ناگفته شیبانی از سه بار استعفا از بانک مرکزی

کد خبر: ۵۱۳۲۳۶

تاریخ: ۰۹ تير ۱۳۹۴ - ۱۱:۵۹

شیبانی می گوید:"در دوره دوسال و نیم حضورم در دوران آقای احمدی نژاد، سه بار به طور مکتوب از ریاست بانک مرکزی استعفا کردم. گاهی بحث هایی در زمینه اعتبارات و نقدینگی و تناقضاتی که در افکار داشتیم پیش می آمد که قابل تحمل و چشم پوشی نبود

به گزارش ایسنا رییس کل اسبق بانک مرکزی  با طرح ناگفته های خود از دو سال و نیم ریاست بانک مرکزی در دولت نهم می گوید:سه بار استعفا کردم تا جایی که ناچار شدم قسم امام حسین(ع) را بخورم !

شیبانی هشتمین رییس کل بانک مرکزی ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و هفدهمین رییس کل بانک مرکزی از ابتدای تاسیس بانک مرکزی تابه امروز محسوب می شود او که بعد از فوت دکتر محسن نوربخش ریاست بانک مرکزی در دولت هشتم را برعهده گرفت،با تغییر دولت و روی کارآمدن دولت محمود احمدی نژاد از معدود مدیرانی بود که در پست خود ابقا شد در حالی که او در گفت گویی با خبرگزاری ایسنا گفته است:" پیش از این که ایشان[احمدی نژاد] در شهرداری تهران حضور داشتند در مورد تاسیس یک بانک با یکدیگر اختلاف داشتیم و از من خواهان دریافت مجوز برای بانک شهر بودند که مخالف می‌کردم چون از نظر ما خلاف قوانین بود. از سویی دیگر هم بانک مرکزی در حال ساخت ساختمانی بود که شهرداری متوقف کرده بود و در کل تا حدی درگیری داشتیم. بنابراین زمانی که ایشان به ریاست جمهوری رسیدند فکر می‌کردم اولین کسی که باید از بانک مرکزی برود من هستم". با این حال شیبانی در بانک مرکزی ماند تاجایی که امروز بعد از 8 سال با شکستن سکوت خود گفته است در دوسال و نیمی که ریاست بانک مرکزی را برعهده داشته،سه بار مجبور به استعفا شده است.

او درباره استعفای خود گفته است:" من در دوران زندگی هیچ گاه به نام مبارک حضرت امام حسین(ع) قسم نخوردم اما یک بار مجبور شدم و یک روز به آقای احمدی نژاد گفتم که به امام حسین(ع) قسم که دیگر نمی‌توانم در بانک مرکزی بمانم و استعفای من را قبول کن. ایشان گفت که چرا مرا در مقابل راه شرعی قرار می‌دهی؟ به هر حال این تیر خلاص من بود و درنهایت ماجرا تا سیزدهم ماه بعد به طول کشید و تا مستقر شدن رییس جدید به عنوان مسئوول بانک مرکزی انجام فعالیت می‌کردم."

این اقتصادان که درحال حاضر ریاست  کمیسیون اقتصادی شورای راهبردی روابط خارجی را برعهده دارد،گفته است:" با وجود رابطه محترمانه ای که داشتیم اختلاف نظرها کم نبود و من نظرات خود را داشتم و نمی توانستم از آن عدول کنم. به عنوان مثال زمانی که ایشان [احمدی نژاد] آمده بودند، نظراتی درباره نقدینگی بین مشاورانشان وجود داشت که تاکید داشتند نقدینگی و تورم ارتباطی باهم ندارد، در حالی که ما در بانک مرکزی معتقد بودیم که این دو متغیر به یکدیگر مرتبط بوده و نباید جدا از هم مورد تصمیم گیری قرار گیرد، چون نتیجه مثبتی هم برای اقتصاد نخواهد داشت. موضوعی که بعدها عدم پایبندی به آن به رشد بی رویه نقدینگی و تورم انجامید."

وی افزود: البته من بیشتر این کاستی ها را متوجه مشاوران آقای احمدی نژاد و اقتصاددانانی که اطراف ایشان بودند می دانم. اما به هر حال به مرور اختلافات بیشتر شد. هر چند که در هر جایی که ممکن بود منعطف برخورد می کردم اما حاضر نبودم که از مسایل اصلی عبور کنم. از نظر من این هنر نیست که فردی در دولت قرار بگیرد و بعد از مدت اندکی از آن خارج شود بلکه هنر آن است که یا وارد نشوی یا اگر هم رفتی به جمع شدن و سامان دادن اوضاع کمک کنی.

رییس کل اسبق بانک مرکزی با تشریح اختلافات خود با رییس دولت نهم می گوید: یک بار یکی از وزرای کابینه به من گفت که تعجب می کنم با این روندی که تو عمل می کنی چطور در کابینه ماندگار شدی! به هر حال من زمانی که لازم بود، اصلاحات را اعمال می کردم اما هنگامی که نیاز نبود حتی با وجود تمامی پافشاری ها کوتاه نیامده و انجام نمی‌دادم. در موردی یکی از نزدیکان آقای احمدی نژاد با من تماس گرفت و در خواست کرد که یک نفر از بانک مرکزی در پستی نباشد. مدتها هم با من در این رابطه مذاکره کرد ولی همیشه ایستادگی کرده و گفتم امکان ندارد، زیرا من رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هستم و خودم باید در این رابطه تشخیص بدهم. یادم نمی آید حتی یک نفر را هم در بانک مرکزی به سفارش یا دخالت کسی جابه جا کرده باشم. یک نفر نیامد و یک نفر هم نرفت.

ماجرای سه بار استعفا

شیبانی با اشاره به علل انحلال شورای پول و اعتبار اظهار داشت: من در دوره دوسال و نیم حضورم در دوران آقای احمدی نژاد، سه بار به طور مکتوب از ریاست بانک مرکزی استعفا کردم. گاهی بحث هایی در زمینه اعتبارات و نقدینگی و تناقضاتی که در افکار داشتیم پیش می آمد که قابل تحمل و چشم پوشی نبود. بنابراین استعفای خود را ارائه کردم که آقای دکتر الهام به عنوان رییس دفتر وقت رییس جمهور آن را برگرداند و رییس جمهور حتی آن را تحویل هم نگرفت. دفعه دوم استعفا را به خود ایشان دادم اما در همان جا پس داده و قبول نکردند. ولی بار سوم که استعفا کردم بحث شورای پول و اعتبار پیش آمد. آقای احمدی نژاد تصمیم گرفته بود حدود 27 شورا مثل شورای مناطق آزاد، اشتغال، عالی بانکها و حتی شورای پول و اعتبار را با هم منحل کنند که ظاهرا عنوان می شد به دلیل نظر حقوقی که دریافت کرده بودند چنین تصمیمی گرفته اند، اما من فکر می‌کنم چون شوراها را مانع یکسری تصمیم های یگانه و یکطرفه می‌دیدند، برای انحلال آن وارد عمل شدند.

وی روایت می کند:" به ایشان گفتم که شرایط شورای پول و اعتبار با سایر شوراها متفاوت است و این شورا از ارکان بانک مرکزی به حساب می‌آید. از سه قوه در آن حضور دارند و انحلال آن قابل تحمل نیست. بارها به ایشان نسبت به این موضوع تاکید کردم ولی توجهی به آن نداشتند. بنابراین وقتی شاهد بودم که انحلال شورای پول و اعتبار جدی تر شد، چند بار در هیات عامل بانک مرکزی اعلام کردم که اگر انحلال شورا نهایی شود بانک مرکزی را ترک خواهم کردم. که البته آقای دکتر کمیجانی(قائم مقام فعلی بانک مرکزی) که در آن زمان معاون اقتصادی بانک بودند، می توانند نسبت به این موضوع شهادت دهند."

استعفای سوم

شیبانی گفته است:" خاطرم است که در 23 مرداد ماه سال 1386 انحلال شورای پول و اعتبار به بانک مرکزی ابلاغ شد. همان روز هم استعفای آخرم را مکتوب کردم. تعجب من از اینجاست که یکی از دوستان سابقم به من ابراز کرده که چرا انحلال شورا را قبول کردم؟! باید تاکید کنم که همانطور که در بانک مرکزی ثبت شده، من در اعتراض به انحلال شورای پول و اعتبار استعفا کردم چون دیگر راهی باقی نمانده بود و هر آنچه مقاومت کردم به نتیجه‌ای نرسید. یک رییس بانک مرکزی در این موقع غیر این نمی تواند کاری کند. نمی توانستم که با رییس جمهور و دولت بجنگم! "

وی اضافه کرد:" شبی که رفتم استعفای خود را به رییس جمهور بدهم مصادف با سوم شعبان، شب تولد حضرت امام حسین (ع) بود. آقای احمدی نژاد در سفری بودند و من پاکت حاوی استعفا نامه خود را به آقای شیخ الاسلامی، رییس دفتر ایشان تحویل دادم و گفتم که به رییس جمهور اعلام کنید که این استعفا برگشت ناپذیر است. وی گفت که مگر شب عید هم کسی استعفا می دهد؟! گفتم این برای من امری مبارک است! "

شیبانی تصریح کرد:"من در دوران زندگی هیچ گاه به نام مبارک حضرت امام حسین(ع) قسم نخوردم اما یک بار مجبور شدم و یک روز به آقای احمدی نژاد گفتم که به امام حسین(ع) قسم که دیگر نمی‌توانم در بانک مرکزی بمانم و استعفای من را قبول کن. ایشان گفت که چرا مرا در مقابل راه شرعی قرار می‌دهی؟ به هر حال این تیر خلاص من بود و درنهایت ماجرا تا سیزدهم ماه بعد به طول کشید و تا مستقر شدن رییس جدید به عنوان مسئوول بانک مرکزی انجام فعالیت می‌کردم."

این اقتصاددان با بیان اینکه حتی پیش از انحلال شورای پول و اعتبار هم توجه خاصی به تصمیمات این شورا نمی‌شد،گفت:" گاهی طرحی در این شورا به تصویب می رسید اما رییس جمهور آن را امضا نمی کرد. یک بار در سفر آمریکا بودم که ایشان {احمدی نژاد} با من تماس گرفت و درمورد یکی از مصوبات شورا اعتراض کرد که چرا مصوب کردید و حتی آن را برای تایید امضا هم نکرد. به هر حال در حالی که این اختلافات در رسانه‌ها شدیدا به رخ کشیده می شد دیگر به صلاح مملکت نمی دانستم که به عنوان عضو کابینه و رییس شورا حرفی بزنم اما رییس جمهور تصمیم دیگری بگیرد.

شیبانی با بیان اینکه در دوران خودم، رییس کل بانک مرکزی به عنوان رئیس شورای پول و اعتبار تعیین شد و در برنامه چهارم آن را به تصویب رساندیم،گفت:" وقتی برای قوت بخشیدن به شورا تلاش زیادی کردم چگونه می توانم نسبت به آن بی اعتنا باشم؟! به هر حال تاجایی که می شد تحمل کردم اما به مرحله ای رسیدم که واقعا برای من منافع ملی از فشار دولت با اهمیت تر بود، به طوری که در جلسه خداحافظی خود هم این را گفتم که "برای این می روم که احساس کردم دیگر نمی توانم حرمت این دستگاه فاخر را حفط کنم چراکه شاهدم احترام این دستگاه در حال خدشه دار شدن است."

مجوزهای بانکهای خصوصی چگونه داده شد

رییس کل اسبق بانک مرکزی درباره مجوز به بانکهای خصوصی گفت:"مجور با بانکها را به شدت کنترل کردم و به هر کسی اجازه ایجاد بانک ندادم. به طوری که در تمام دوران حضورم فقط دو بانک خصوصی مجوز فعالیت گرفتند. مقابل اصرار افراد بسیاری مانند آقای دکتر احمدی نژاد ایستادم که در دوران شهرداری خواهان ایجاد بانک شهر بودند .

وی می گوید:" آقای قالیباف که مجوز بانک قوامین را درخواست کرده بودند. شرط گذاشته بودم که بانکها برای ایجاد باید یک میلیون سهامدار داشته باشند. یعنی به یک گروه پنج یا حتی 100 نفره مجوز بانک نمی‌دادیم و آنقدر وسواس به کار می بردیم که نکند بانک یک منبع و معدن طلا برای عده‌ای خاص شود. بر این اساس در شورای پول و اعتبار تصویب کردم که باید سرمایه پایه تشکیل بانک 700 میلیارد تومان باشد تا هر کسی نتواند بانک ایجاد کند و از اعتبار کافی برخوردار باشد، اما به محض اینکه از بانک مرکزی رفتم آن را به 200 میلیارد تومان کاهش دادند که بعد ها پشیمان شده و به 500 میلیارد تومان افزایش دادند. ضمن اینکه به هیچ موسسه ای هم مجوز ندادم."

به گفته شیبانی در شورای پول و اعتبار تصویب شده بود که باید سرمایه پایه تشکیل بانک 700 میلیارد تومان باشد تا هر کسی نتواند بانک ایجاد کند و از اعتبار کافی برخوردار باشد، اما به محض اینکه از بانک مرکزی رفتم آن را به 200 میلیارد تومان کاهش دادند که بعد ها پشیمان شده و به 500 میلیارد تومان افزایش دادند.

دکتر شیبانی رییس اسبق بانک مرکزی در این باره می گوید:" خاطرم هست که یکی از نمایندگان مجلس برای ایجاد بانکی به من توصیه می کرد. وقتی که به او مجوز ندادیم به شدت نسبت به من فحاشی کرد ولی بازهم کوتاه نیامدم. آقای احمدی نژاد هم اصرار داشتند که تعداد بانکها باید بیشتر باشد تا بتوانند با یکدیگر رقابت کنند اما مقاومت می‌کردم و معتقد بودم که زمانی می توان در این رابطه اقدام کرد که توانایی نظارتی قوی داشته باشیم. بر این اساس زمانی که از بانک مرکزی رفتم در کل شش بانک خصوصی وجود داشت که چهار مورد در زمان مرحوم دکتر نوربخش و دو مورد در زمان بنده مجوز گرفتند."