مردم به کتاب بی‌توجه نیستند

کد خبر: ۵۲۰۰۳۶

تاریخ: ۰۵ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۲:۳۶

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با بیان اینکه افت شمارگان کتاب حاصل برنامه‌ریزی‌های غلط طی سال‌های گذشته است،‌ عواملی همچون نابسامانی اقتصادی، سیاست‌های غلط دولتی، ممیزی و رشد تکنولوژی و شبکه‌های اجتماعی را از دلایل مهم و تاثیرگذار بر تیراژ پایین کتاب برشمرد.

عباس مقتدایی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در توضیح علل افت شمارگان کتاب از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون، درباره آماری که کمترین میزان تیراژ را متعلق به سال 92 می‌داند، گفت: در مجموع مخاطبان تعیین می‌کنند چه کتابی از اعتبار لازم برخوردار است و آنها هستند که می‌توانند بر بازار نشر و میزان شمارگان تاثیر بگذارند.

نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در سال‌های گذشته نوعی ناهمگونی در عرصه بازار کتاب و نشر مشاهده شده؛ از یک سو کتاب‌هایی با شمارگان چند ده هزارتایی مانند آثاری که چهره‌های سرشناس نگارش کرده‌اند، مشاهده می‌شود که کتاب‌های کوچک جیبی هم مشمول همین قاعده می‌شوند و از سوی دیگر مولفانی با درجه دانشگاهی بالا موفق نشدند بیشتر از سه تا چهارهزار شمارگان برای کتاب‌های خود بدست آورند و گاه همین میزان هم به فروش نمی‌رسد.

ضرورت برنامه‌ریزی دراز مدت برای حوزه چاپ و نشر

وی در توضیح مطلب فوق افزود: اگر این موضوع آسیب شناسی شود باید چند نکته مورد توجه قرار گیرد؛ نخست آنکه برنامه‌ریزی دراز مدت در حوزه چاپ و نشر به‌عنوان یک الزام و ضرورت انجام گیرد؛ دوم آنکه باید شناخت عمومی مردم از نویسندگان را در قالب برنامه‌ریزی‌هایی ارتقا داد که در این زمینه صدا و سیما، مراکز علمی و... موثر هستند.

مقتدایی، الگوسازی‌های مناسب و شناسایی نیاز مخاطب و تناسب آن با تیراژ مورد نیاز را از دیگر عوامل حائز اهمیت در این حوزه بر شمرد و افزود: عمل در عرصه تولید باید به گونه‌ای باشد که بالاترین و بیشترین پراکندگی توزیع اتفاق افتد؛ بدین معنا که کتابخانه‌ها و مراکز علمی از کتاب‌های مختلفی که در کشور تولید و منتشر می‌شود خریداری کنند.

وی با بیان اینکه وجود بانک‌های نیازسنجی و حتی نظرخواهی‌ها می‌تواند کمک رسان باشد، ادامه داد: علاوه بر مراکزعمومی، مراکز خاص و دانشگاهی و بخش خصوصی هم می‌تواند فعال شود که متاسفانه در این موارد گفته شده، برنامه‌ریزی دقیقی مشاهده نمی‌شود.

نابسامانی اقتصادی و رشد شبکه‌های اجتماعی، دلیل کاهش شمارگان کتاب

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با تاکید براینکه عواملی همچون نابسامانی اقتصادی، سیاست‌های غلط دولتی، ممیزی و رشد تکنولوژی و شبکه‌های اجتماعی را می‌توان از دلایل مهم و تاثیرگذار بر تیراژ پایین کتاب دانست، افزود: البته موارد فوق می‌توانند بهانه‌ای برای کم کاری نیز به حساب آیند؛ و اگرچه امروزه کتاب‌های الکترونیک، فایل‌های دیجیتالی و... دسترسی را ساده‌تر کرده‌اند اما باید در کنار آن‌ها تیراژ کتاب و میزان بهره‌ برداری هم مورد توجه قرار گیرد و در چنین حالتی باید سامان‌دهی حداکثری برای بهره‌مندی بیشتر آحاد جامعه از کتاب‌ برنامه‌ریزی شود.

مردم به کتاب بی‌توجه نیستند

مقتدایی ادامه داد: اینکه می‌گویند مردم به کتاب بی‌توجهی هستند، یک خطای مصطلح و بدون مبنای علمی و کارشناسی است؛ چراکه برخی از آثار در کشور ده‌ها بار تجدید چاپ شده و یا شمارگان آن‌ها به بالای ده هزار و حتی بیشتر رسیده که نشان می‌دهد اگر کالای مرغوب فکری عرضه شود، مردم استقبال خواهند کرد.

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس افزود: در سال‌های اخیر تعداد زیادی رمان و کتاب منتشر، که به سرعت از آنها استقبال شد و البته به اقتصاد نشر نیز کمک کردند؛ چنین مواردی نشان می‌دهد جامعه ایران در صورت هدایت و ارائه خوراک  فکری مناسب از مطالعه و کتاب استقبال خواهد کرد که این امر با برنامه‌ریزی‌های استراتژیک برگرفته از رویکردهای علمی قابل تحقق است.

وی با بیان اینکه تفاوت جامعه امروز با جامعه قبل از انقلاب اسلامی این است که میزان باسوادی، ایران را به یک جامعه دارای ظرفیت چاپ، نشر و تولید محصولات فکری تبدیل کرده، اضافه کرد: اگر این ظرفیت به درستی شناسایی شود علاوه برکتب درسی، کتاب‌هایی غیردرسی هم مورد استقبال قرار خواهند گرفت.

ضرورت ارتقای مطالعه هدف‌دار و  کارآمد

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به اینکه نقاط ضعف موجود حاصل برنامه ریزی‌های غلط طی سال‌های گذشته است و امروز باید طوری اقدام کرد که در سال‌های آینده بهره برداری لازم را برد، تاکید کرد: باید در بالاترین سطوح کشور از جمله شورای عالی انقلاب فرهنگی، کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس و بخش‌های مرتبط با آموزش و پرورش از جمله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، دانشگاه‌ها و مراکز علمی به گونه‌ای عمل کرد که مطالعه هدف‌دار و  کارآمد در جامعه رشد پیدا کند.

به گزارش خبرگزاری خانه ملت،در روزهای گذشته خبرگزاری کتاب ایران نتایج یک تحقیق آماری را منتشر کرد که طی یک جدول آمار شمارگان کتاب را از سال ٥٧ تا ٩٢ به‌ تفکیک سال بررسی کرده بود. براساس این آمار بالاترین آمار شمارگان کتاب در سال ٥٨ درست یک سال بعد از پیروزی انقلاب به طور متوسط ١١‌هزار و٣٦٣ نسخه کتاب بوده است. درست در مقابل این آمار کمترین میزان تیراژ مربوط به آخرین سال یعنی ٩٢ بود که به دوهزار و٧٥ رسید.