مردی که با یک فتوا عراق را نجات داد

"در ژوئن 2014، عراق یک‌ سوم خاک خود را در مقابل حملات داعش از دست داد؛ گروهی که بدنام‌ترین گروه تروریستی فراملی در تاریخ معاصر شناخته شده است. چند روز بعد، طی نماز جمعه‌ای در سیزدهم ژوئن 2014، آیت‌الله سیستانی فتوایی صادر کرد و طی آن از شهروندان عراقی خواست تا به دفاع از کشور، مردم و عصمت شهروندان و اماکن مقدس خود برخیزند."

کد خبر: ۵۰۹۲۶۲

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۷:۵۵

به گزارش ایسنا، با گذشت یک سال از فتوای آیت‌الله سیستانی در جنگ علیه داعش، روزنامه هافنیگتون پست در گزارشی به بررسی نقش مرجعیت شیعه در اتحاد عراق در مقابل داعش پرداخته است:

«به موجب این فتوا ده‌ها هزار نیروی داوطلب به نیروهای امنیتی عراق پیوستند. این حکم مذهبی هم‌چنین به مبارزان شیعی، قبایل سنی و گروه‌های مسلح ایزدی و مسیحی کمک کرد تا تحت یک پرچم به نام "نیروهای داوطلب مردمی" دست به اقدام بزنند؛ نیرویی که اکنون برآورد می‌شود حدود 65 هزار داوطلب شامل 17 هزار تن از قبایل سنی را تحت فرماندهی کل حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق در بر می‌گیرد.

اشغال استان‌های سنی‌نشین در عراق نتیجه تضعیف شرایط امنیتی است که از زمان تغییر رژیم عراق در سال 2003 رو به افزایش گذاشت. برخلاف تصویرسازی رسانه‌ها که تهاجم تعداد اندکی نیروی خارجی را نشان می‌دهند که ده‌ها هزار سرباز عراقی را عقب رانده‌اند، حقیقت در میدان درگیری چیز دیگری است. تهاجم داعش به عراق کاملا با حامیان مرزی و محلی هماهنگ شده بود و حمایت اقتصادی و لجستیکی آنها را دربر می‌گرفت. یک حمله کاملا برنامه‌ریزی شده هم‌زمان با آشوب سیاسی در عراق منجر به فروپاشی ارتش شکننده این کشور و پلیس محلی در مناطق سنی‌نشین عراق شد.

با گذشت یک سال از حمله داعش به عراق، نیروهای داوطلب مردمی ثابت کرده‌اند که نیرویی تواناتر از حملات هوایی ائتلاف ضدداعش هستند. این نیروها امنیت بغداد را تامین و همزمان تکریت را در کنار تعدادی دیگر از شهرها در عراق، آزاد کردند.

با این حال داعش مستأصل‌تر از آن است تا به پیروزی‌های دیگر دست یابد و شکست‌هایش را جبران کند. این گروه تمام نیروهای خارجی خود را بسیج کرده است؛ نیروهایی که بسیاری از آنها در اشغال رمادی در استان الانبار به عنوان عوامل انتحاری کشته شدند. با این حال، نیروهای امنیتی عراقی شامل ارتش و نیروهای داوطلب مردمی در آزادسازی این استان پیش از پایان سال‌جاری مصمم هستند.

آمریکا نیز اکنون به تاثیر و کارآمدی نیروهای داوطلب مردمی به عنوان عاملی کلیدی در آزادسازی مناطق اشغال شده، واقف شده است. همزمان جامعه جهانی از فتوای آیت‌الله سیستانی در جریان سفر بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل به نجف حمایت کرد.

درخواست آیت‌الله سیستانی مبنی بر بازسازی نیروهای مسلح عراق در پی سقوط موصل در سال 2014 اولین اقدام مهم وی به عنوان یک دخالت مثبت نبود. با وجود اینکه خود وی شخصاً تمایلی به دخالت در سیاست روزانه عراق ندارد اما تنها زمانی که مساله‌ای به اندازه کافی حیاتی و به نفع تمام عراقی‌ها باشد، وارد عرصه شده و دست به اقدام می‌زند.

درخواست او برای تشکیل شورای ملی پس از تغییر رژیم در سال 2003 نقطه عطف و آغاز روند سیاسی نگارش قانون اساسی عراق بود. وی همچنین در خنثی کردن درگیری‌های فرقه‌ای و قومی در پی بمب‌گذاری القاعده در اماکن مقدس سامرا در سال 2006 نقش مهمی داشت. آیت‌الله سیستانی علاوه براین نقش بسیار مهمی در تضمین انتقال قدرت در انتخابات و پایان دادن به بن بست‌های سیاسی سال‌های 2006 و 2014 عراق داشت.

وی در حالی که درهای خانه‌اش به روی اقشار مردم باز است اما از سال 2011 همزمان با سوءاستفاده سیاسیون از او برای برجسته کردن نقش سیاسی خود، دیدار خود با مقامات سیاسی را قطع کرد. استقبال وی از عبادی نیز یک استثنا بود چرا که نخست وزیر جدید عراق کابینه‌ای تشکیل داد که مورد تایید مقامات ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی بود.

سیستانی به هدایت مردم از طریق حضور و سخنرانی‌ نمایندگانش در نمازهای جمعه ادامه می‌دهد و از مردم می‌خواهد تا با حفظ وحدت خود با فساد مبارزه، از آوارگان حمایت و با مقاصد جنگ‌های فرقه‌ای و قومی مبارزه کنند. شخصیت او توجه بسیاری از شخصیت‌های غربی را جلب کرده است که او را به دلیل تلاش‌هایش جهت حفظ صلح، لایق جایزه صلح نوبل می‌دانند.

بسیاری از مردم جهان غرب آیت‌الله سیستانی را به عنوان یک روحانی شیعه و ایرانی‌الاصل می‌شناسند. با وجود اینکه او در سال 1930 در مشهد متولد شد بعدها و در سال 1951 انتخاب کرد که به عراق مهاجرت و بیش از شش دهه از عمر خود را در شهر نجف بگذراند؛ جایی که وی در حوزه آن به تحصیلات اسلامی پرداخت. آیت‌الله سیستانی اولین مدرک اجتهاد خود را در سال 1960 و در رشته حقوق کسب کرد. او آموزه‌های حقوقی را با بهره‌گیری از تحقیقات در منابع اصلی قوانین شریعت مکتب‌های مختلف اسلام، آموزش می‌دهد. متد او بر تطبیق مطالعاتش با قوانین مدرن (از جمله قوانین عراق، مصر و فرانسه) متمرکز است. وی برخلاف برخی روحانیون که به خوانش سنتی اسلام بسنده کرده‌اند تلاش دارد تا گفتمان اسلام را براساس عصر مدرن مورد بازنگری مداوم قرار دهد.

نقل شده است که بسیاری از اعضای حوزه نجف از مرحوم آیت‌الله خوئی درخواست می‌کردند تا فردی را برای مدیریت حوزه علمیه نجف انتخاب و آماده کند. در این انتخاب به دلیل شایستگی، اعتبار، علم و پاکدامنی قرعه به نام علی سیستانی افتاد.

براین اساس، آیت‌الله سیستانی امام جماعت مسجد خوئی در نجف شد و هم‌زمان تدریس در حوزه را آغاز کرد. پس از فوت آیت‌الله خوئی در سال 1992 تمامی روحانیون نجف به این نتیجه رسیدند که علی سیستانی را به عنوان برجسته‌ترین آیت‌الله شیعه عراق معرفی کنند.

سیستانی کسی است که عراق را زمانی که در حال فروپاشی بود با یک دست متحد نگهداشت. او خودش می‌گوید که صبح و شب برای بهره بردن تمامی ابنای بشر و نه تنها مسلمانان از جهانی صلح‌آمیز و رسیدن به وحدت از طریق کنار گذاشتن فرقه‌گرایی و احترام به حقوق بشر دعا می‌کند.

آیت‌الله سیستانی 85 ساله این اطمینان را به ما می‌دهد که عراق تا زمانی که مردان خردمندی چون او را دارد در دستان امنی است. با این حال سوالی که همچنان در ذهن بی‌پاسخ می‌ماند این است: پس از رحلت سیستانی چه بر سر عراق ضعیف می‌آید؟»