چرا مردم از شکست ایران خوشحال شدند؟

مهدی خرم دل *

کد خبر: ۵۲۱۱۳

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۸۸ - ۲۳:۴۳

اگرچه ناکامی تیم ملی فوتبال ایران در مسیر صعود به جام جهانی، اتفاقی پیش بینی شده از سوی معدود کارشناسان و رسانه ‏های واقع نگر و مستقل بود اما بخش اعظمی از رسانه‌‏ها علی‏ رغم آگاهی از وضعیت فدراسیون فوتبال و تیم ملی ایران، خود را به خواب خرگوشی زده بودند و برای بهره‌‏برداری از موج احساسات مردم نسبت به فوتبال ملی در مقطعی حساس برای این گروه، صعود تیم ملی ایران را قطعی اعلام کردند.

این مسئله توسط سرمربی فعلی تیم ملی فوتبال ایران که برای جلب نظر افکار عمومی با رقمی قابل توجه به خدمت گرفته شد و همچنین متولیان فدراسیون فوتبال کشورمان نیز موکداً مورد تایید قرار گرفت و با پیگیری این رویه، تمامی عوامل مسئول دست در دست هم داده و حجم چشمگیری از اذهان عموم با این باور ذهنی که تیم ملی ایران بخت صعود مستقیم به جام جهانی 2010 است، تحت تاثیر قرار دادند.

چنین تلاشی برای تصویرسازی غیرواقع از یک مجموعه ضعیف و تیمی فاقد تاکتیک و تکنیک در اغلب دیدارها البته بی‏‌حکمت نبود و مانورهای تبلیغاتی با هدف مصادره به مطلوب تیم ملی فوتبال به نفع یک طیف سیاسی داده شد، تنها دلیل قانع‏‌کننده‌‏ای می‌‏توانست باشد که با امید کاذب مردم تشنه پیروزی ایران که بخش قابل توجهی از آنها را جوانان تشکیل می‏‌دهند، در پی خود کشان کشان تا هرجا که ضرورت ایجاب کند، برد.

همین میزان که تا موعد تحصیل هدفی که وسیله را هرچه باشد، توجیه می‌‏کند و برداشت میوه سیاسی‏‌کاری مدیران سایه فوتبال، ماهیت سراب‏گونه تضمین‌‏های چهارقبضه صعود به جام جهانی، برای عوام در پرده باقی بماند، کفایت می‏‌کرد و هنگامی که محصول کاشته شده در زمین فوتبال برداشت و چشیده شود، رضایتمندی آنهایی که می‌‏بایست ابقاء مدیران فدراسیون فوتبال را تحت هر شرایطی تضمین دهند، حاصل گردید.

این میوه زمانی چیده شد که تیم ملی ایران پس از توقف برابر کره شمالی که وعده پیروزی بر آن داده شده بود، مقابل امارات متحده عربی در ورزشگاه آزادی تهران با ارائه یک بازی غیرقابل قبول به برتری دست یافت و گروهی از رسانه‏‌ها با طرح قبلی، برتری برابر ضعیف‌‏ترین تیم مرحله مقدماتی جام جهانی 2010 در قاره آسیا فتح الفتوح جلوه داده و مقدمه پیروزی ایران بر کره جنوبی در سئول و صعود مستقیم به جام جهانی ارزیابی کردند.

البته برای آنکه در صورت عدم صعود تیم ملی به جام جهانی راه فراری در پیش پای این عده باقی بماند و بتوانند از کمند منتقدین بگریزند، سناریوی مضحکی نیز نوشته شد که تیم ملی قطعاً به جام جهانی می‏‌رود، مگر آنکه کنفدراسیون فوتبال آسیا به واسطه اعمال نظر برخی اشخاص ایرانی با انتخاب جهت‏‌دار داوران، زمینه حذف ایران را فراهم سازد و بر این مبنا مقرر شد برخی کارشناسان داوری نیز در صورت ناکامی ایران، برای تیم ملی ایران چندین ضربه پنالتی در نظر بگیرند و از خطای داوری سخن به میان آورند تا حلقه‏‌های این سناریو کاملاً به هم متصل شده و رسانه‏‌ها نیز بتوانند داور دیدارهای مقدماتی که برای ایران انتخاب شده، تماماً دست نشانده و حتی فاسد جلوه دهند.

چنین طرحی عملاً زمینه مساعد را برای ضربه زدن موجه به تعدادی از اعضاء ایرانی کنفدراسیون فوتبال آسیا که به اصلاح‏‌طلبان گرایش داشته و به هیچ عنوان روابط حسنه‌‏ای با مسئولان فعلی ندارند، نیز فراهم می‏‌ساخت اما این نقشه آنچنان دارای نقصان بود که پس از طرح و پیش از چسباندن برچسب خائن به وطن به این اشخاص با بی‏‌توجهی و حتی اظهار تاسف مردم نسبت به طرح چنین اتهامات بچه‌‏گانه‏‌ای روبرو شد تا تنها آنچه بر جای باقی ماند، دست و پا زدن‌‏های بی‌‏حاصل عده‏‌ای برای زنده نگه داشتن این تئوری توطئه تا پس از مشخص شدن تکلیف صعود تیم ملی به جام جهانی باشد.

با توقف تیم ملی ایران برابر کره جنوبی و پس از آن حذف از گردونه رقابت‌‏های جام جهانی به واسطه تساوی تیم‌‏های ملی ایران و کره، برخلاف انتظارات سناریونویسان، مردم مواضعی کاملاً متفاوت با دوره پیشین حضور ایران در جام‏‌جهانی اتخاذ کرده و نه تنها به واسطه این نتایج خشمگین نشدند، بلکه خوشحالی وسیع مردم مشهود شد! سیل پیام‏‌های دریافتی در ذیل اخبار مرتبط با شکست تیم ملی فوتبال ایران و تماس‌‏های صورت پذیرفته بهت‌‏آور بود، چرا که نه تنها بخش وسیعی از مردم از این شکست و عدم صعود تیم ملی به جام جهانی که برای فوتبال ایران می‌‏توانست حاصل‏ فراوانی داشت، خرسند بودند، بلکه تعداد کثیری از اظهار داشته‌‏اند که برای تحقق این ناکامی دست به دعا برداشته‌‏اند!

حقیقتاً چه اتفاقی روی داده که نه یک هم‏وطن بلکه قشر وسیعی از ایرانیان، برای نخستین بار آرزوی شکست تیم ملی فوتبال به عنوان یکی از برجسته‌‏ترین و مورد توجه‌‏ترین بخش‏های ورزش ایران را در دل جای داده و برای وقوع آن دعا می‏کنند؟ آیا تمامی این قشر وسیع به وطن پشت کرده و خائن به این آب و خاک هستند یا بیم آن دارند که این توفیق به نام عده‌‏ای مصادره شده و ارزش‏های ورزش ایران فدای تعلقاتی شود که چسبیده‏‌های سیاسی به ورزش در پی آن هستند؟!

شاید برخی با طرح این حقایق تلخ از در انکار و اصرار بر مواضع ناصحیح گذشته‌شان برآیند و مجدداً بر مختصات ناهمگونی تاکید بورزند که خدمات ایشان را حتی اگر اندکی برای کمک به رشد و توسعه ایران بوده، تماماً زیر سوال برده است لکن علی‏رغم آنکه نگارنده موافق مصلحت‌‏اندیشی بی‌‏جا نیست و تاکید این بوده که بر مواضع متخذه در مسیر صحیح همواره پافشاری شود، این توصیه صورت می‌‏پذیرد که برخی نه برای بقای خود که برای بقای ورزش که فوتبال نیز جزئی از آن تشکیل داده، اگر قصد پایین آمدن از گرده قدرت را ندارند، در روش و منش خویش تجدیدنظر کنند تا پس از حذف از بدنه ورزش که دیر و دور نخواهد بود، به نیکی و نه نفرت از ایشان یاد شود.

حوزه ورزش ایران که به حوزه فرهنگ این مملکت گره خورده و بسیاری از رفتارهای مردم غیرمستقیم در کوتاه مدت متاثر از آن است، پس از پشت سر گذاشتن روزهای دشوار و کمرشکن، نیاز به بازنگری جدی در تمامی سطوح دارد تا اعتماد از دست رفته قشری وسیع به این حوزه ترمیم شده و مردم بار دیگر به این باور دست یابند که پیروزی و شسکت تیم‌‏های ملی و تیم‌‏های باشگاهی صرفاً برای مردم و به دور از دست‌‏های پشت‌‏پرده‏‌ رقم می‏خورد که احساسات مردم را ابزار دست خویش قرار می‏‌دهند.

این امر نیز محقق نخواهد شد، مگر آنکه ورزش از چهره‏‌های سیاسی و وابسته به جریان‏‌های سیاسی به عنوان اتخاذکننده و یا مجری تصمیمات سیاسی تسویه شده و همان‌گونه که حق و عدالت حکم می‏کند، ورزش و بخش‌‏های مرتبط با این حوزه حساس به اهلش سپرده شود. حال باید این پرسش را طرح کرد که آیا اراده‌‏ای برای برقراری عدالت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در سطح ورزش کشورمان با تکیه بر اهلش وجود دارد یا چهار سال دیگر، بازی‌های تکراری دل بزرگان ورزش را خون خواهد کرد؟!

*دبیر سرویس ورزشی