سعودی‌ها در خریدن دوستی روسها به موفقیت خواهند رسید؟

«هیچ دلیلی وجود ندارد که عربستان سعودی از روسیه سلاح نخرد و هیچ چیزی نمی‌تواند مانع مسکو در فروش سلاح به ریاض شود». این سخنان عادل بن احمد الجبیر وزیر خارجه کشوری است که نه تنها ارتشی کاملا متکی به تجهیزات غربی دارد بلکه در دهه‌های اخیر از متحدان اصلی آمریکا در منطقه خاورمیانه بوده است. باید تغییری مهم در نگاه سعودی‌ها به آینده منطقه ایجاد شده باشد.

کد خبر: ۵۱۰۸۷۲

تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۳۹۴ - ۲۳:۱۶

به گزارش «تابناک»، برنامه مورد نظر حاکمان سعودی‌ها برای تحول در روابط با روسیه، تا چند سال پیش و یا حتی تا چند ماه پیش از این دور از ذهن بود. حتی اگر همراهی سعودی‌ها با غرب در تحولات دهه‌های اخیر در حاشیه دوقطبی جنگ سرد هم نادیده گرفته شود، باز هم مثال‌ها و نمونه‌هایی از رقابت و حتی دشمنی شدید بین نیروهای تحت حمایت سعودی‌ها و شوروی سابق و روسیه امروز وجود دارد.

این سعودی‌ها بودند که در حمایت از نیروهای مخالف حضور شوروی در افغانستان هزینه‌های زیادی را پرداختند، این سعودی‌ها بودند که در دهه 1980 با پمپاژ نفت به بازار و شکستن قیمت، آسیب زیادی را به اقتصاد شوروی وارد کردند و از نظر بسیاری در ایران این سعودی‌ها بودند که با حفظ میزان تولید بالای نفت خود و به نصف رساندن قیمت نفت در چند ماه پیش، اقتصاد روسیه را هم در معرض سختی و مشکلات قرار دادند.

با وجود اختلافات دو طرف که هنوز در موضوعاتی مانند سوریه و یمن هم ادامه دارد، فضای مذاکرات هسته‌ای بین ایران و 5+1، تغییراتی را در ذهنیت طرف‌های مختلف درگیر در آینده تحولات خاورمیانه ایجاد کرده است.

در حالی که نگرانی روسیه از دور شدن ایران از این کشور و نزدیک شدن ایران به اروپا و آمریکا در آینده، در حد یک گمانه‌زنی است، بی‌اعتمادی سعودی‌ها به آمریکا علنی‌تر و جدی‌تر است. همین بی‌اعتمادی بوده که در ماه‌های اخیر، راه را بر تلاش سعودی‌ها برای نزدیک‌تر شدن به روس‌ها باز کرده است.

پس از سفر سال گذشته سعودالفیصل به روسیه در اوج مذاکرات هسته‌ای ایران و 5+1، هیاتی که در روزهای اخیر از عربستان به روسیه رفته است، از مقامات مهم‌تری تشکیل شده و سفر آنها نتایج ملموس‌تری هم داشته است.

با امضای یادداشت تفاهم جدید بین دو طرف که ارزش آن ده میلیارد دلار برآورد شده است، اکنون کارشناسان نظامی دو طرف به مذاکره خواهند پرداخت تا فهرست خریدهای نظامی عربستان از روسیه را تعیین کنند.

سعودی‌ها به دنبال همکاری هسته‌ای با روسیه نیز رفته‌اند. وزیر خارجه سعودی از برنامه کشورش برای ساخت شانزده رآکتور هسته‌ای خبر داده است.

الجبیر همچنین تاکید کرده است که عربستان به دنبال روابط کوتاه‌مدت با روسیه نیست و انتظار دارد که روابط بین دو طرف در سالهای آتی شکوفا شود. سعودی‌ها ضمن اشاره به جایگاه خود نزد بیست میلیون مسلمان ساکن در روسیه، شکل‌گیری روابط جدید به ویژه در شرایطی که دو طرف در مسائل مهمی مانند سوریه و یمن اختلاف نظر دارند را نشانه‌ای از موفقیت دیپلماسی می‌دانند.

در کنار قراردادهای پرسود تسلیحاتی و هسته‌ای روسیه با عربستان، علی‌النعیمی چهره پرقدرت سعودی‌ها در بازار نفت که در معیت شاهزاده محمد بن سلمان جانشین ولیعهد سعودی به روسیه رفته، به روس‌ها وعده همکاری در بازار نفت را نیز داده است.

در مقابل انتظاری که فعلا سعودی‌ها از روسیه دارند، همان چیزی است که عبدالرحمان الراسی سفیر سعودی در روسیه بر زبان رانده است. سعودی‌ها انتظار دارند که روسیه به نقش مهم خود در مسائل منطقه و به ویژه در موضوع ایران عمل کنند. سعوی‌ها به صراحت از این سخن می‌گویند که روسیه باید از قدرت خود در شورای امنیت برای حفظ ثبات و امنیت در سطح جهانی استفاده کند.

دعوت سعودی‌ها از روسیه برای نقش‌آفرینی بیشتر در تحولات منطقه از این زاویه قابل توجه است که دخالت‌‌های پیشین شوروی و روسیه در منطقه، کمتر مطلوب سعودی‌ها بوده است و در شرایط فعلی، حضور روسیه در تحولات سوریه و یا یمن متفاوت از آن چیزی است که مطلوب عربستان است. سعودی‌ها از کاهش حضور و نفوذ امریکا در منطقه نگرانند ولی نمی‌توانند مطمئن باشند که حضور بیشتر روسیه از احساس ناامنی آنها بکاهد.