اختلاف قبایل سنی عراق و سوریه در مقابل داعش

کد خبر: ۵۱۴۷۵۸

تاریخ: ۱۴ تير ۱۳۹۴ - ۱۹:۱۲

خبرگزاری فرانسه روز یکشنبه در گزارشی به قلم سامی کتز و عمار کریم از بغداد نوشت :

بنابر اعلام تحلیلگران، قبایل سنی در سوریه و عراق در برابر گروه تکفیری -صهیونیستی داعش به شدت دچار اختلاف شده اند.

داعش تلاش می کند این قبایل را جذب خود کند یا با سیاست چماق و هویج آنها را تحت تابعیت خود درآورد.

جنگ در سوریه و عراق، همبستگی افسانه ای قبایل را با مشکل مواجه ساخته است. در حال حاضر هر عشیره ای تنها به همبستگی در داخل خود می پردازد. عشیره های مختلف با هم در جنگ هستند حتی اگر به یک قبیله تعلق داشته باشند.

برای داعش جذب قبایل مسئله ای اساسی است تا بتواند از به دست گرفتن کنترل یک سرزمین اطمینان یابد. داعش پس از پیروزی ویدیویی را از بیعت با رضایت یا به اجبار با رهبران قبایلی منتشر می کند.

یک شیخ 30 مه در رمادی گفت : « ما همه در یک قایق هستیم. دولت اسلامی دولت ماست. »

اکثر قبایل رمادی یک سال و نیم در برابر داعش مقاومت کردند اما ارتش عراق با تسلیم شدن خیانت کرد.

این شیخ گفت : «‌ ما به خانواده های خود می گوئیم شمشیرهای ما و برادران ما- نظامیان داعش- دشمن واحدی را هدف قرار می دهد. »

صحنه بیعت در فلوجه عراق نیز تکرار می شود و پیش از این در مارس 2013 در رقه سوریه و سپس در دیرالزور نیز رخ داده است. این مناطق به هم نزدیکند و اغلب قبایل آنها در دو طرف مرز قرار دارند.

حیان دخان و سنان حواط کارشناسان تحقیقی به نام « دولت اسلامی و قبایل عرب در شرق سوریه » سه دلیل را برای پیوستن رؤسای قبیله ای به داعش مطرح کرده اند.

به گفته این دو کارشناس « آنچه سبب پذیرفتن داعش شده است نخست منفعت اقتصادی و محافظت، و سپس ترس و ارعاب و در نهایت اعتراض ها علیه رژیم سوریه است. »

در دوره حافظ اسد، رئیس جمهور سابق سوریه ( 2000-1970 )، رؤسای قبیله ای از « سمت های رسمی و یارانه هایی بهره مند می شدند و در عوض با اخوان المسلمین و کردهای استقلال طلب- که از دشمنان رژیم اسد بودند- می جنگیدند.

به گفته آنها « رؤسای قبایل از اعضای جنبشی بودند که از رژیم حمایت می کردند. »

با گشایش اقتصادی به ابتکار بشار اسد- پسر وی- ایدئولوژی بعثی قدرت خود را از دست داد و خدماتی که دولت ارائه می داد در این مناطق صحرایی و فقیر کاهش پیدا کرد.

بنابراعلام این منبع « داعش با اعطای بخشی از قدرت به آنها از این فرصت استفاده کرده است و رؤسای قبیله ای که پیش از این به رژیم سوریه وفادار بودند با آنها بیعت کردند. »

به کمک مقاومت آنها- مانند قبیله شعیطاط- 900 عضو به دست گروه های تندرو کشته شدند.

در عراق، پس از حمله آمریکا در سال 2003 به این کشور که به سقوط دیکتاتوری صدام حسین منجر شد،‌ سرخوردگی ایجاد شده سبب نزدیک شدن به داعش شد.

هشام داود مردم شناس فرانسوی متخصص در قبایل عراق گفت :« تصمیم های فاجعه بار پل برمر Paul Bremer حاکم غیر نظامی دولت آمریکا در عراق 2004-2003 ) - که از حمایت دولت های تحت حاکمیت احزاب شیعه برخوردار بود- به بیرون راندن نظامیان وابسته به قبایل حامی صدام منجر شد. آنها تبدیل به دشمن شدند و از رتبه، حقوق و رده اجتماعی خود محروم گردیدند.

به گفته این منبع « این گروه ها از بعثیسم به افراطی تندرو گرایش پیدا کردند و ستون نظامی، امنیتی و سیاسی داعش به شمار می آیند. »

از آن جمله می توان به قبیله البو عجیل اشاره کرد که به کشتار علیه نظامیان شیعه در اردوگاه اسپایکر در نزدیکی تکریت متهم است. می توان به کنفدراسیون قبیله ای عبید در اطراف موصل نیز اشاره کرد.

در دوره صدام حسین، قبایل سنی شاه کلید دستگاه امنیتی را تشکیل می دادند.

برعکس برخی قبایل مانند جغیفه نیز از تحویل 150 نفر به داعش خودداری کردند. جنگجویان داعش مخالفت با این درخواست را به معنای اعلام جنگ می دانند.

به رغم تهدید های ابو محمد العدنانی سخنگوی داعش برای محاصره و نابود کردن این قبیله، حدیثه- مقر این قبیله- یکی از تنها مناطق استان الانبار به شمار می آید که در برابر داعش مقاومت کرده است.

به گفته حیان دخان، در سوریه نیز اختلاف بین قبایل یک قانون است. 15 قبیله، 15 درصد از مردم را تشکیل می دهند و نیمی از خاک سوریه را به خود اختصاص داده اند.

شیخ نواف الملحم رئیس قبیله ای منطقه حمص و نماینده پارلمان سوریه گفت : « من از شما می خواهم یک عشیره یا یک قبیله را که به طور کامل با داعش و جبهه النصره ( شاخه سوری القاعده ) یا شورشیان بیعت کرده است پیدا کنید. افرادی وجود دارند که از آنها حمایت می کنند اما آنها همه قبیله را تشکیل نمی دهند و حداکثر 20 درصد یک عشیره را تشکیل می دهند. »

حتی در قبیله البو ناصر- وابسته به صدام حسین- نیز اختلافاتی وجود دارد. به اعتقاد شیخ صلاح حسن الندا که به اربیل کردستان پناه آورده است « هرگز قبیله ای به طور کامل نمی تواند به داعش بپیوندد. اگر همه قبایل (‌سنی) به داعش پیوسته بودند، موازنه نیروها در عراق را به هم می زدند. »