تحلیل «بیزنس اینسایدر»؛

آیا «بازگشت‌پذیری تحریم‌های ایران» امکان‌پذیر است؟

در حالی که قرار است امروز شورای امنیت سازمان ملل برای تصویب قطعنامه مربوط به توافق هسته ای ایران تشکیل جلسه دهد و مهلت دو ماهه کنگره آمریکا برای بازبینی این توافق نیز آغاز شده، منتقدان در داخل و خارج از آمریکا، انتقادات خود از محتوای توافق را آغاز کرده اند. در این میان، یک پایگاه اینترنتی آمریکایی، مطلبی را درباره تحریم های ایران منتشر کرده که دربردارنده نکات جالب توجهی است.

کد خبر: ۵۱۸۳۹۹

تاریخ: ۲۹ تير ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۴

به گزارش «تابناک»، پایگاه اینترنتی «بیزنس اینسایدر» در مطلبی به بررسی محتوای توافق هسته ای ایران و گروه 1+5 پرداخته و بخش عمده انتقادات خود از توافق را متوجه مسأله «بازگشت پذیری تحریم‌ها» بر اساس این توافق کرده است. مواردی که در این مطلب بیان شده، بیانگر امتیازاتی است که ایران توانسته در موضوع تحریم‌ها از طرف مقابل کسب کرده و بازگشت پذیری آن‌ها را عملاً بلاموضوع کند.

تحلیلگر این نشریه اشاره می کند، بنا بر متن موجود، برای هر گونه نقض احتمالی مفاد توافق از سوی ایران، تنها یک مجازات پیش بینی شده که عبارت است از ارجاع به شورای امنیت برای بررسی موضوع و بازگرداندن تحریم‌ها. این امر درباره هرگونه تخطی ایران، کوچک یا بزرگ، مصداق دارد. اما این بند در عمل به معنای آن است که تا نقض بسیار مهمی از سوی ایران اتفاق نیفتد، موضوع در شورای امنیت مطرح نخواهد شد.

از سوی دیگر، بر اساس متن توافق، حتی در صورتی که شورای امنیت به بازگشت تحریم‌ها رأی دهد، قراردادهایی که تا آن لحظه میان ایران و کشورها و شرکت‌های خارجی منعقد شده، از تحریم‌های جدید مصون خواهد بود؛ این بدان معناست که ایران می تواند با انعقاد مجموعه ای قراردادهای کشور با کشور و شرکت با شرکت، سپری را برای خود فراهم کند تا در مقابل اثرات بازگشت تحریم‌ها مصون باشد.

اما موضوع به اینجا نیز پایان نمی یابد‌. در متن توافق، بخشی وجود دارد که بر اساس آن، ایران هرگونه وضع مجدد تحریم‌ها را به عنوان پایان تعهدات خود در نظر می گیرد؛ به عبارت دیگر، مورد نقض توافق از سوی ایران باید آنقدر بزرگ باشد که شورای امنیت حاضر شود تحریم‌ها را بازگردانده و به این ترتیب، توافق را از بین ببرد. این عمل به ایران اجازه می دهد در موارد نه چندان بزرگ و مهم در موضوع توافق، با آزادی بیشتری عمل کند.

توافق هسته ای ایران و گروه 1+5 مشتمل بر بندی است که بر اساس آن، همه تحریم‌های مرتبط با موضوع هسته ای، خواه از طرف سازمان ملل وضع شده باشد یا اتحادیه اروپا و یا آمریکا، لغو خواهد شد. این امر شامل همه تحریم‌های مربوط به حوزه انرژی، مالی، حمل و نقل و تجارت است. در این متن همچنین‌ مفصل، نام افراد و شرکت‌هایی ذکر شده که دارایی‌های آن‌ها از توقیف خارج خواهد شد. علاوه بر این، در سال پنجم پس از اجرای توافق، محدودیت تجارت سلاح‌های متداول ایران لغو خواهد شد و در سال هشتم نیز تحریم‌های مربوط به تجارت قطعات موشک بالیستیک با ایران برداشته می شود.

از سوی دیگر، یک تعهد کلیدی برای طرف مقابل در توافق وجود دارد که بر اساس آن، امضاکنندگان توافق از طرح یا وضع دوباره تحریم‌ها منع می شوند. در پی این بخش، اشاره شده که طرف‌های امضا کننده از وضع مقررات و رویه‌های تبعیض آمیز مشابه تحریم‌ها و همچنین ساز و کارهای محدود کننده ای که در توافق به آن‌ها اشاره شده، منع می شوند. این امر در عمل دست آمریکا را برای وضع تحریم‌های دیگر علیه ایران در موضوعات مربوط به تروریسم و حقوق بشر و موارد مشابه، می بندد.

بر این اساس، می توان گفت که ایالات متحده در این توافق قصد خود مبنی بر پابرجا نگه داشتن تحریم‌های مربوط به موضوعات غیرهسته ای را تصریح نکرده است. به این ترتیب، ‌می توان‌ ایران راتنها کشوری دانست که فهرست بلندبالایی از تحریم‌ها علیه این کشور دیگر هیچ گاه امکان وضع شدن ندارد.