رقابت لاریجانی و پایداری ها برای نحوه بررسی برجام در مجلس!

در روزهای پس از توافق وین، در مجلس شورای اسلامی سه دیدگاه حول نقش مجلس برای بررسی این موافقت نامه شکل گرفته است؛ سه دیدگاهی که البته بی ارتباط به جبهه بندی های موجود در مجلس شورای اسلامی هم نیست.

کد خبر: ۵۲۳۱۷۸

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۱:۰۰

به گزارش «تابناک» این سه دیدگاه که عمدتا بر اساس شدت و ضعف ورود مجلس به بررسی فرجام قابل بررسی است عبارتند از:

1- بررسی برجام در کمیسیون ویژه و عدم طرح آن در صحن مجلس

2- بررسی برجام در صحن مجلس و رأی بله یا خیر به کلیت برجام بدون ورود به جرئیات آن

3- بررسی برجام در صحن مجلس به صورت بند به بند و احتمالا حک و اصلاح آن

«دیدگاه اول» که بیشتر از سوی دکتر علی لارجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی ارائه می شود، عدم بررسی برجام در مجلس و یا بررسی برجام در کمیسبون خاص مجلس است.

رئیس مجلس در همان روزهای ابتدایی توافق بر روی برجام در وین بر عدم ورود مجلس به بررسی آن تأکید داشت. او در این باره می گفت: «موضوع هسته‌ای زیر نظر مقام‌معظم‌رهبری رسیدگی می شود و مجلس در ارتباط با این موضوع نگرانی نداشته باشد و آنچه به مصلحت کشور است، در موردش تصمیم‌گیری می‌شود و گزارش آن به مجلس ارائه خواهد شد».

این دیدگاه علی لاریجانی البته واکنش های مختلفی را به ویژه از سوی منتقدان اصولگرای مجلس برانگیخت و به نظر می رسد، وی در روزهای اخیر، عقب نشینی تدریجی از مواضع اولیه داشته و به نوعی، ورود خاص مجلس را عاملی برای حمایت از توافق و ایجاد وفاق در بین سیاسیون دانسته است:

«مجلس شورای اسلامی از باب اصول قانون اساسی باید نسبت به این گونه معاهدات بین‌المللی نظر بدهد؛ اما در برخی موارد نیز نظر نداده است؛ مثل قطعنامه 598. مسأله هسته‌ای را علاج می‌کنیم و شاید مجلس هم نظر بدهد، بهتر باشد و پشتیبانی و وفاقی حاصل شود».

به نظر می رسد، سخن اخیر لاریجانی و تمایل برای نظر و حمایت مجلس از برجام، در کمیسیون ویژه قابل ارزیابی باشد، چرا که تصریحی بر بررسی در صحن ندارد و فقط بر بد نبودن نظر مجلس تأکید دارد. بررسی برجام در کمیسیون ویژه مجلس از همان ابتدا مطرح بود. بدین ترتیب که پس از تایید برجام در شورای عالی امنیت ملی، کلیت برجام و نه جزئیات آن توسط کمیسیون خاصی مرکب از نمایندگانی که در صحن مجلس انتخاب می شوند نیز بررسی شود.

«دیدگاه دوم» بررسی برجام در صحن مجلس، بدون ورود به جزئیات آن و فقط رأی گیری با حضور همه نمایندگان با گزینه های بله یا خیر به کلیت برجام است. بر اساس این دیدگاه، بند به بند توافق در صحن مجلس بررسی نمی شود و صرفا نمایندگان می توانند موافقت و یا مخالفت خود با کلیت برجام را اعلام کنند.

عباسعلی منصوری‌آرانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، در این باره می گوید: «نمایندگان تنها به یک سؤال درباره برجام پاسخ و رأی خواهند داد و آن این است که آیا با برجام موافق هستند که نمایندگان پاسخ بله یا خیر می‌دهند. نمایندگان صرفا نظر می‌دهند که آیا با برجام موافق یا مخالف هستند، به‌ جز این در جلسه علنی موضوع دیگری مطرح نخواهد شد و نمایندگان به‌ هیچ‌وجه حق ورود به متن را ندارند، چون به‌طور‌مثال برای جابه‌جایی یک «واو» این متن باید شش کشور جمع شده و درباره آن اظهارنظر کنند که این کار شدنی نیست».

«دیدگاه سوم» که عمدتا نمایندگان عضو جبهه پایداری به دنبال آن هستند، ارائه برجام در قالب یک لایحه از سوی دولت به مجلس و بررسی جزئیات و بند بند برجام در صحن مجلس و احتمالا تلاش برای حک و اصلاح آن است. در صورتی که برجام قابل حک و اصلاح نیست و یا باید کاملا تأیید و یا رد شود. محمد سلیمانی از نمایندگان عضو جبهه پایداری در نطق خود در مجلس شورای اسلامی این معنا را این گونه توضیح می دهد:

«با ورود به متن و اظهار نظر مستدل و مسئولیت آور مبتنی بر متن موافق و مخالف، جمهوری اسلامی ایران خواهد دانست چه چیزی قرار است امضا شود. نمی دانم چرا عده ای خصوصاً دولت و بالاخص فردی از تیم مذاکره از ورود مجلس به متن می ترسند؟ مگر در این متن چه چیزی هست که نباید باز شود؟ اگر مردم و نمایندگان با جوانب مثبت و منفی آن آشنا شوند و با چشم باز به آن رأی دهند، چه کسانی ضرر می کنند؟ باید بررسی کارشناسانه برجام را از متن گرفت و حواشی ها و سخنرانی ها و سرودها را دور ریخت. نمی توان با سیاه بازی موارد سیاه توافق را سفید کرد. با سخنرانی و مصاحبه های متناقض چند پهلو کار کارشناسی انجام نمی شود. مگر با ادعای پوچ عدم کارآیی فردو و اراک و نطنز و آدرس غلط دادن می توان نگران نبود؟ با ساده سازی و سیاه بازی و ادعای نذر روغن ریخته، نمی توان پیشرفت ها و افتخارات را کم مایه کرد و کشور را در آینده گرفتار نمود. محروم کردن مجلس از این حق قانونی توسط دولت یا حتی هیأت رئیسه مجلس و رؤسای فراکسیون‌ها مردود است».