تحلیل «کریستین ساینس مانیتور»؛

اجرای توافق هسته‌ای، دشوارترین آزمون سیاست خارجی اوباما

از دو روز پیش و در پی اعلام حصول توافق هسته ای میان ایران و گروه 1+5، مقامات کشورهای درگیر در این مذاکرات، موضع‌گیری‌های متعددی را درباره ابعاد و جنبه های مختلف توافق مطرح کرده اند. در این میان، یک نشریه آمریکایی با اشاره به سخنان اوباما ـ ‌که توافق هسته ای را آزمونی برای ایران خوانده بود ـ استدلال می کند که این امر، آزمونی برای خود اوباما و سیاست خارجی وی است.

کد خبر: ۵۱۷۶۳۴

تاریخ: ۲۵ تير ۱۳۹۴ - ۱۵:۵۴

به گزارش «تابناک»، نشریه «کریستین ساینس مانیتور» در مطلبی به موضوع توافق هسته ای ایران و چشم انداز آتی مسائل مربوط به آن پرداخته و اشاره می کند، ‌به باور تحلیلگران، اجرایی شدن این توافق پیچیده، سخت‌ترین آزمون برای راهبرد سیاست خارجی اوباما به شمار می رود.

در این مطلب اشاره شده که باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا، در هنگام اعلام حصول توافق هسته ای با ایران، اظهار داشت این توافق، آزمونی برای سنجش قابلیت تغییر ایران و کل منطقه خاورمیانه به شمار می رود. با این حال، این توافق که پس از 18 روز مذاکرات بی وقفه و فشرده در وین به دست آمد، آزمونی برای اصول مدنظر خود اوباما در حوزه سیاست خارجی نیز هست.

از دید اوباما، تجربه اخیر آمریکا نشان داده که پیگیری روند دیپلماسی در مقابل دولت‌های مخالف، راهی مطمئن تر و مؤثرتر از کاربرد زور به شمار می رود؛ بنابراین، اکنون اجرایی شدن توافق هسته ای ایران، دشوارترین آزمونی است که اوباما در حوزه سیاست خارجی با آن روبه‌روست.

به باور تحلیلگران، توافق ایران عاملی است که در آینده، میراث اوباما را رقم زده و نشان خواهد داد. از این منظر، موفقیت یا شکست روند بهبود روابط با ایران، بر رویکرد سیاست خارجی رئیس جمهور بعدی آمریکا نیز تأثیر خواهد داشت؛ درست همان طور که تصمیم جورج بوش در حمله به عراق، بر رویکرد اوباما تأثیر گذاشت و وی را به سوی پیگیری روندی متفاوت در عرصه سیاست خارجی سوق داد.

روند گشایش دولت اوباما نسبت به کوبا، یکی دیگر از آزمون‌های سیاست خارجی رئیس جمهور ایالات متحده است؛ اما این موضوع به هیچ وجه با بحث ایران قابل مقایسه نیست. در حقیقت، روند وقایع در 18 ماهی که از زمان ریاست جمهوری اوباما ‌مانده، در تعیین میزان موفقیت این سیاست خارجی نقشی تعیین کننده دارد.

اوباما روز گذشته در یک کنفرانس خبری ضمن دفاع از توافق هسته ای ایران گفت: مذاکرات چند ماهه اخیر با ایران، شاهدی بر مؤثر بودن و موفقیت رویکرد سیاست خارجی اش بوده است. وی با بیان اینکه مذاکرات هسته ای، روندی بسیار دشوار را گذرانده، اظهار داشت: موفقیت این مذاکرات، نشان‌دهنده قدرت رهبری و دیپلماسی آمریکا بوده است. وی همچنین گفت: توافقی که در وین حاصل شد، به جهان نشان داد، «زمانی که ما جامعه بین‌المللی را در ارتباط با یک رویکرد مشترک با یکدیگر متحد کنیم و به حل و فصل مناقشات از طریق صلح آمیز متعهد باشیم»، آمریکا می تواند کار خود را تکمیل کند.

از سوی دیگر، تحلیلگران به این موضوع اشاره می کنند که تغییرات جدید در روابط ایران و آمریکا، چیزی بیش از یک آزمون برای رویکرد سیاست خارجی اوباما به شمار می رود. به بیان آن‌ها، این امر در حقیقت یک پیروزی در مقابل رویکرد جورج بوش در زمینه توسل به زور و نیروی نظامی است. بر همین اساس، منتقدان به سرعت انتقادهای خود را از این توافق آغاز کرده و مدعی هستند، توافق هسته ای سبب افزایش حمایت ایران از بازیگران نامطلوب از نظر آمریکا در منطقه خاورمیانه می شود.

گفتنی است، به جز موارد نامبرده، نکته دیگری که در بحث از ارتباط توافق هسته ای ایران با کلیت رویکرد سیاست خارجی اوباما مطرح است و کریستین ساینس مانیتور به آن اشاره نکرده، این حقیقت است که موفقیت یا عدم موفقیت اوباما در قبولاندن توافق به منتقدان داخلی و به طور خاص، جمهوری خواهان در کنگره و به تصویب رساندن این توافق، در تعیین چشم انداز آینده جایگاه بین المللی آمریکا و نوع نگاه دیگر بازیگران بین المللی به واشنگتن نیز مؤثر است.

به عبارت دیگر، در صورتی که دولت اوباما نتواند از پس مخالفان داخلی توافق برآمده و مفاد آن را به مرحله اجرا گذارد، این امر سبب فاصله گرفتن متحدین اروپایی واشنگتن شده و ضربه ای جدی به اعتبار بین المللی ایالات متحده محسوب خواهد شد؛ امری که یقیناً اوباما و مقامات ارشد دولت وی به هیچ وجه مایل به آن نیستند.