منتقدان توافق هسته‌ای کدام بندهای توافق را‌ نقد‌ می‌‌کنند؟

توافق هسته ای میان ایران و 5+1 سرانجام بعد از 23 ماه مذاکرات پیچیده و جدی میان دو طرف به نتیجه نشست، اما همانطور که خود تیم مذاکره کننده نیز اذعان کرده، ‌به هر حال مذاکره به معنای بده و بستان است؛ بنابراین، به طور حتم در بخشی از موارد توافق به نفع طرف مقابل خواهد بود.

کد خبر: ۵۱۸۸۵۴

تاریخ: ۳۱ تير ۱۳۹۴ - ۱۳:۱۳

به گزارش «تابناک»، در این مطلب سعی شده است، برخی از مواضع منتقدان این توافق را بررسی کنیم تا مشخص شود ‌از نظر آنها کدام یک از بندهای توافق ‌نقد شده و به نوعی بخش ضعیف این توافق به شمار می‌رود.

فلاحت پیشه: هنوز موارد مطرح در بندهای 11 و 12 رفع نشده است

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، کارشناس روابط بین‌الملل در گفت و گو با یکی از خبرگزاری‌ها، با اشاره به نقاط قوت و ضعف جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای وین‌ بیان می دارد: بررسی نقاط قوت و ضعف مذاکرات هسته‌ای از این جهت مهم است که هنوز کار توافق تمام نشده و به نظر بنده، نقاط قوت قابل تحکیم و نقاط ضعف قابل احیا و رفع است.

این کارشناس روابط بین‌الملل درباره نقاط ضعف جمع‌بندی مذاکرات‌ گفت: متأسفانه هنوز موارد مطرح در بندهای 11 و 12 رفع نشده است. قرار است طبق چشم‌انداز 20 ساله ایران، افق 1404 به عنوان قدرت اول منطقه مطرح باشد، اما در جمع‌بندی مذاکرات، محدودیت‌ها‌ علیه عمق استراتژیک ایران ـ که ایران به عنوان قدرت مطرح می‌کند ـ اعمال شده که متاسفانه باید گفت، این محدودیت‌ها، فراهسته‌ای است و اصولا هیچ ارتباطی به موضوع هسته‌ای ندارد و تنها عمق استراتژیک ایران را تا 10 سال آینده که برای ایران حیاتی است، هدف قرار داده است.

وی به بحث PMD و مقوله توان دفاعی ایران اشاره کرد و افزود: بحث PMD و توان نظامی ایران در آینده می‌تواند بهانه‌ای برای طرف غربی باشد تا از این طریق، عمق استراتژیک ایران را که موجب خشمگینی دشمن شده، تضعیف کند. فلاحت‌پیشه گفت: از سال 2001 آمریکایی‌ها وارد فاز نظامی در منطقه شدند و علت اصلی اینکه آنها نتوانستند اقدام نظامی علیه ایران کنند، عمق استراتژیک ایران بود که امکان مدیریت بحران را از طرف متجاوز گرفته و اجازه نمی‌دهد، به هنگام بحران، متجاوز بتواند شرایط را مدیریت کند، لذا آمریکایی‌ها در مذاکرات هسته ای تلاش دارند ‌نقطه قوت ایران را ـ که همان عمق استراتژیک است ‌ـ به نقطه ضعف تبدیل کنند که در این زمینه لازم است مسئولان حساسیت لازم را داشته باشند.

جعفر قادری: تکلیف سرمایه‌گذاران در کشور چه می‌شود؟

همچنین جعفر قادری نماینده مردم شیراز و عضو فراکسیون اصول‌گرایان مجلس شورای اسلامی نسبت به ابهامات موجود در جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای ایران با 5+1 انتقاد کرده است و اظهار داشت:‌ دغدغه جدی کنونی این است که به همه کشورهای 5+1 اجازه داده شده، هر لحظه اراده کردند، تحریم‌های خود علیه ایران را برگردانند. از طرف دیگر، می‌گویند ایران هم این اجازه را دارد که اگر آنها تحریم‌ها را برگردانند، ما هم بلافاصله غنی‌سازی را در هر سطحی که خواستیم از سر بگیریم.

وی بر همین اساس تصریح کرد: اما سؤال جدی‌ در این میان، این است که تکلیف سرمایه‌گذاران در کشور چه می‌شود؟ آنها با چه اطمینانی در کشور سرمایه‌گذاری کنند؟ در شرایط فعلی وضعیت روشن بود که در تحریم هستیم و محدودیت‌هایی وجود دارد، لذا میزان سرمایه‌گذاری و افق‌های آن کاملا مشخص بود، اما در شرایط جدید، هیچ اطمینانی نیست، چون بلافاصله پس از 12 روز تحریم‌ها باز‌می‌گردد؛بنابراین، کدام سرمایه‌گذار عاقلی با این شرایط در کشور سرمایه‌گذاری می‌کند؟

رئیس کمیته اقتصادی مجلس ادامه داد: لغو تحریم‌ها این امکان را فراهم می‌کند تا زمانی که تحریم نیستیم، نفت بفروشیم و کالای مصرفی وارد کنیم؛ اما با شرایطی که هر لحظه ممکن است تحریم‌ها باز‌گردد، کسی حاضر نیست در کشور سرمایه‌گذاری کند، چون ریسک سرمایه‌گذاری به شدت بالاست و تا زمانی که ریسک سرمایه‌گذاری پایین نیاید، کسی سرمایه‌گذاری نمی‌کند، لذا یکی از دغدغه‌های جدی که وجود دارد و کسی به آن پاسخی نداده، این موضوع است.

نقوی حسینی: محدود کردن فعالیت های نظامی و دفاعی ایران قابل قبول نیست

سیدحسین نقوی‌حسینی، عضو کمیسیون امنیت‌ملی و سیاست‌خارجی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه نباید به جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای نگاه صفر و صدی داشته باشیم، گفت: طبیعی است که جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای نقاط قوت و ضعفی دارد که نمی‌توان آن را به کلی خوب یا به کلی بد دانست. وی با بیان اینکه خروج از فصل هفتم و تأکید بر لغو تحریم‌ها و به رسمیت شناختن اصل غنی‌سازی در خاک ایران از نقاط قوت جمع‌بندی مذاکرات هسته‌‌ای‌ است، تأکید کرد: در جمع‌بندی مذاکرات، حق مسلم ملت ایران درباره غنی‌سازی در خاک ایران به رسمیت شناخته شده که این از دستاوردهای مهم جمع‌بندی مذاکرات هسته ای است.

نقوی‌حسینی در ادامه گفت: البته در جمع‌بندی مذاکرات شاهد زیادخواهی‌های طرف مقابل نیز بوده‌ایم. آنها درباره مسائل هسته‌ای با ایران مذاکره کرده‌اند و حق نداشتند درباره توان دفاعی ما ورودی داشته باشند. داشتن موشک‌های بالستیک حق ایران است و ایران این حق را برای خود محفوظ می‌داند، لذا اینکه آنها بخواهند در پی محدود کردن فعالیت های نظامی و دفاعی ایران باشند، قابل قبول نیست.

بخشایش: موضوع تحقیق و توسعه در جمع‌بندی مذاکرات مبهم است

احمد بخشایش، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی درباره نقاط ضعف و قوت توافقات وین و مذاکراتی که میان ایران و کشورهای1+5 انجام شده است، اظهار داشت: مذاکرات وین و توافقاتی که انجام شد، هم دارای نقاط ضعف است و هم دارای نقاط قوت، نه باید برجام را یک فتح الفتوح بدانیم و نه آن را‌ ترکمانچای دوم قلمداد کنیم.

وی با بیان آثار منفی این توافق تصریح کرد: ما نتوانستیم آنچه ‌مطلوب ما بود‌، طور کامل به دست بیاوریم. توافق یعنی تعامل، یعنی بده بستان یعنی محدودیت‌پذیری که متأسفانه بعضی از اهداف و خطوط قرمز زیر پای گذاشته شد. تحقیق و توسعه در جمع‌بندی وین با کندی بیشتری پیش می‌رود و حتی آینده آن تا حدودی دچار ابهام است.

بخشایش ادامه داد: متأسفانه منطق بین الملل منطق زور است، چرا باید با غربی‌ها بر سر مسائل حیاتی خود صحبت کنیم، چرا آنها باید برای سانتریفیوژهای ما تصمیم بگیرید؟ حرف غربی‌ها تماما حرف زور است، مسائلی همچون بازرسی از مراکز نظامی، مصاحبه با دانشمندان، یا همزمانی لغو تحریم‌ها با پذیرش اجرای قطعنامه، از نقاط ضعف این توافق به حساب می‌آید.