شورای امنیت به اتفاق آرا قطعنامه تأیید «برجام» را تصویب کرد + تکمیلی

شورای امنیت سازمان ملل، هفت روز پس از تدوین متن نهایی برنامه جامع اقدام مشترک، قطعنامه لغو تحریم‌های ایران را با ۱۵ رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب کرد. در پی تصویب این قطعنامه، نمایندگان اعضای دائم و غیردائم شورای امنیت به اظهارنظر درباره آن پرداختند.

کد خبر: ۵۱۸۴۶۳

تاریخ: ۲۹ تير ۱۳۹۴ - ۱۸:۰۷

شورای امنیت سازمان ملل، هفت روز پس از تدوین متن نهایی برنامه جامع اقدام مشترک، قطعنامه لغو تحریم‌های ایران را با ۱۵ رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب کرد.

به گزارش «تابناک»، شورای امنیت سازمان ملل امروز (دوشنبه) طی جلسه‌ای قطعنامه‌ای که قطعنامه‌های پیشین ضد ایرانی این نهاد را لغو کرده و تحریم‌ها علیه تهران را برخواهد چید، با 15 رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب کرد.

سامانتا پاور، نماینده آمریکا در شورای امنیت، پس از رأی‌گیری گفت: «اجرای توافق مهمترین بخش کار است». وی افزود که در صورت تخلف ایران تحریم‌ها می‌تواند طی روندی مشخص برگردد. پاور اظهار امیدواری کرد که یک اتحاد بین‌المللی دیگر همانند آنچه در مورد برنامه اتمی ایران شکل گرفت، برای رسیدگی به دیگر بحران‌های جهانی همچون جنگ داخلی سوریه شکل گرفته و به کار گرفته شود.

پاور افزود که این توافق «تمامی راه‌های» ایران برای دستیابی به یک سلاح هسته‌ای را مسدود می‌کند در حالی که یک نظام بازرسی و شفافیت مستحکم را برای تأیید پایبندی ایران اعمال می‌کند. وی گفت: «از نظر من مفاد این توافق به طور قابل توجهی توسعه هسته‌ای ایران را به تأخیر می‌انداز تا جایی که مانع از توسعه یک سلاح هسته‌ای از سوی آن شود».

نماینده چین در شورای امنیت نیز ضمن استقبال از انعقاد سند برجام اظهار داشت: «این شروع بسیار خوبی است این فرآیند برای ده سال آینده بسیار مهم است که ببینیم ایران این اصول را پیگیری کند».

نماینده فرانسه نیز طی سخنانی گفت: «در حقیقت این توافقی که انجام دادیم به ما بسیار کمک می‌کند. ما از تدوین این توافق که فصل جدیدی را برای صلح جهانی ارائه می‌کند بسیار خرسند هستیم». وی افزود: «این موفقیت بسیار بزرگی است که مدلی بسیار خوبی برای حل بسیاری از مسائل به ما ارائه می‌کند تا بتوانیم مسائل جهانی را از طریق سیاسی حل بکنیم».

پس از نماینده فرانسه نماینده روسیه ضمن تشکر از شورای امنیت برای تصویب این قطعنامه اعلام کرد که «این قطعنامه حل کننده نگرانی‌های بین‌المللی است». نماینده روسیه در ادامه سخنانش افزود که کشورش آماده است تا در اجراء و پیاده‌سازی مفاد مندرج در سند برجام یاری رساند.

نماینده انگلستان در شورای امنیت نیز گفت: «این یک فرصتی است که ما بتوانیم با قدرتی منطقه‌ای از لحاظ اقتصادی و فرهنگی دوباره تعامل کنیم». نماینده انگلستان افزود: «امروز ما مفتخر هستیم که ایران متعهد به پرداختن به نگرانی‌های موجود شده است. ایران در قبال پایبندی به تعهداتش، با رفع تحریم‌ها مواجه خواهد شد».

وی در ادامه گفت: «ما سعی خواهیم کرد به تعهداتمان پایبند باشیم و اگر در جایی مشکلی باشد، تلاش خواهیم کرد آن را رفع کنیم. ما می توانیم عادی‌سازی روابطمان را شروع کنیم تا امید در آینده را افزایش دهد. با توجه به اینکه ایران نمی‌تواند بمب هسته‌ای بسازد، جهان امروز امن‌تر شده است».

در ادامه نماینده اسپانیا به عنوان یکی از 10 عضو غیردائم شورای امنیت درباره دستیابی به جمع‌بندی نهایی درباره سند برجام گفت: «امروز ما پیروزی دیپلماسی را شاهد هستیم. ما باید به جای تقابل بر روی دیپلماسی تمرکز کنیم». وی افزود: «ما در شورای امنیت باید عزم جدی در اجرای مفاد توافق را نشان دهیم».

نمایندگان اردن، شیلی، مالزی،‌ نیجریه و ونزوئلا نیز به عنوان دیگر اعضای غیردائم شورای امنیت از دستیابی به جمع‌بندی نهایی سند برجام استقبال کرده و اظهار خرسندی کردند. نماینده ونزوئلا گفت: «ما از این توافق استقبال می‌کنیم. این مذاکرات به سندی مهم منتج شد. این توافق نشان می‌دهد زمانی که تعهد سیاسی به کار گرفته شود، می‌توان به راه‌حل دست یافت».

هفته گذشته منابع دیپلماتیک اعلام کردند که آمریکا روز چهارشنبه پیش‌نویس قطعنامه‌ای را در شورای امنیت سازمان ملل توزیع کرد که توافق هسته‌ای با ایران و پایان بخشیدن به تحریم‌های مدنظر را تأیید خواهد کرد اما شامل حفظ تحریم‌های تسلیحاتی و منع فناوری موشک‌های بالستیک است. پیش‌نویس متن این قطعنامه در مذاکراتی که بین ایران و گروه 1+5 در وین انجام شده تدوین گشته است. متن کامل پیشنویس این قطعنامه را اینجا بخوانید.

سید عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه کشورمان، درباره این قطعنامه پیشتر اعلام کرده بود: «قطعنامه ای که امروز در شورای امنیت سازمان ملل به تصویب می رسد در نوع خود، قطعنامه ای منحصر به فرد در تاریخ شورای امنیت به حساب می آید».

مذاکره کننده ارشد کشورمان گفت: «قطعنامه امروز شورای امنیت، کلیات اش این است که ما را از ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد خارج می کند». وی افزود: «بر این اساس، شورای امنیت دیگر برنامه هسته ای ایران را به عنوان تهدید شناسایی نمی کند».

سید عباس عراقچی گفت: «امروز پس از تصویب پیش نویس قطعنامه درباره لغو تحریم های ایران در شورای امنیت، وزارت امور خارجه ایران بیانیه ای صادر و اعلام می کند که دیگر، مشروعیت تحریم ها و محدودیت ها را به رسمیت نمی شناسیم و تمامی آنها غیر معتبر است».

ترجمه غیر رسمی متن پیش نویس قطعنامه شورای امنیت را اینجا بخوانید.

تکمیلی: بیانیه جمهوری اسلامی ایران پس از تأیید قطعنامه

1- جمهوری اسلامی  ایران دانش و فناوری، از جمله فناوری صلح آمیز هسته ایران را به عنوان میراث مشترک بشریت قلمداد می نماید. در عین حال، بر اساس مبانی محکم ایدئولوژیک، راهبردی و بین المللی، سلاح های کشتار جمعی و به ویژه سلاح های هسته ای را به طور مطلق به عنوان سلاح هایی منسوخ، غیر انسانی و مضر برای صلح و امنیت بین المللی، مردود می داند. با الهام از آموزه های متعالی اسلامی و بر مبنای اندیشه ها و سیره بنیانگذار فقید انقلاب اسلامی،حضرت امام خمینی (ره)، و فتوای تاریخی رهبر انقلاب اسلامی،حضرت آیت الله خامنه ای، که کلیه سلاح های کشتار جمعی، به ویژه سلاح های هسته ای را در فقه اسلامی حرام اعلام نموده اند، جمهوری اسلامی ایران اعلام می  دارد که سیاست همیشگی اش منع  اکتساب، تولید، انباشت یا استفاده از سلاح های هسته ای می باشد.

2- جمهوری اسلامی ایران ضرورت امحاءکامل سلاح های هسته ای را،به عنوان یک ضرورت امنیت بین المللی و یک تکلیف منطبق بر  معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای (NPT) مورد تاکید قرار می دهد. جمهوری اسلامی ایران مصمم است به طور فعال در کلیه تلاش های بین المللی حقوقی و دیپلماتیک برای نجات بشریت از  خطرسلاح های هسته ای و اشاعه آنها، از جمله از طریق ایجاد مناطق عاری از سلاح های هسته ای به ویژه در خاورمیانه، مشارکت نماید.

3- جمهوری اسلامی ایران قاطعانه ابرام می ورزد که دولت های عضو معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای بدون تبعیض و منطبق با مواد 1 و 2 معاهده نباید از  بهره مندی از حقوق لاینفک  خود برای توسعه تحقیقات، تولید و استفاده از انرژی هسته ای برای اهداف صلح آمیز، ،باز داشته شوند.

4- جمع‏بندی برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در تاریخ 23 تیر 1394، نشانگر یک گام بسیار مهم توسط جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5  برای حل و فصل یک بحران غیر ضروری، از طریق مذاکره و بر مبنای احترام متقابل است؛بحرانی که در نتیجه‏ی اتهامات بی پایه و اساس درباره برنامه هسته ای صلح آمیز ایران ایجاد، و با اقدامات ناموجه و مبتنی بر انگیزه های سیاسی علیه ملت ایران دنبال شده بود.

5- برجام مبتنی است بر تعهدات متقابل جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5، که از یک سو، موجب حصول اطمینان از ماهیت منحصرا صلح آمیز برنامه هسته ای ایران شده، و از سوی دیگر، تمامی مفاد قطعنامه های شماره 1696 و 1737 (مصوب سال 2006)، 1747 (مصوب سال 2007)، 1803 و 1835(مصوب سال 2008)، 1929 (مصوب سال 2010) و 2224 (مصوب سال 2015) رالغو کرده و همه تحریم های شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم های مرتبط با هسته ای که توسط ایالات متحده و اتحادیه اروپایی و دولت های عضو اتحادیه اروپایی تحمیل شده بودند را به طور جامع لغو می کند. جمهوری اسلامی ایران متعهد است که تعهدات داوطلبانه خود را با حسن نیت و منوط به اجرای با حسن نیت همه تعهدات توسط گروه 1+5 وفق برجام، از جمله تعهدات متضمن رفع تحریم ها و اقدامات محدودیت ساز، اجرا کند.

6- رفع تحریم ها و اقدامات محدودیت ساز مرتبط هسته ای توسط اتحادیه اروپایی و ایالات متحده به این معنا خواهد بود که معاملات و فعالیت های مورد اشاره در برجام می توانند با ایران و اشخاص ایرانی در همه جای دنیا بدون هراس از مجازات های ناشی از مزاحمت های فراسرزمینی انجام شوند و همه اشخاص قادر خواهند بود تا با آزادی انتخاب به معاملات تجاری و مالی با ایران بپردازند. در برجام به وضوح تصریح شده است که اتحادیه اروپایی و آمریکا هر دو از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم ها و اقدامات محدودیت ساز که منطبق با برجام رفع شده اند، خودداری خواهند ورزید. تفاهم بر آن است که بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم ها و اقدامات محدودیت ساز از جمله از طریق تمدید، به مثابه عدم پایبندی اساسی خواهند بود که ایران را از تعهداتش به طور جزئی یا کلی معاف خواهد ساخت. برداشتن تحریم ها مستلزم اتخاذ اقدامات مقتضی حقوقی و اجرایی داخلی از جمله اقدامات تقنینی و آئین نامه ای به منظور لازم الاجرا نمودن رفع تحریم ها می باشد. برجام مستلزم خاتمه‏ی موثر همه تدابیر و رویه های الزامی تبعیض آمیز و همچنین بیانیه های عمومی ای است که با هدف موافقتنامه همسویی نداشته باشد. ایران بر توافق حاصله میان اعضاء برجام تاکید می نماید  که بر مبنای آن بلافاصله پس از تصویب قطعنامه شورای امنیت در تایید برجام، اتحادیه اروپایی، کشورهای عضو اتحادیه اروپایی و ایالات متحده مشورت با ایران را درباره دستورالعمل های مربوطه و بیانیه های در دسترس عموم در خصوص جزئیات تحریم ها یا اقدامات محدودیت سازی که قرار است مطابق با برجام لغو شوند،آغاز خواهند نمود.

7- جمهوری اسلامی ایران برنامه هسته ای صلح آمیز ، از جمله غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی  را منطبق با برنامه خود همان گونه  که در برجام توافق شده، دنبال خواهد نمود و با طرف های خود از نزدیک کار خواهد کرد تا اطمینان حاصل شود که این توافق از گذر زمان به سلامت گذشته و همه اهداف خود را محقق  خواهد ساخت. این تعهد بر مبنای تضمین هایی است که گروه 1+5 داده اند که بر مبنای آن در این برنامه صلح آمیز بر اساس تعهداتشان مطابق برجام همکاری خواهند نمود.همچنین این گونه تفاهم و توافق شد که از طریق گام های مورد موافقت با آژانس بین المللی انرژی اتمی، همه موضوعات موجب نگرانیِ گذشته و حال، قبل از پایان سال 2015توسط شورای حکام آژانس بررسی و مختومه خواهند شد. آژانس بین المللی انرژی اتمی تا کنون مستمراً نتیجه گیری کرده است که فعالیت های اظهار شده ایران منحصراًصلح آمیز هستند. بنابراین، از این به بعد هدف از اجرای پروتکل الحاقی فراهم کردن زمینه برای «نتیجه گیری گسترده تر»بر این مبنا است که مدرکی دال بر وجود فعالیت اظهارنشده نیز در ایران وجود ندارد. بدین منظور،  جمهوری اسلامی ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی وفق ضوابط پروتکل الحاقی به همان  گونه که در مورد همه امضاء کنندگان اعمال می شود، همکاری خواهد نمود. در عین حال، آژانس بین المللی انرژی اتمی باید اقدامات احتیاطی لازم را برای تضمین حفاظت کامل از اطلاعات طبقه بندی شده به کار گیرد.  جمهوری اسلامی ایران همواره تکالیف بین المللی عدم اشاعه ای خود را با دقت تام اجرا نموده است و با نهایت دقت همه فعالیت های مرتبط خود را  منطبق بر پروتکل الحاقی اظهار خواهد نمود. در این چارچوب و از آنجا که هرگز هیچ گونه فعالیت هسته ای در هیچ یک از تاسیسات نظامی وجود نداشته و نخواهد داشت، جمهوری اسلامی ایران  اطمینان دارد چنین تاسیساتی موضوع درخواست بازرسی نخواهند بود.

8- کمیسیون مشترک ایجاد شده بر مبنای برجام بایستی قادر باشدتا اختلافات را به نحو بی طرفانه، موثر، کارآمد و سریع، رسیدگی و حل و فصل نماید. نقش اصلی این کمیسیون عبارت است از رسیدگی به شکایت های ایران و حصول اطمینان نسبت به این که آثار لغو تحریم های تصریح شده در برجام بطور کامل محقق گردند. در صورتی که آثار لغو تحریم های شورای امنیت سازمان ملل متحد، یا تحریم ها یا اقدامات محدودیت ساز مرتبط با هسته ای اتحادیه اروپایی و ایالات متحده به وسیله تداوم اعمال یا تحمیل تحریم های جدید با ماهیت و گستره‏ی همسان یا مشابه تحریم هایی که قبل از روز اجرا برقرار بودند، مخدوش گردد،جمهوری اسلامی ایران اختیار خواهد داشت تعهدات خود وفق برجام را مورد تجدید نظر قرار دهد؛ فارغ از اینکه  چنین تحریم های جدیدی بنا به دلایل مرتبط هسته ای یا دیگر دلایل وضع شوند، مگر این که مسائل در طی یک دوره زمانی کوتاه و معقول اصلاح  گردند.

9- اقدامات متقابل پیش بینی شده در سازوکار حل و فصل اختلافات در برجام در واکنش به عدم پایبندی اساسی، به عنوان آخرین حربه در نظر گرفته شده اند، و در صورتی به کار گرفته خواهند شد که عدم پایبندی اساسی تداوم یابد و طی ترتیبات در نظر گرفته شده در برجام جبران نشده باشند. جمهوری اسلامی ایران چنین اقداماتی را بسیار غیرمحتمل قلمداد می کند چرا که هدف، تضمین پایبندی است نه فراهم ساختن بهانه ای برای برگشت پذیری خودسرانه یا ابزاری برای فشار یا اعمال نفوذ. ایران متعهد است تعهدات داوطلبانه خود را به طور کامل و با حسن نیت اجرا کند. به منظور حصول اطمینان ازپایبندی مستمر همه اعضاء برجام، جمهوری اسلامی ایران تاکید می کند در صورتی که سازوکار مذکور علیه ایران یا اشخاص ایرانی اعمال شوند و تحریم ها به ویژه تدابیرشورای امنیت اعاده گردند، جمهوری اسلامی ایران این کار را به منزله مبنایی برای توقف اجرای تعهدات خود وفق برجام و تجدید نظر در همکاری اش با آژانس بین المللی انرژی اتمی تلقی خواهد نمود.

10- جمهوری اسلامی ایران تفاهم مشترک و توافق صریح همه طرف های شرکت کننده در برجام را مورد تاکید قرار می دهد  که بر مبنای آن مفاد قطعنامه 2231 شورای امنیت در تایید برجام، به مثابه مفاد برجام  نبوده و به هیچ وجه نمی تواند اجرای برجام را تحت تاثیر قرار دهد.

11- دولت جمهوری اسلامی ایران مصمم است  به طور فعال برای ارتقاء صلح و ثبات در منطقه در مواجهه با تهدید فزاینده‏ی تروریسم و افراط گرایی خشونت بار کمک کند. ایران نقش پیشرو خود را در مبارزه با این خطر ادامه خواهد داد و آماده است با همسایگان خود و جامعه بین المللی در پرداختن به این تهدید مشترک جهانی بطور کامل همکاری نماید. علاوه بر این، جمهوری اسلامی ایران تدابیر لازم برای تقویت توانمندی های دفاعی خود به منظور حراست از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی خود در مقابل هر گونه تجاوز و همچنین مقابله با تهدید تروریسم در منطقه را ادامه خواهد داد. در این چارچوب، توانمندی های نظامی ایران از جمله موشک های بالستیک، منحصرا برای دفاع مشروع هستند. این تجهیزات برای قابلیت حمل سلاح های هسته ای طراحی نشده اند و بنابراین، خارج از حیطه یا صلاحیت قطعنامه شورای امنیت و پیوست های آن می باشند.

12- جمهوری اسلامی ایران انتظار دارد همانگونه که در مقدمه قطعنامه 2231 پیش بینی شده است،شاهد تحقق معنادار تغییر بنیادین در رویکرد شورای امنیت باشد.شورا سابقه سیاهی در رفتار با ایران دارد که از سکوت  توأم با رضایت شورا در مواجهه با تجاوز صدام حسین علیه ایران در سال 1980 آغاز شد و با امتناع شورا حتی از محکوم کردن، چه برسد به اقدامی علیه، استفاده انبوه، سیستماتیک و گسترده از سلاح های شیمیایی توسط صدام حسین علیه رزمندگان و غیرنظامیان ایرانی طی سال های 1984 تا 1988 و همچنین حمایت مادی و اطلاعاتی چندین عضو شورا از جنگ شیمیایی صدام حسین ادامه یافت. حتی بعد از این که صدام حسین کویت را مورد تهاجم قرار داد، شورای امنیت نه تنها  به طور لجاجت آمیز از اصلاح و جبران  کینه توزی خود علیه ملت ایران امتناع کرد، بلکه پا را از این نیز فراتر گذاشت و علیه این قربانی جنگ شیمیایی و سکوت مماشات گرانه شورا در قبال آن، به تحمیل تحریم هایی پرداخت که علی الظاهر به بهانه نگرانی از سلاح های کشتار جمعی وضع شده بودند.در عوض آن که حداقل این واقعیت را مورد توجه قرار دهد که ایران حتی  اقدام صدام حسین در استفاده از سلاح های شیمیایی را تلافی نکرده  است، شورای امنیت  بر اساس اتهامات بی پایه و بر مبنای انگیزه های سیاسی به اقدام علیه ایران شتافت و طیف گسترده ای از تحریم ها را علیه ملت ایران با هدف مجازات مقاومت آنها علیه فشار زورگویانه برای کنار گذاشتن برنامه هسته ای صلح آمیزشان به نحو ناموجهی تحمیل کرد. مهم است  یادآوری شود این تحریم ها که نبایست از همان ابتدا تحمیل می شدند، اکنون  بر اساس برجام و قطعنامه 2231 باید  لغو شوند.

13- بنابراین، جمهوری اسلامی ایران همچنان  بر موضع خود مبنی بر این که همه تحریم ها و اقدامات محدودیت سازی که علیه ملت ایران وضع و اعمال شده اند از جمله آنهایی که به بهانه برنامه هسته ای ایران اعمال شده اند، بی پایه و اساس، ناعادلانه و غیرقانونی بوده و هستند پافشاری می نماید. در نتیجه، هیچ چیزی در برجام نباید به نحوی تعبیر و تفسیر شود که بطور مستقیم یا غیر مستقیم به معنای پذیرش یا مماشات جمهوری اسلامی ایران نسبت به مشروعیت، اعتبار یا قابل اجرا بودن تحریم ها و اقدامات محدودیت ساز تصویب شده توسط شورای امنیت، اتحادیه اروپا یا دولت های عضو اتحادیه اروپا، ایالات متحده یا هر کشور دیگری علیه ایران باشد؛ همچنین نباید به معنای چشم پوشی یا محدودیت در اعمال هر گونه حقی که جمهوری اسلامی ایران وفق قوانین ملی، اسناد بین المللی یا اصول حقوقی مربوطه دارد، تعبیر و تفسیر شود.

14- جمهوری اسلامی ایران اطمینان دارد که اجرای با حسن نیت برجام توسط همه اعضاء برجام به اعاده اعتماد ملت ایران که به نحوی ناعادلانه متحمل فشارها و زورگویی های غیرقانونی به بهانه این بحران ساختگی بوده اند، کمک خواهد کرد و فرصت های جدیدی برای همکاری در جهت پرداختن به چالش ها واقعی جهانی و تهدیدات واقعی علیه صلح منطقه ای خواهد گشود. دیر زمانی است که منطقه ما دچار تنش های  ناروا شده است، در حالی که افراط گرایان و تروریست ها مشغول تثبیت خود و پیشروی  هستند. زمان آن فرا رسیده است که توجه و تمرکز  بر این تهدیدات قریب الوقوع معطوف  گردد و روش های موثر برای شکست دادن این تهدید مشترک دنبال و پیگیری شود.