مرگ ملا عمر اوضاع افغانستان را تغییر نخواهد داد

کارشناسان روس معتقدند که مرگ احتمالی «ملا عمر» رهبر طالبان بر اوضاع افغانستان و شرایط حضور جریان افراط در مناطق شمالی این کشور تاثیر خاصی نخواهد داشت.

کد خبر: ۵۲۰۶۹۰

تاریخ: ۰۸ مرداد ۱۳۹۴ - ۰۹:۴۴

به گزارش «تابناک»، رسانه‌های افغانی اعلام کردند که یک منبع در شورای امنیت این کشور خبر مرگ «ملا عمر» رهبر طالبان را تائید کرده است.

بنابر نوشته این رسانه‌ها، مرگ رهبر طالبان از سوی پاکستان نیز تائید شده و گفته می‌شود که وی در سال 2013 کشته شده است.

خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه با کارشناسان روس این پرسش را در میان گذاشت که مرگ احتمالی رهبر طالبان بر وضعیت افغانستان و گروه‌های افراطی مستقر در مناطق شمالی این کشور چه تاثیری خواهد داشت؟

«الکساندر کنیازف» کارشناس سیاسی روس معتقد است: مرگ بنیانگذار و رهبر طالبان بر وضعیت افغانستان تاثیر جدی نخواهد داشت.

وی گفت: طالبان پس از سال 2001 دیگر شرایط یک حرکت متمرکز همانند دهه 90 قرن گذشته را نداشت که بتواند کنترل بخش عمده کشور را به دست گیرد و مدعی تحقق نظام سیاسی سراسری باشد. طالبان امروزی مجموع قابل توجهی از گروه‌های مستقل است که ملا عمر بر یکی از آن‌ها رهبری می‌کرد که به نام «طالبان»، «طالبان قدیمی» و «طالبان شورای کویته» یاد می‌شوند(حتی در این رابطه نیز تردید وجود دارد).

کنیازف ادامه داد: تحت این نام فقط بخشی از گروه‌های افراطی فعلی علیه دولت کابل و نیروهای خارجی فعالیت می‌کنند.  این گروه‌ها معمولا از سوی سرویس‌های اطلاعاتی و بنیادهای مختلف عربستان سعودی (با مشارکت سازمان استخبارات نظامی پاکستان موسوم به «آی‌اس‌آی») حمایت می‌شوند که در حال حاضر اصلا از موقعیت برتری در افغانستان برخوردار نمی‌باشند.

وی ضمن اشاره به موضوع تاثیر مرگ احتمالی رهبر طالبان بر روی گروه‌های تندرو مستقر در مناطق شمالی افغانستان که برای آسیای مرکزی تهدید ایجاد کرده‌اند، بیان کرد: در شمال افغانستان با هدف تاثیرگذاری روی وضعیت آسیای مرکزی بیش از طالبان افغانی گروه‌های مختلف خارجی متشکل از اتباع کشورهای آسیای مرکزی، چین، روسیه، کشورهای عربی و پاکستان فعال هستند. آن‌ها دارای روابط مستقل با سرویس‌های اطلاعاتی پاکستان و کشورهای دیگری نظیر عربستان سعودی، قطر و ترکیه می‌باشند و به این دلیل فکر نمی‌کنم که گزارش مرگ احتمالی ملا عمر بتواند منجر بر تغییر فضا شود.

کنیازف ادامه داد: چگونگی فعالیت طالبان شورای کویته و گروه‌های بین‌المللی نه به توان فردی فرماندهان جداگانه بلکه به وجود سفارش سیاسی و تامین مالی مربوطه بستگی دارد. بنابراین مرگ ملا عمر فقط روی یک مورد می‌تواند تاثیر بگذارد و آن اینکه طالبان طی سال‌های اخیر به‌طور فعال علیه تلاش‌های داعش برای گسترش نفوذ در افغانستان مقاومت می‌کرد. چنانچه با مرگ وی این مقاومت تضعیف شود، پس می‌تواند بر وضع کلی بی‌تاثیر نباشد.

این کارشناس مسائل منطقه تصریح کرد: طالبان کویته از چند ماه پیش به این طرف با حمایت چین و عربستان سعودی با دولت «اشرف غنی» در حال مذاکره هستند. می‌توان این پیش‌بینی را داشت که تغییر روحیات شورای کویته می‌تواند این روند را تحت تاثیر قرار دهد: یا با هدف متقاعد کردن به سازش و یا متمایل کردن به افراط‌گرایی به مراتب بیشتری ادامه یابد.

«ایگور پانکروتینکو» کارشناس دیگر سیاسی و امنیتی روس نیز با دیدگاه‌های کنیازف موافق بوده و به طور خاص روی «به‌موقع» بودن مرگ ملا عمر اشاره کرد: مرگ ملا عمر در موقعیتی رسانه‌ای می‌شود که با طالبان جهت مشارکتشان در قدرت مذاکرات ادامه دارد. یعنی با مرگ وی گروه طالبان آشتی‌ناپذیر تضعیف و طرفداران مذاکرات تقویت شده و نفوذ بیشتری کسب خواهند کرد.

وی با اشاره به وجود اراده طرف‌های مهم خارجی افغانستان برای تامین حضور طالبان در قدرت این کشور، تصریح کرد: ملا عمر ایده‌آل آشتی‌ناپذیری بود و با مرگ وی راه برای مذاکرات و تعیین شرایط برای ورود طالبان به قدرت هموار می‌شود.

این کارشناس سیاسی روس در پاسخ به پرسش تاثیر احتمالی این رویداد بر وضعیت گروه‌های افراطی و تروریستی مستقر در مناطق هم‌مرز افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی، گفت: برای آسیای مرکزی و کشورهای شوروی سابق بیش از طالبان گروه‌های افراطی و شبه‌نظامی‌ خطر دارند که از اتباع این کشورها شکل گرفته‌اند.

وی ادامه داد: آن‌ها وابسته به سرویس‌های اطلاعاتی خارجی بوده و ضمن حضور در افغانستان و تلاش ‌تاثیرگذاری روی فضای سیاسی و امنیتی آسیای مرکزی (و از این طریق به روسیه و چین) سفارش‌های حامیان خود را اجرا می‌کنند که از این نظر این بحث فراتر از موضوع طالبان و مرگ رهبر آن می‌باشد. یعنی با کمک آن‌ها آسیای مرکزی در تیررس افراطی‌ها باقی می‌ماند.

فارس