همگرایی آتن با روسیه‌، واگرایی یونان از اروپا

کد خبر: ۵۱۰۶۴۸

تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۶

یونانی ها به یک تیغ در گلوی اتحادیه اروپا تبدیل شده اند. خروج آتن از اتحادیه اروپا که همگرایی با روسیه را در پی دارد می تواند منجر به ضرب پول یونانی دراخما شود که از لحاظ سیاسی تبعات سنگینی دارد ، هم از لحاظ اقتصادی و ادامه وضع کنونی یک مصیبت بزرگ برای بروکسل است.

یونان که از 5سال پیش با بحران اقتصادی آتن به یک دردسر برای اتحادیه اروپا تبدیل شده بود ؛ با روی کار آمدن چپ گرایان مخالف ریاضت های اقتصادی که ترسی از کنار گذاشتن یورو(پول واحد اروپایی) ندارند ، به یک کابوس بزرگ تبدیل شده است.

پس از چندین جلسه فشرده، مذاکرات یونان با مقامات اروپایی همچنان بدون نتیجه مانده است. نشست روز ۲۸خرداد وزیران اقتصاد کشورهای منطقه یورو با مقامات یونانی هم بی‌نتیجه ماند. نشستی که در سایه افزایش احتمال خروج یونان از منطقه پولی یورو و حتی اتحادیه اروپا برگزار شد و در آن یونانی‌ها با پیشنهاد تازه‌ای نزد وام دهندگان‌شان آمدند.

تغییراتی که وام‌دهندگان یونانی از مقامات یونان در زمینه افزایش سن بازنشستگی و بالابردن مالیات‌ها و کاهش هزینه‌های عمومی ‌می‌خواهند از نظر دولتمردان آتنی قابل اجرا نیست. آنها می‌گویند بیش از این امکان ایجاد اصلاحات و فشار بر مردم نیست. مردمی‌که با انتخاب حزب چپ‌گرای سیریزا در انتخابات چند ماه پیش نشان دادند طرفدار افزایش دوباره سیاست‌های ریاضتی نیستند.مردم یونان علیه ریاضت های اقتصادی اتحادیه اروپا و بازگشت به واحد پولی «دراخما» متحد هستند.

در این شرایط قرار است رهبران ۱۹کشور منطقه پولی یورو دوشنبه هفته آینده در نشستی فوق‌العاده، آخرین تصمیم را درباره بحران یونان بگیرند.

الکسیس سیپراس، نخست وزیر یونان می‌گوید می‌تواند به حل بحران فعلی منجر شود. او روز جمعه با رد غیرممکن بودن حل بحران یونان، احتمال خروج یونان از اتحادیه اروپا را نادرست خواند و گفت برای این بحران، نهایتا راه حلی پیدا خواهد شد.اما با آنکه نخست وزیر یونان همچنان نسبت به حل بحران خوش‌بین است، خبرگزاری‌های مختلف به نقل از منابعی در کشورهای مختلف اروپایی می‌گویند که منطقه یورو در حال آماده کردن خود برای خروج احتمالی یونان از این منطقه است. گفته شده بانک‌ مرکزی اتحادیه اروپا هم در حال آماده شدن برای قطع عرضه پول به بانک‌های یونان از ابتدای ماه آینده میلادی هستند. در داخل یونان هم طی روزهای اخیر شهروندان این کشور بیش از هر زمان دیگر در حال خارج کردن پول‌های‌شان از بانک‌ها هستند.نکته جالب اینجاست که در آتن نیز شایعه منتشر شده است که بانک مرکزی از خزانه این کشور خواسته است آماده ضرب سکه های قدیمی یونان باشند.

همگرایی پر تردید با روسیه

در میان گیر و دار طلبکاران اروپایی یونان که نمی خواهند بازپرداخت های یونان تمدید شود ، الکسی سیپراس، نخست‌وزیر یونان با سفر به روسیه و جلب حمایت ولادیمیر پوتین در صدد تعمیق همکاری‌های اقتصادی خود با این کشور است.

سیپراس در دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در سن‌پترزبورگ گفت که احداث خط ‌لوله مشترک گاز در زیر دریای سیاه موضوع گفت‌وگوهای دو طرف بوده است. احداث این خط لوله ادامه پروژه "ترک ‌استریم" (Turkstream) است که وظیفه انتقال گاز روسیه به ترکیه را دارد.

یونان امیدوار است که با شرکت در این پروژه وضعیت خزانه مالی خود را در آینده بهبود بخشد. در صورتی که یونان نتواند تا پایان ماه ژوئن ۲۰۱۵کشورهای اروپایی را متقاعد به برنامه‌های اصلاحی خود کند، امکان ورشکستگی این کشور دور از انتظار نیست.پروژه احداث خط لوله گاز، به یونان اجازه خواهد داد که وجوهی را به عنوان حق انتقال گاز به کشورهای جنوب اروپا اخذ کند.

به گفته کارشناساس سیاسی، سفر سیپراس به روسیه، «اقدامی‌تاکتیکی» و به منظور وادار کردن اتحادیه اروپا به انعطاف و نرمش بیش‌تر در قبال آتن است.اعتقاد به مذهب ارتدوکس دو کشور یونان و روسیه را از زمان قرون وسطی با هم مرتبط کرده و این اعتقاد مشترک باعث ایجاد فرهنگ و میراث تاریخی مشترک بین آنها شده است. روسیه و یونان ارتباطات فرهنگی قوی دارند که قرن ها قدمت دارد. هرسال یک سازمان غیردولتی مورد حمایت روسیه که به یکی از مقامات پوتین متعلق است، کنفرانس سالانه گفتگوی تمدن ها را در یونان برگزار می کند و پوتین هم به طور مرتب به این کشور سفر می کند. علاه بر رئیس جمهور روسیه هرساله صدها هزار نفر از مردم این کشور از یونان دیدن می کنند.

روسیه در حال حاضر به‌ دلیل مداخله در بحران اوکراین از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا تحت فشار است. ارزش روبل، پول ملی روسیه، در ماه‌های گذشته به دلیل برقراری تحریم‌ها علیه این کشور به شدت کاهش یافته است.مقامات روسی پیش‌تر نیز تاکید کرده بودند که قادر به پرداخت وام یا دادن اعتبار مالی هنگفت به یونان نیستند. به گفته کارشناسان مالی، حجم بدهی‌های یونان حدود ۳۱۸میلیارد یورو است. وزیر اقتصاد روسیه تصریح کرد که این کشور قصد خرید اوراق بهادار دولت یونان را ندارد.

از طرف دیگر،یونان که در راس منطقه بالکان قرار دارد و بین اروپا، ترکیه و آفریقا محاصره شده است، برای بلندپروازی های سرزمینی پوتین جذاب است. از این رو روسیه به سرمایه گذاری در راه آهن و بنادر یونان تمایل نشان داده است.

مردم یونان از گسترش روابط گردشگری با روسیه و سرمایه گذاری روسیه در کشورشان استقبال می کنند اما درمورد روابط سیاسی دو کشور نگرانند. آنها درمورد حسن نیت روسیه تردید دارند و می گویند به طور قطع بازی های سیاسی در پشت پرده در جریان هستند.با این وجود آنها به روسیه بیش از اروپا و آمریکا اطمینان دارند و معتقدند این اتحادیه اروپا بوده که باعث نابودی آنها شده است.

گفته می‌شود که در صورت همکاری یونان در پروژه بین‌المللی «ترک ‌استریم»، این کشور تحریم‌‌های اتحادیه اروپا علیه روسیه در زمینه صدور محصولات غذایی و کشاورزی را کاهش خواهد داد. قرار است هیئت‌هایی از کارشناسان دو کشور در این‌باره رایزنی کنند. روسیه نیز اعلام کرده است که عدم صدور کالاهای خود به کشورهای اروپایی را ادامه خواهد داد. اتحادیه اروپا هفته پیش تمدید تحریم‌های روسیه را در دستور کار خود قرار داد.

زلزله یورو آغاز فروپاشی یورو

یک مقام اروپایی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته است که در سه روز گذشته دو میلیارد یورو از بانک‌های یونان خارج شده است.برخی کارشناسان اروپایی نیز بیش‌از پیامدهای اقتصادی خروج یونان از حوزه یورو به عواقب سیاسی این وضعیت اشاره می‌کنند. به نظر این کارشناسان، این وضعیت می‌تواند یونان را هرچه بیش‌تر به کرملین نزدیک کند و از این طریق درهای بازارهای جنوبی اروپا بر روی روسیه گشوده خواهد شد.

بانک مرکزی اروپا نیز اعلام کرد که مایل به ورشکستگی بانک‌های یونانی نبوده و با اتخاذ تدابیری مناسب می‌کوشد از این کار جلوگیری کند. به گفته یکی از مقامات اروپایی، در«۳روز گذشته بیش‌از دو میلیارد یورو» از بانک‌های یونان برداشت شده است.

دولت آمریکا نیز یونان و اتحادیه اروپا را فراخواند که برای حل ‌بدهی‌های یونان حاضر به مصالحه باشند. اریک شولتز، سخنگوی دولت آمریکا تصریح کرد توافق میان یونان و طلبکارانش یک «ضرورت» است. وی از اتحادیه اروپا و یونان خواست که با یکدیگر در زمینه ارائه «یک برنامه اصلاحی قابل‌ قبول» همکاری کنند.

اگرچه یونانی ها در صورت خروج از پول واحد اروپایی متضرر خواهند شد ولی لطمه ای که به یورو و اتحادیه اروپا وارد می شود ، به مراتب بیشتر خواهد بود.

همگرایی آتن با روسیه‌ در مقابل واگرایی یونان از اروپا موضوعی است که جایگاه کرملین را در مقابل بروکسل و حتی کاخ سفید تقویت می کند.