اظهاراتی تازه از نظام پزشکی درباره «نظارت»

کد خبر: ۵۱۱۳۵۲

تاریخ: ۰۲ تير ۱۳۹۴ - ۱۵:۱۰

به دنبال انتشار اخبار و شبهاتی مبنی بر تفویض اختیار امر نظارت بر درمان از سوی سازمان نظام پزشکی به انجمن‌های علمی - تخصصی، رییس مجمع عمومی نظام پزشکی با رد این گفته‌ها تاکید کرد: نظارت بر عهده ماست، اما در جایی که به ما ارجاع شود تا کارشناسی کرده و نظر دهیم و در عین حال نظام پزشکی وظایف قانونی خود را در زمینه نظارت انجام داده و نمی‌تواند آنرا به کسی تفویض کند.

به گزارش ایسنا، دکتر عباس آقازاده در پاسخ به شبهاتی درباره تفاهم‌نامه سازمان نظام پزشکی با مجمع انجمن‌های علمی و تخصصی ابتدا به مثالی تاریخی اشاره کرد و گفت: زمانی که منصور حلاج را سنگ باران می‌کردند همه به او سنگ می‌زدند و او هیچ دردی را بروز نمی‌داد، ناگهان یکی از شاگردان او نخواست به او سنگ بزند و به همین دلیل یک کلوخ نرم به طرف او انداخت که حلاج فریاد زد و از درد ناله کرد و در بیان علت ناله خود گفت کسی که به من کلوخ انداخت شاگرد من بود و مرا می‌شناخت اما سایرین من را نمی‌شناختند و سنگ‌شان درد نداشت؛ کسی که به ماهیت من آگاه بود به من سنگ انداخت، این برای من دردناک است.

وی در ادامه در مورد مباحث نظارتی و اصول نظارت بر تعرفه‌های پزشکی و نقش نظام پزشکی در آن، با بیان اینکه طبیعتا هر روندی در جامعه برای مدیریت نیازمند نظارت است، گفت: تعرفه‌های خدمات بهداشتی و درمانی در کشور ما سال‌ها افزایش نیافته بود و میزان آن با قیمت واقعی که پاسخگوی قیمت تمام شده و ارزش خدمات باشد فاصله داشت. زمانی که دولت جدید سرکار آمد و سلامت در جامعه ما از اولویتی در بودجه‌نویسی برخوردار شد و این امیدواری ایجاد شد که تعیین واقعی تعرفه‌های خدمات بهداشتی و درمانی در دستور کار قرار می‌گیرد و در طولانی مدت به سمت تعرفه‌های واقعی حرکت خواهد شد.

آقازاده افزود: نظام پزشکی با علم به این مساله از سیاست‌های وزارت بهداشت و وزارت رفاه استقبال کرده و در همکاری کارشناسانه به این نتیجه رسیدیم که روش تعیین تعرفه‌های خدمات بهداشتی و درمانی باید بر مبنای دو پایه واقعی یعنی ارزش نسبی خدمات و قیمت تمام شده قرار گیرد. نهایتا تبلور این روش در تعیین تعرفه، تدوین کتاب تعرفه‌های نسبی خدمات بهداشتی و درمانی در ایران بود که در سال گذشته منتشر شد. مبنای این کتاب بر این است که هر ساله بازبینی و اصلاح شود تا در یک روند ملایم و با دور نمای امیدبخش، کتاب تعرفه‌های واقعی در رشته‌ها و گروه‌های مختلف پزشکی و بهداشتی به سمت واقعی شدن حرکت کند.

وی با بیان اینکه نظام پزشکی در مدیریت و مراعات این کتاب نقش نظارتی برای خود قائل است، اظهار کرد: در یک حرکت هماهنگ با وزارت بهداشت و وزارت رفاه و در شورای عالی بیمه تصمیماتی اتخاذ شد که سیستم نظارت ملی بر اجرای تعرفه‌های پزشکی ساماندهی شود و سازمان نظام پزشکی هم از اجزای جدایی ناپذیر این سیستم باشد.

وی در همین خصوص ادامه داد: بعد از ساماندهی این سیستم سایر اجزای آن که بدنه اصلی آن و سازمان اصلی نظارتی بودند در بسیاری از مواقع کنار رفته و هرکجا که کار گیر می‌کرد، نام نظام پزشکی را عنوان کردند تا اینکه حتی صحبت از این شد که ما اختیارات نظارتی را که به نظام پزشکی تفویض کردیم، پس می‌گیریم.

رییس مجمع عمومی سازمان نظام پزشکی با اشاره به کنفرانس مطبوعاتی این سازمان که چندی پیش برگزار شد، گفت: در آنجا نیز اعلام کردیم که نظارت یک روند پیچیده و چند مرحله‌ای است. نظارت بر تعرفه‌های پزشکی مستلزم آن است که عده‌ای بازرس و سامانه بازرسی داشته باشیم و مردم اگر مشکل یا شکایتی داشتند به سیستم مراجعه کنند و مجموع این تشکیلات باعث شود در صورتی که بروز تخلف برای ستاد نظارت یک استان یا شهرستان محرز شد، برای رسیدگی به نظام پزشکی و هیات‌های بدوی آن و سایر ارگان‌های بررسی تخلفات ارجاع داده شود.

عهده‌دار نظارت هستیم، اما...

آقازاده با تاکید بر اینکه نظام پزشکی سازوکار، ابزار و وظیفه قانونی برای کشف جرم و نظارت میدانی در بیمارستان‌ها، مطب و سایر مراکز درمانی ندارد، گفت: زیرا این وظیفه به پرسنل، اختیارات تفویضی از سوی قانون و امکانات سازمانی معین نیاز دارد. هرگز به سازمان نظام پزشکی اختیار قانونی در موارد فوق تفویض نشده بود که بخواهند آن را پس بگیرند.

وی با بیان اینکه معتقدیم که نظام پزشکی در نظارت نقش مهمی دارد، افزود: زمانی این نقش اهمیت می‌یابد که به اهمیت کارشناسی علمی از خطاهای احتمالی همکاران پزشک و شکایات مردم از جامعه پزشکی و گروه‌های مختلف آن واقف بوده و به آن توجه کنیم. یکی از ابعاد مهم نظارتی کار ما در دادسراهای انتظامی و هیات‌های بدوی، رسیدگی به تخلفات احتمالی، خطاهای پزشکی و کارشناسی سهل‌انگاری، قصور یا بی‌گناهی همکاران است و به گواهی مدارک و پرونده‌های موجود در تمام هیات‌های بدوی سراسر کشور و دادسرای انتظامی ما، همواره جانب عدل و حقیقت رعایت شده است. بنابراین نظارت بر عهده ماست اما در جایی که به ما ارجاع شود تا کارشناسی کرده و نظر دهیم.

نظام پزشکی از قوانین عدول نمی‌کند

آقازاده ادامه داد: در عرصه نظارت یک سر قضیه نظارت بر کفیت کار، خطاها و سهل‌انگاری‌ها و سر دیگر آن در رابطه با ستاد ملی نظارت است. زمانی که جرمی از طرف ستاد محرز شد، آن را به نظام پزشکی ارجاع داده تا نسبت به آن بررسی‌ها انجام شود. همه این اقدامات قانونی بوده و ما به هیچ عنوان نمی‌توانیم از قانون سازمان نظام پزشکی عدول کرده یا از آن فراتر رویم.

وی با بیان اینکه آنچه را که در قانون نوشته نه تنها قبول داریم، بلکه وظیفه داریم تا آن را اجرا کنیم، اظهار کرد: اگر نظام پزشکی از این قانون و وظیفه تهی شود باید کرکره‌های آن را پایین بکشیم. پس نظارت ما در بحث پزشکی، بحث کارشناسی و سایر مسائلی است که در بالا ذکر شد.

ابزاری برای کشف جرم نداریم

رییس مجمع عمومی نظام پزشکی همچنین اظهار کرد: بعد از کنفرانس مطبوعاتی ما رسانه‌ها نوشتند نظام پزشکی گفته است که ما نظارت نمی‌کنیم، ما اصلا چنین حرفی نزدیم. بنده در آنجا تشریح کردم که درک ما از نظارت این است و آن را انجام می‌دهیم، ولی ما ابزاری برای کشف جرم نداریم و البته طبق قانون سازمان، امکاناتی در این خصوص به ما تفویض نشده بود که بخواهند آن را پس بگیرند. متاسفانه مباحثی که اخیرا در مورد بحث نظارت مطرح می‌شود در آن دقت کافی به عمل نیامده و مشکل ایجاد کرده است.

تفاهم‌نامه نظام پزشکی با انجمن‌های پزشکی در راستای صیانت از اخلاق پزشکی‌ است

آقازاده در ادامه صحبت‌هایش با اشاره مجدد به جلسه انجمن‌های علمی و تخصصی، در مورد تفاهم‌نامه اخیر بین نظام پزشکی و این انجمن‌ها، ‌تصریح کرد: در آن جلسه خبری مبنی بر اینکه تفاهم‌نامه‌ای بین نظام پزشکی و انجمن‌های علمی و تخصصی امضا شده و بر اساس آن سازمان نظام پزشکی اختیارات قانونی خود در عرصه نظارت را به این انجمن‌ها و به این مجمع تفویض کرد، مطرح شد این درحالیست که انتقال خبر به این شکل با موضوع تفاهم‌نامه منافات داشته و صحت ندارد.

وی افزود: سازمان نظام پزشکی مطابق قانون مصوب مجلس و مورد تایید سازمان تشخیص مصلحت نظام تشکیل شده و موظف به نظارت با مفهومی که گفته شد است. هیات‌های بدوی و دادسراهای انتظامی آن قانونا وظیفه دارند که نظارت را زمانی که شکایتی وارد یا جرمی اعلام می‌شود، انجام داده و ماهیت مساله را بررسی کنند. در مواردی حتی اگر جرم بسیار مشهود باشد، نیازی به بازرس هم ندارد و در اینجا وظیفه نظام پزشکی این است که راسا اعلام شکایت کند. در مواردی اتفاق افتاده که هیچ‌کس نسبت به جرمی شاکی خصوصی نبوده وسازمان نظام پزشکی خودش راسا به شکایت از متخلف اقدام کرده است.

به گفته وی، بحث در خصوص این تفاهم‌نامه این است که مطابق آن انجمن‌های علمی و تخصصی مثل جامعه جراحان ایران، انجمن پزشکان عمومی و... در درون خود کمیته‌های اخلاق پزشکی و صیانت از اخلاق پزشکی را راه‌اندازی و هدایت کنند که این اقدام در راستای رسیدن به مبنای اخلاق پزشکی، اشاعه این اخلاق در کشور و قدرتمند کردن انجمن‌ها برای خودپایشی و خودپالایشی است.

آقازاده، اخلاق پزشکی را بحثی بسیار مهم در تمام دنیا دانست که حتی در برخی مقالات مهم‌تر از پیشرفت‌های علمی و فنی تلقی می‌شود.

هیچکس نمی‌تواند وظایف نظام پزشکی را به جای دیگر تفویض کند

وی در تشریح مفاد این تفاهم‌نامه گفت: در این تفاهم‌نامه سعی شده که برای رسیدن به سطح اخلاق کیفی‌تر بین انجمن‌های علمی - تخصصی و سازمان نظام پزشکی همکاری کامل و نزدیک صورت گیرد. به طور مثال کمیته اخلاق پزشکی در جامعه جراحان به مرجعی اخلاقی بدل می‌شود که سازمان نظام پزشکی می‌تواند به آن اتکا کرده و در بسیاری از موارد از کمک‌های کارشناسانه و حتی نظارتی این کمیته‌ها برخوردار باشد. مفهوم و معنای تفاهم‌نامه اخیر چیزی جز این نیست؛ زیرا هیچ مرجع، رکن و شخصی در سازمان نظام پزشکی نمی‌تواند قانون نظام پزشکی را قطعه قطعه کرده و قطعات آن را به جای دیگر واگذار کند.

وی مجددا تاکید کرد: قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی مورد تصویب مجلس و یکپارچه است و اگر نیازمند اصلاحات و تکامل باشد، ساز و کار قانونی خود را در مجلس شورای اسلامی و سایر مراجع قانونگذاری کلان کشور طی می‌کند و ما نمی‌توانیم این قانون را قطعه کرده و قطعات مربوط به دادسراهای انتظامی و نقش نظارتی خود و اختیارات قانونی خود را به جایی دیگر تفویض کنیم. بنابراین ما در این تفاهم‌نامه تشکیل کمیته‌های صیانت از اخلاق پزشکی را در انجمن‌های علمی و تخصصی تشویق کردیم.

آقازاده در بخش دیگری از سخنانش به تشریح وظایف نظام پزشکی در وضعیت موجود و در سطح کلان پرداخت و گفت: سوالی که مطرح می‌شود این است که ما به نظام پزشکی به چه چشمی نگاه می‌کنیم و آیا نظام پزشکی را به عنوان سازمانی برای پیدا کردن متخلف می‌شناسیم یا به عنوان سازمانی فراتر از آن؟.

صیانت از سلامت مردم؛ وظیفه نظام پزشکی

وی با بیان اینکه ما معتقدیم سازمان نظام پزشکی باید به سمتی سوق داده شود که در آینده سیاست‌های کلان سلامت کشور را کارشناسی و تعیین کند، افزود: یعنی نظام پزشکی در نظام سلامت به این جایگاه برسد و در رابطه با سلامتی مردم دغدغه داشته باشد. وظیفه اصلی نظام پزشکی صیانت از سلامتی مردم است.

رییس مجمع عمومی سازمان نظام پزشکی ادامه داد: سلامتی مردم فقط درمان بیمار و در بیمارستان بستری شدن نیست، سلامتی بستری جهت اجرای توسعه ملی است. بنابراین وظیفه نظام پزشکی کارشناسی برای تامین آب آشامیدنی سالم برای آحاد مردم کشور، کمک به پاکیزگی محیط زیست و فضای تنفسی مردم، صیانت از اینکه در مواد غذایی مردم میزان مواد آلاینده از حد مجاز بالاتر نباشد، نظارت بر واردات مواد غذایی و دارویی، نظارت بر تبلیغات پزشکی برای جلوگیری از عوام‌فریبی، کارشناسی زیان‌های امواج مغناطیسی گوناگون (پارازیت‌ها) و... است.

آقازاده با تاکید بر اینکه نظام پزشکی کارهای مهم زیادی دارد، گفت: اگر وظیفه ما صیانت از سلامتی مردم است، پس باید کارشناسی و تمام توان خود را در آن سمت تجهیز کنیم. در این رابطه از حرکت دولت مبنی بر اینکه سلامت را در اولویت بودجه‌نویسی و از حرکت وزارت بهداشت و وزارت رفاه مبنی بر اینکه سلامت محوری و بهداشت محوری را در سیاست‌های خود در پیش گرفتند، دفاع کامل می‌کنیم.

وی ادامه داد: ما خود پیرو مکاتب پزشکی هستیم که به سلامت جامعه فکر می‌کنند و از سلامت جامعه باید به جایی برسیم که بتوانیم بگوییم در درمان چه کاری انجام دهیم. بنابراین مقدم بر درمان و روش‌های درمانی پیشرفته که خوشبختانه در کشور ما اجرا می‌شود و اساتید بسیار برجسته و اکثریت جامعه پزشکی یعنی پزشکان عمومی که با دست خالی خدمات زیادی را به مردم ارائه می‌کنند، انجام اقداماتی است که سلامتی کل جامعه را ارتقا دهد.

آقازاده در پایان تاکید کرد که در قانون نظام پزشکی دفاع از حقوق مردم و بیماران مقدم بر دفاع از منافع صنفی آمده است و ما به این قانون معتقد و معترف هستیم و هرگز آن را واگذار نکردیم و نخواهیم کرد.