تقلب سازمان‌ یافته در مواد غذایی

در حالی که نمونه‌های اعلامی توسط خود اصناف در زمینه‌های تقلب در تهیه و فروش مواد غذایی در هفته‌های اخیر رو به ‌افزایش است و شکل سازمان‌یافته به خود گرفته، انتظار افکار عمومی برخورد جدی‌تر و مسئولانه‌تر با این پدیده است.

کد خبر: ۵۱۰۷۲۲

تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۳:۰۴

به گزارش خبرنگار جام جم، اخیرا و به گفته اصناف، تقلب در تهیه و عرضه مواد غذایی مختلف رو به افزایش گذاشته است.

همزمان در شبکه های اجتماعی نیز پست های متعددی درباره آلوده بودن برخی مواد غذایی منتشر و دست به دست می شود، لذا نگاهی به رشد اخبار مربوط به مواد غذایی دو دیدگاه را به ذهن متبادر می کند؛ دیدگاه اول این است که همان گونه که برخی اصناف معترفند، کمیت و کیفیت برخورد دستگاه های مسئول با پدیده رو به گسترش تقلب در مواد غذایی در حد انتظار مردم نیست و باید از دستگاه ها خواست در این خصوص مسئولانه تر، گسترده تر و با جدیت بیشتری عمل کنند اما دیدگاه دوم، سوءاستفاده برخی جریانات از این اخبار و شانتاژ و جوسازی به خاطر دست یافتن به اهدافی دیگر از این رهگذر است.

به عبارت بهتر، این احتمال، قوی است که برخی جریانات بخواهند با سیاه نمایی انتشار اخبار تقلب در مواد غذایی را سندی در راستای این اهداف خود قرار دهند. لذا باید میان این دو دسته اخبار تفاوت قائل شد و قبل از اعتماد کردن به خبر، صحت و سقم و منبع آن را جویا شد.

افزایش نمونه ها

با این حال نگاهی به سرتیتر اخبار منابع معتبر، نشان می دهد اصناف در هفته های اخیر به موارد متعددی از تقلب در تهیه و عرضه مواد غذایی اشاره کرده اند که این اخبار حاکی از کم کاری دستگاه های مسئول در برخورد با این پدیده است.

از استفاده از کاه و خوراک دام در تهیه حلیم گرفته تا رنگ غیرمجاز در سوسیس و کالباس و عرضه گوشت بز و میش به جای گوشت گوسفند و گوساله.

علی فاضلی، رئیس اتاق اصناف ایران در این باره به جام جم گفت: اصناف امکانات محدودی در برخورد با پدیده تقلب در مواد غذایی دارند. هر چند تا حد امکان نظارت انجام می شود و بازرسی هم هست، اما امکانات و آزمایشگاه ها و نیروی انسانی گسترده ای که سازمان هایی چون استاندارد، معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت، سازمان دامپزشکی و سازمان حمایت از مصرف کننده دارد، اصناف ندارند؛ لذا همپای اصناف، باید از این سازمان ها خواست نظارت و رصد خود را در بازار بیشتر کنند.

همچنین عبدالرحمان رستمیان، نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس به جام جم گفت: محصولات کشاورزی و پروتئینی دو دسته محصول استراتژیک هر کشور هستند که ایمنی غذا مستقیما به آنها برمی گردد.

وی افزود: در حفظ امنیت، ایمنی و بهداشت آنها حرفی نیست. این بهداشت باید از مزرعه تا پس از توزیع کالا ادامه داشته و ضمنا همیشگی و دائمی نیز باشد.

وی اظهار کرد: با این حال و با وجود دستگاه های متعددی که در زمینه نظارت در دل وزارت بهداشت، وزارت صنعت و وزارت جهاد کشاورزی وجود دارد، مسائل میان بخشی و اختلاط وظایف، نمی گذارد نظارت به درستی انجام شود.

رستمیان افزود: مشکل کمبود نظارت کمی و کیفی بر تهیه و تولید مواد غذایی در خوشبینانه ترین حالت، یک وظیفه میان بخشی است. مشکلی که در وظایف بخشی وجود دارد این است که وقتی مشکلی نیست و ماه عسل است، همه حل مشکل را وظیفه دستگاه خود می دانند و برایش بودجه طلب می کنند، اما وقتی مشکل حاد می شود، همه ماجرا را به دیگری پاس می دهند؛ لذا باید وظایف دستگاه ها در امر نظارت بر تهیه و تولید مواد غذایی شفاف شود.

نماینده دامغان تصریح کرد: مثلا الان برای نظارت بر محصولات و فرآورده های گوشتی میان سازمان استاندارد و معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت موازی کاری و اختلاط وظایف وجود دارد و هرگاه مشکلی پیش می آید مشخص نمی شود که مقصر اصلی کیست.

هر چند گفته می شود تفاهم نامه ای دراین باره بین دو دستگاه امضا شده، اما مشکل با تفاهم نامه حل نمی شود. باید تقسیم وظایف روشنی درباره نقش هر دستگاه در برخورد با این تخلفات انجام شود.

نایب رئیس کمیسیون بهداشت مجلس خاطرنشان کرد: در واقع همان سردرگمی که در موضوع آلودگی هوا، ترافیک و امثالهم وجود دارد، در بخش نظارت بر تهیه و توزیع مواد غذایی نیز وجود دارد که مجلس و دولت باید برای آن فکری بکنند و راه آن نیز تقسیم وظایف روشن میان دستگاه هاست.

تقلب سازماندهی شده

از سوی دیگر سیدمحمدرضا مرتضوی، رئیس انجمن صنایع غذایی از وجود تقلب سازماندهی شده در تهیه و توزیع مواد غذایی خبر داد و به جام جم گفت: با این که ما در انجمن صنایع غذایی در حال مبارزه دائمی با پدیده تقلب در تهیه و توزیع مواد غذایی هستیم، اما وجود تقلب سازماندهی شده به همراه وجود برخی مشکلات ساختاری مانند نظام توزیع، جلوی تاثیر کامل این تلاش ها را می گیرد.

وی افزود: در واقع مبارزه با تقلب در مواد غذایی مثل مبارزه با موش می ماند که می توان آن را کم کرد، اما نمی توان آن را ریشه کن کرد؛ مثلا در هیچ کجای دنیا دیگر چیزی به نام شیر یا لبنیات فله نداریم، اما در ایران با مجوز برخی دستگاه ها این امر وجود دارد که این را می توان یک مشکل ساختاری محسوب کرد.

وی اظهار کرد: ما در بخش خصوصی در بخش کنسرو در حال مبارزه با برندهای غیرمجاز هستیم، مواد تشکیل دهنده آبلیمو را مرتبا کنترل می کنیم، درباره آرد استاندارد اجباری اعلام کرده ایم، درباره ماکارونی مشکلات را به صفر رسانده ایم و در حال مبارزه با مشکلات فراگیر تقلب در روغن زیتون هستیم که یک تقلب فراگیر است، اما باز هم این تلاش ها کافی نیست.

مرتضوی گفت: ما در کشور سه میلیون واحد صنفی در بخش توزیع مویرگی داریم که کنترل آن بسیار سخت است، بنابراین پیشنهاد ما این است که اولا به مردم آگاهی داده شود که مثلا هر کالای ارزانی را که ارزانی اش غیرمتعارف است، نخرند و ثانیا در نظارت بر مواد غذایی از ظرفیت های مردمی کمک بگیریم، زیرا نظام توزیع گسترده و سنتی کشور، جلوی عملکرد موثر دستگاه های دولتی را می گیرد البته مدرن کردن نظام توزیع زمان می خواهد، اما توانمند کردن و آگاه کردن مردم به عنوان استفاده کنندگان از مواد غذایی راه حلی کم هزینه و پرتاثیر است.

این مقام صنفی افزود: لذا زیاد نباید روی دولت مانور داد، بلکه مردم خود می توانند بزرگ ترین گزارش کنندگان و بازرسان باشند، زیرا یک خریدار هوشیار و آگاه و پرسشگر خود یک بازرس است.