وضعیت وخیم ایران در آموزش و مهارت نیروی انسانی؛

بالاخره ایران در یک آمار رتبه سوم جهانی را به دست آورد!

نکته جالب در خصوص گزارش سال جدید مجمع جهانی اقتصاد از وضعیت نیرو و سرمایه انسانی در سطح جهانی در خصوص ایران عبارت است از اینکه منطقه خاور‌میانه ایران در بین ده کشور برتر ـ که تلاش برای توسعه وضعیت نیروی انسانی به لحاظ آموزش و مهارت و به‌کارگیری آن در بازار کار داشته اند‌ ـ هیچ جایگاهی ندارد؛ در حالی که در میان همه کشورهای جهان، ایران بعد از روسیه و آمریکا رتبه سوم را در فارغ‌التحصیلان رشته های مهندسی، عمران و شهر‌‌سازی دارد.

کد خبر: ۵۰۹۷۶۲

تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۶:۴۷

اخیرا مجمع جهانی اقتصاد، گزارش سال 2015 خود را در خصوص سرمایه های انسانی منتشر کرده ‌که به مانند هر سال‌ در این گزارش برآورد‌ و بررسی از وضعیت کشورهای ‌جهان در خصوص نیروی انسانی، وضعیت آموزش و مهارت و همچنین به‌کار‌گیری نیروهای مهارت دیده و آموزش یافته در بازار کار کشورهای مختلف ارائه شده است.

به گزارش «تابناک»، این متن یکی از مهمترین و معتبر‌ترین منابع مورد ارجاع نهاد‌ها و ارگان‌های داخلی و بین المللی در سراسر جهان است که سالانه بسیاری از کشورهای توسعه یافته در اقتصاد و اجتماع برای بهبود وضعیت بازار کار و برآورد وضعیت آموزشی و شرایط نیروی انسانی خود به آن مراجعه می‌کنند که البته و متأسفانه همانند بسیاری دیگر از گزارش‌های منتشره از سوی این نهاد یعنی مجمع جهانی اقتصاد و سایر ارگانها و نهاد‌های بین المللی دیگر نظیر بانک جهانی و صندوق بین المللی پول، در کشور ما چندان به آنها توجهی نمی‌شود.

نکته جالب در خصوص گزارش سال جدید مجمع جهانی اقتصاد از وضعیت نیرو و سرمایه انسانی در سطح جهانی در خصوص ایران عبارت است از اینکه منطقه خاور‌میانه ایران در بین ده کشور برتر ـ که تلاش برای توسعه وضعیت نیروی انسانی به لحاظ آموزش و مهارت و به‌کارگیری آن در بازار کار داشته اند‌ ـ هیچ جایگاهی ندارد؛ در حالی که در میان همه کشورهای جهان، ایران بعد از روسیه و آمریکا رتبه سوم را در فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی، عمران و شهر‌‌سازی دارد.

گفتنی است، ‌رتبه ایران در رنکینگ جهانی به لحاظ توسعه نیروی انسانی برابر با 80 است.

نگاهی به نمودارها و اطلاعات درج شده در این گزارش اطلاعات دقیق و جالب توجهی از وضعیت جهانی نیروی انسانی و مقایسه آن با وضعیت ایران به دست می‌دهد.
فنلاند در صدر جدول جهانی

بر پایه این گزارش، اروپا با‌ داشتن 7 جایگاه از 10 جایگاه برتر جهانی برای آموزش و مهارت نیروی انسانی در صدر جدول جهانی قرار گرفته است. در بین ابن ده کشور، دو نماینده از آسیا قرار دارند، یک کشور از آمریکای شمالی و کشور دیگری از خاورمیانه و آفریقا یا آمریکای شمالی دیده نمی‌شود‌.

کشور فنلاند با ‌داشتن بیشترین رتبه ها در شاخص های توسعه و مهارت نیروی انسانی در صدر جدول جهانی قرار گرفته ‌که مهمترین این شاخص ها عبارتند از: بالاترین کیفیت در آموزش ابتدایی، نرخ بالای آموزش و مهارت در جوانان و سادگی در دسترسی به نیروی کار آموزش دیده و ماهر. بعد از فنلاند با اختلاف اندکی کشورهای نروژ و سوییس قرار گرفته اند.

فرانسه تنها اقتصاد بزرگ در بین ده کشور برتر اروپا

در منطقه اروپا، فرانسه تنها اقتصاد بزرگی است که در بین ده کشور برتر قرار گرفته است، در حالی که هیچ جایگاهی در اختیار آلمان، انگلستان و ایتالیا نیست.

ژاپن مسلط بر قاره آسیا

در قاره آسیا، ژاپن هم بهترین رتبه را در نرخ آموزش و مهارت مبتنی بر سن داراست و هم بهترین و برترین نرخ آموزش و مهارت را در سنین بالای 65 سال دارد. همچنین این کشور بیشترین نرخ آموزش ثالث را در جهان داراست. در بین کشورهای آسیایی، نیوزلند نیز تنها کشوری است که با برخی از مهمترین شاخص ها از جمله کمترین نرخ بیکاری جوانان – 5 درصد – و همچنین نیروی کار 90 درصدی مهارت دیده در بین ده کشور برتر جهان جای دارد.

در همین حال، گزارش مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد که به شکل میانگین کشورهای آمریکای لاتین در بحث آموزش و مهارت نیروی انسانی در سنین بالا بهتر از کشورهای قاره آسیا عمل کرده اند؛ اما در خصوص آموزش نیروی جوان که نقطه قوت آسیا بوده است به همان خوبی عمل نکرده اند.

در عین حال، بنا بر این گزارش، کشورهای پایین صحرای آفریقا به شکل متوسط همگی از سطح میانگین جهانی پایین تر قرار دارند که این البته صرف‌نظر از برخی بهبود‌ها در شاخص های توسعه مهارت و آموزش در برخی از کشورهای این منطقه است. از جمله این کشور‌ها موریتانی، غنا و زامبیا بوده اند.

شکاف جنسیتی آموزش و کار کودکان دو معضل بزرگ خاورمیانه

این گزارش در خصوص منطقه خاورمیانه به دو نکته اساسی اشاره کرده و آورده است، شکاف جنسیتی در آموزش مهارت های ابتدایی و همچنین نرخ بالای کار کودکان در خاورمیانه و شمال آفریقا، تأثیرات اساسی در نسل بعدی نیروی انسانی این کشورها خواهد داشت. طبق این گزارش از این منطقه تنها سه مورد، که عبارتند از رژیم اسرائیل، امارات متحده عربی و قطر، در قسمت بالای میانگین جدول جهانی قرار دارند و نکته جالب تر در جدول این منطقه این است که ایران هیچ جایگاهی در بین ده کشور برتر به لحاظ توسعه مهارت و آموزش نیروی انسانی ندارد.

اما در این گزارش اشاره شده ‌که ایالات متحده آمریکا در صدر جدول جهانی در خصوص آموزش و مهارت در رشته های هنر و علوم انسانی را داراست.

همچنین کشورهای روسیه، ایالات متحده و ایران به ترتیب در صدر جدول جهانی فارغ‌التحصیلان رشته های مهندسی، عمران و شهر‌سازی قرار دارند.

برآورد از وضعیت ایران در گزارش مجمع جهانی اقتصاد

همان گونه که اشاره شد، ایران با ‌داشتن رتبه 80 در رنکینگ جهانی مهارت و آموزش در بین 124 کشور مورد بررسی پایین تر از میانگین جهانی قرار گرفته است و همچنین در بین کشورهای خاورمیانه در خصوص بهبود این شاخص ها جایگاهی ندارد. همچنین نگاهی به وضعیت کلی شاخص های ایران، نشان می‌دهد ‌از جمعیت بیش از 79 میلیون نفری ایران حدود 56 میلیون جمعیت شاغل وجود دارد که تنها 7 و نیم میلیون نفر از تحصیلات تکمیلی دوران سوم یا ثالث برخوردارند. نرخ اشتغال نسبت به جمعیت کل در این گزارش برای ایران 39.3 درصد اعلام شده.

همچنین نمودار توزیع نیروی کار و مهارت نشان می‌دهد ‌از جمعیت 25 تا 34 سال ایران تقریبا نیمی غیر فعال هستند. همین نسبت در خصوص سنین 45 تا 54 و 55 تا 64 سال نیز بر‌قرار است.