نظارت مجلس بر برجام چگونه است؟

مطهری: توافق باید در مجلس تصویب شود/ نوذر شفیعی: مجلس فقط نقش مشورتی دارد

اگر مجلس در رأس امور است؛ می داند چه کار درست است و چه کاری اشتباه و همه نمایندگان هم وظیفه قانونی خود را بلد هستند، همه ما باید مطابق قانون عمل کنیم، اما به هر حال باید این مسأله حل شود و بزرگان نظام آن را حل کنند.

کد خبر: ۵۲۰۳۴۹

تاریخ: ۰۶ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۹:۰۲

پس از حصول توافق هسته ای میان ایران و شش قدرت جهانی، مناقشات بر سر تصویب یا رد آن در مجلس شورای اسلامی یکی از مهم ترین چالشی های بین سیاسیون داخل شده است. عده ای از مسئولان بر این عقیده هستند که بنا بر قانون حمایت از دستاوردهای هسته ای لازم نیست مجلس این توافق نامه را تصویب کند.

به گزارش «تابناک»، از سوی دیگر اما عده ای دیگر بر این باور هستند که این توافق تا زمانی که در مجلس تصویب نشده باشد وجاهت قانونی ندارد، حتی برخی از نمایندگان مجلس بر این اعتقاد هستند که دولت باید این توافق نامه را به صورت لایحه به مجلس ارائه دهد، تا متن برجام پس از بررسی کامل در مجلس به تصویب نمایندگان برسد.

این در حالی است که امروز نوبخت، سخنگوی دولت یازدهم در واکنش به این خواسته نمایندگان ـ که باید توافق هسته ای به صورت لایحه به مجلس برود ـ گفت: این حرف جدیدی است که من می شنوم. مجلس مصوب کرد که در چهارچوب تصمیمات شورای عالی امنیت ملی این کار شروع شود و قطعا دبیر محترم شورا نیز حسب مورد و نیاز گزارشات خود را اعلام خواهد کرد. وی تأکید کرد: مجلس نیز قرار نیست به این توافق رأی دهد بلکه می تواند دغدغه های خود را به شورای امنیت بیان و شورای امنیت نیز در چهارچوب موارد ذکر شده و خط قرمزها آن قطعنامه را بررسی کند.

صحبت های امروز نوبخت در مجلس با واکنش برخی از نمایندگان مجلس مواجه شد به طوری که علی مطهری در نطق پیش از دستور خود با اشاره به گفته های نوبخت اظهار داشت: بدون شک نتیجه مذاکرات وین باید در مجلس به رأی گذاشته شود، این سخن که تنها شورای عالی امنیت ملی باید نظر بدهد و این موضوع فراتر از مجلس است، سخنی باطل است.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی افزود: همه معاهدات و قراردادهای بین‌المللی طبق اصول 77 و 125 قانون اساسی باید به تصویب مجلس برسد.

وی با بیان اینکه مجلس در قانون اساسی ما جایگاه بالا و اختیارات بسیاری دارد و تنها نهاد قانونگذاری در کشور است، تصریح کرد: اما ما با ایجاد شوراهای عالی متعدد در کنار آن که گاهی قانونگذاری هم می‌کنند، جایگاه مجلس را تنزل و اختیارات آن را کاهش داده‌ایم.

مطهری تأکید کرد: نمی‌شود که شورای عالی امنیت ملی گاهی کار قوه قضائیه را انجام دهد و گاهی کار مجلس را و اصل 177 قانون اساسی که سه وظیفه را برای آن مشخص کرده است، چنین اجازه‌ای را به آن نمی‌دهد، همین‌طور شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌تواند سیاستگذاری در مورد فرهنگ داشته باشد نه قانونگذاری، مطلبی که مقام معظم رهبری نیز به آن اشاره فرموده‌اند.

پیشتر نمایندگان دیگری همچون توکلی نیز در این باره اظهاراتی داشتند، به طوری که انتظاراتشان کامل با آنچه نوبخت امروز عنوان کرده است متفاوت بود. احمد توکلی روز یکشنبه گذشته در تذکر شفاهی خود در مجلس گفته بود: براساس اصل 74 قانون اساسی لوایح قانونی پس از تصویب در هیأت دولت باید به مجلس ارائه شود. نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: وزیر امور خارجه نمی تواند لایحه به مجلس ارائه دهد بنابراین دولت باید با بررسی و تصویب توافقنامه هسته ای آن را به مجلس بفرستد تا زمینه رفع تحریم ها کامل فراهم شود.

به جز توکلی و مطهری نمایندگان دیگری نیز بودند که با این روش مخالف هستند و گاهی مواضع تندتری نیز نسبت به این اظهارات گرفته اند، به طوری که الیاس نادران حتی اعتقاد دارد که مجلس در این قضیه دور خواهد خورد. این نماینده در این باره گفته بود: مجلس بما هو مجلس در جریان جزئیات توافق در موقع خود بیش از عامه مردم قرار نداشته است و اینکه چگونه در این فرصت کوتاه امکان خواهد داشت یک متن حقوقی بین‌المللی جامع را بررسی و در مورد آن اظهار نظر کند نمی‌دانم. سابقه برخورد رئیس مجلس نشان می‌دهد که احتمالا این بار نیز مجلس دور خواهد خورد.

نادران خاطرنشان کرد: گرفتن اختیارات اساسی مجلس و تضعیف جایگاه آن به نفع هیچ کس نخواهد بود. کدام یک از وظایف سه‌گانه شورای عالی امنیت ملی در اصل ۱۷۶ به این شورا اجازه می‌دهد اختیارات مجلس را محدود کند.

اما نمایندگانی در مجلس شورای اسلامی هستند که نظرشان همسو با نظر دولت است؛ نوذر شفیعی یکی از نمایندگانی است که اعتقاد به این موضوع دارد. وی در گفت و گوی خود با تابناک در خصوص این موضوع اظهار داشت: به نظر می رسد روند موجود چیزی است که آقای نوبخت گفته است، باشد.

وی گفت: آنچه در قانون صیانت از دستاوردهای هسته ای ملت ایران آمده و هم آنچه در عمل انجام می شود عملاً مجلس را به یک اظهار نظر تبدیل کرده است؛ البته مجلس و کمیسیون امنیت بر روند اجرا نظارت خواهد داشت و وزیر خارجه موظف است به مجلس مرتب گزارش ارسال کند.

سخنگوی کمیسون امیت ملی گفت: هنوز در مجلس فرصتی برای ماده 77 و 125 قانون اساسی پیش نیامده است، و احتمالا در آینده و بخصوص در زمان تصویب و اجرای پروتکل الحاقی به عنوان بخشی از برجام، مجلس به این بحث ورود جدی داشته باشد.

این نماینده مجلس در پاسخ به اینکه با توجه به این توصیفات، سازوکار کمیسیون ویژه چه خواهد شد نیز گفت: هنوز مجلس درباره این کمیسیون به جمع بندی نرسیده است و زمانی که این کمیسیون تشکیل و شرح وظایف آن مشخص شد، فقط موضع رسمی مجلس را بیان خواهد کرد و این اظهار نظرها را به اطلاع و در اختیار شورای عالی امنیت ملی قرار می دهد.

این نماینده در پایان گفت: مجلس با توجه به قوانین موجود در باره رد یا تأیید برجام نمی تواند اظهار نظر کند و تنها می تواند نظر مشورتی در این باره ارائه کند و نمایندگان نباید انتظار داشته باشند که بیش از این مجلس در این قضیه ورود داشته باشد، روند موجود نیز این موضوع را تأیید می کند.

ولی نایب رئیس کمیسون امنیت ملی نظر دیگری دارد این نماینده در واکنش به اظهارات نوبخت در گفت و گوی خود با تابناک اظهار داشت: نوبخت نظر خودش را گفته است، دولت از ابتدا با ورود مجلس مخالف بود حتی زمانی که ما طرح صیانت از دستاورد های هسته ای را نیز مطرح کنیم، معاون پارلمانی رئیس جمهور علنی گفتند که ما با این کار مخالف هستیم.

وی گفت: اگر مجلس در رأس امور است می داند چه کار درست است و چه کاری اشتباه و همه نمایندگان هم وظیفه قانونی خود را بلد هستند، همه ما باید مطابق قانون عمل کنیم، اما به هر حال باید این مسأله حل شود و بزرگان نظام باید این مسأله را حل کنند.