داستان نخستین جعل اسکناس در ایران

آنطور که مراجع رسمی روایت می کنند؛ نخستین جعل اسکناس در سال ۱۲۹۲ هجری شمسی توسط فردی به نام میرزا آقاخان صورت گرفت.

کد خبر: ۵۰۵۶۲۳

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۳۹۴ - ۰۵:۳۰

خبرآنلاین نوشت: نخستین اسکناس بانکی ایران در سال ۱۲۶۹ هجری شمسی به وسیله انگلیسی ها چاپ شد و حق نشر انحصاری اسکناس به وسیله این بانک در سال ۱۳۰۹ به پایان رسید. در آن زمان روی قطعات یک تا پنج تومانی امضای رییس بانک به صورت چاپی درج شده بود، ولی قطعات ۱۰ تومانی و بیشتردر هنگام صدور، امضاء و به مشتری داده می شد تا اصالت آنها تایید شود.

آنطور که مراجع رسمی روایت می کنند؛ نخستین جعل اسکناس در سال ۱۲۹۲ هجری شمسی توسط فردی به نام میرزا آقاخان صورت گرفت. اما اشتباه او در هنگام جعل منجر به شناسایی و دستگیری او شد. وی هنگام جعل اسکناس دو تومانی در مشهد به جای درج عبارت "قابل پرداخت در مشهد فقط" از عبارت "قابل پرداخت فقط در مشهد"، استفاده کرده بود که جابجایی این کلمه او را در انجام مقصودش ناکام گذاشت.

تصویری از نمونه اسکناس جعل شده دو تومانی فوق، در موزه پول موجود است.
همزمان با ورود نخستین اسکناس ها به ایران، بانک شاهی شعباتی در مشهد، تهران، اصفهان، تبریز و شیراز داشت که اقدام به انتشار این نوع پول می کرد. بنابراین هر بانک باتوجه به منطقه فعالیت خود اسکناس منتشر می کرد و این اسکناس ها صرفا در منطقه تحت پوشش این بانک قابل استفاده بود.

اشتباه میرزا آقاخان در جابجایی کلمه "فقط" در جمله درج شده روی اسکناسی که قرار بود تحت پوشش بانک شاهی شعبه مشهد در بازار دادوستد شد، موجب شد اقدام او در جعل اسکناس ناکام بماند.

این روایتی از نخستین جعل اسکناس در اقتصاد ایران است؛ اما هیچگاه آخرین مرتبه نبود. طی سال های متمادی گاهی این اتفاق در سطحی وسیع یا محدود رخ داده که عمدتا به ناآرامی و بی اعتمادی در اقتصاد منتهی شده است.