که عربستان را به عنوان پدرخوانده طلقی می شد ، دو دستگی ایجاد شده است. سناریوی قاچاق اسلحه از ایران به کویت برای انجام عملیات تروریستی شکست خورده است. تیر رسانه های سعودی که تلاش می کردند تهران را به عنوان عامل بی ثباتی کویت مطرح کنند به سنگ خورد. {بیشتر بخوانید: توطئه رسانه ای ریاض برای ایران هراسی}

در روزهای غبارآلود ریاض، الشرق الاوسط از احتمال شکل گیری مذاکرات ایران با شورای همکاری خلیج فارس خبر داده است ، موضوعی که هرگز به ذهن عربستان نیز خطور نمی کرد.

الشرق الاوسط نوشته است: «خالد العطیه، وزیر خارجه قطر، صاحب ایده گفت و گو میان شورای همکاری و ایران است که تهران موعد آن را ۲۲ سپتامبر (۳۱شهریور) اعلام کرده است. العطیه در نشستی که چندی پیش بین وزرای خارجه کشورهای خیلج فارس در ریاض برگزار شده بود، ایده گفت و گو را مطرح کرد، تا در حاشیه جلسات مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، در ماه سپتامبر تشکیل شود.»

عربستان و بحرین اعضایی هستند که به شدت نسبت به حضور نماینده ایران در شورای همکاری های خلیج فارس واکنش نشان می دهند . شکاف تفاهم برجام که میان جمهوری خواهان با دموکرات ها شکاف ایجاد کرده است ، در شورای همکاری های خلیج فارس نیز اختلاف نظرهایی را ایجاد کرده است.

سعودی ها که با بی میلی اما از لج آمریکایی ها با روسیه وارد معامله شده اند ؛ ملک سلمان ، پادشاه سعودی را 13 شهریور(4سپتامبر) به کاخ سفید می فرستند تا در واشنگتن با باراک اوباما ، رئیس جمهوری ایالات متحده دیدار نماید.

نکته جالب سفرپادشاه سعودی در این است که وی در جریان نشست سران کشورهای حاشیه خلیج فارس که به دعوت اوباما چندی پیش برگزار شد  به نشانه نارضایتی از رویکرد آمریکایی ها برای تفاهم با تهران حاضر نشده بود.

مصیبت سقوط اقتصادی

مصیبت های عربستان محدود به عرصه دیپلماتیک یا شکست در جنگ طلبی آنها در خاورمیانه نیست. ریاض که برای وارد کردن ضربه به اقتصاد ایران با حجم بالای صادرات نفت موجب سقوط قیمت نفت خام شده بود ناچار شده است برای کاهش کسری بودجه 20 درصدی  تمهیدات ریاضتی در نظر بگیرد. براساس گزارش خبرگزاری اقتصادی بلومبرگ به نقل از دو منبع ناشناس اعلام کرد که ریاض در حال حاضر در مراحل اولیه بازبینی کاهش بودجه خود در سال 2016 است. این بازبینی در شرایطی است که قیمت نفت در حال کاهش است و شامل برنامه‌هایی برای کاهش هزینه‌های دولت عربستان می‌شود. {بیشتر بخوانید: بحران معکوس جنگ نفتی برای آمریکا و عربستان}

به گفته دو منبع ناشناس، این کاهش همچنین ممکن است باعث بزرگترین اقتصاد جهان عرب بودجه سرمایه گذاری خود را که 102 میلیارد دلار برآورد می‌شود دستکم 10 درصد کاهش دهد.

بیش از 90 درصد درآمد عربستان به نفت وابسته است و با توجه به کاهش بیش از 50 درصدی قیمت نفت در سال گذشته دولت عربستان برای مقابله با فشارها مشکل خواهد داشت. دیگر عوامل تاثیرگذار در تضعیف اقتصاد عربستان شامل جنگ با یمن و افزایش هزینه های داخلی این کشور است.
به گفته صندوق بین المللی پول عربستان به اصلاحات گسترده در بخش قیمتگذاری انرژی، کنترل قاطع فهرست دستمزدهای بخش دولتی و بهره وری بیشتر در سرمایه گذاری نیاز دارد زیرا در غیراینصورت درامدهای نفتی این کشور به شکل قابل توجهی کاهش خواهد یافت و ادامه یافتن افزایش هزینه ها به یک کسری بودجه این کشور در سال جاری و در میان مدت منجر و دارایی های ارزی را که در یک دهه گذشته ایجاد شده به باد خواهد داد.

در یک تصویر کلی می توان گفت که عربستان برای فرار از سایه شکست که سعودی ها را در هرگام تعقیب می کند به هر در که می زنند ، بسته است. عربستان که گمان می کرد با صرف دلارهای باداورده می تواند هرکسی را در هرجای دنیا بخرد ، امروز به شدت منزوی شده است و حرف های آنها تنها در تل آویو و سرزمین های اشغالی خریدار دارد. نکته جالب اینجاست که با سقوط قیمت نفت دلارهای ریاض نیز به شدت در حال کاهش است. در این شرایط بغرنج جنگ قدرت نسل دوم و نسل سوم چندین شاهزاده سعودی عربستان را به شدت تضعیف می نماید.وقوع یک انقلاب با الگو گیری از بهار عربی در کشوری که بیش از سه چهارم آن در مقابل یک چهارم به شدت متمول با فقط مطلق دست به گریبان هستند موضوعی است که نمی توان از معادلات مرتبط با عربستان حذف نمود.