بی بی سی: آمریکا نظاره گر سقوط شهر رمادی بود

بی بی سی گزارش داد: سقوط شهر رمادی مرکز استان انبار بزرگترین استان عراق در حالی صورت گرفت که نیروهای آمریکایی نظاره گر ورود کاروان داعش به داخل شهر رمادی بودند و هیچ واکنشی از خود نشان ندادند.

کد خبر: ۵۰۵۳۹۲

تاریخ: ۱۲ خرداد ۱۳۹۴ - ۰۸:۰۱

به گزارش ایرنا، بی بی سی افزود: این امر با سیاست جدید آمریکا مبنی بر بمباران هوایی مواضع داعش در سوریه و عراق که از مرداد ماه سال گذشته به اجرا در آمد، در تناقض بود.

عکس های کاروان داعش شامل نفربرها و ادوات جنگی که در صفی طولانی در حال ورود به رمادی بودند به سرعت در فضای مجازی منتشر شد. آنچه که بیشتر مایه شگفتی شد، گزارش 28 ماه مه (7خرداد 1394) نشریه آمریکایی بلومبرگ بود.

در گزارش مزبور از منابع و مقامات اطلاعاتی آمریکا (که خواسته بودند نامشان فاش نشود) نقل شده بود که اطلاعات قابل توجهی از برنامه حمله داعش به رمادی در اختیار داشتیم.

در پی این حوادث قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، آمریکا را به شریک بودن در توطئه و نداشتن اراده برای مقابله با داعش متهم کرد.

وی خطاب به رییس جمهوری آمریکا گفت آقای اوباما! فاصله پایگاه های شما با رمادی چند کیلومتر است و چه طور می شود کشتار در یک کشور صورت گیرد، شما به بهانه حمایت از آن ملت در آن کشور استقرار پیدا کنید، اما هیچ غلطی نکنید این اسمش چیست؟

در همین اثناء انتشار مدارکی از طبقه بندی خارج شده مربوط به سال 2012 که نشان می داد آمریکا به همراه متحدین غربی اش به علاوه ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس از شکل گیری یک قلمرو سلفی در شرق سوریه (در همسایگی مرز غربی عراق) حمایت می کرده اند به تردید ها نسبت به سیاست آمریکا در مبارزه با داعش دامن زد.

در هر حال، سیاست دوگانه آمریکا در برخورد با داعش درک موضع واقعی آمریکا را مشکل می کند. آمریکا از ماه اوت 2014 تصمیم به حمله هوایی به مواضع داعش گرفت. این تصمیم فقط در حد حرف نبود.

بی بی سی ادعا کرد: نمی توان انکار کرد که اگر بمباران های بی وقفه نیروهای داعش در جریان محاصره کوبانی نبود، نیروهای محدود و محاصره شده کرد به احتمال قوی از عهده امواج نیروهای داعش که وارد شهر می شدند بر نمی آمدند.

نمونه دیگر حملات گسترده هوایی آمریکا علیه داعش را می توان در عملیات باز پس گیری سد موصل یافت. حتی در جریان آزاد سازی تکریت هر چند که نقش اصلی را شبه نظامیان شیعه بازی کردند اما پیش از آغاز حمله زمینی، آمریکایی ها حملاتی را برای هموار کردن راه نیروهای موسوم به حشد الشعبی (بسیج مردمی) بازی کردند.

بی انگیزگی و کم اثر بودن نیروهای ارتش عراق به خصوص نیروهای مخصوص آن کشور که آمریکایی ها برای آموزش و تجهیز آنها تلاش گسترده ای داشته اند، چاره ای جز این پیش پای حکومت عراق نگذاشت که برای مقابله با داعش دست به تشکیل گروه موسوم به «بسیج مردمی» بزند که شبه نظامیان شیعه نیروی غالب آن را تشکیل می دهند.

در درون سازمان مزبور، شبه نظامیان شیعه هوادار ایران که تاریخ تشکیل برخی از آنان به دهه هشتاد میلادی باز می گردد بنا به گفته مقامات آمریکایی، موثرترین نقش را در مبارزه علیه داعش بازی می کنند.

آمریکایی ها از این تحولات نگرانند در یک جلسه استماع در برابر کمیته نیروهای مسلح سنا که در ماه مارس تشکیل شد، سناتور جان مک کین رییس کمیته مزبور از اشتون کارتر وزیر دفاع آمریکا سئوال کرد که آیا اینکه ایران عملا رهبری جنگ را بر عهده گرفته وی را نگران نمی کند؟ کارتر پاسخ داد: چرا می کند. ما تحولات را بسیار از نزدیک زیر نظر داریم.

با وجود چنین پیش زمینه ای در عراق، آمریکایی ها مواضعی ضد و نقیض در مواجهه با داعش در پیش گرفته اند. از یک سو طی هزاران سورتی پرواز مواضع آن ها بمباران می کنند، از سوی دیگر در جریان حمله آنان به رمادی با آن که ظاهرا از پیش هم از قضیه مطلع بوده اند، هیچ گونه واکنشی از خود نشان نمی دهند. چگونه می توان این رفتار آمریکا را تفسیر و تحلیل کرد؟

بی بی سی می نویسد: سه تئوری مختلف را می توان برای توضیح این دوگانگی برخورد در نظر گرفت.

نظریه اول: همانطور که خانم جنییو دیوید سخنگوی مرکز فرماندهی آمریکا می گوید علت خودداری آمریکا از انجام حملات هوایی در جریان حمله داعش به رمادی خطر کشته شدن غیر نظامیان بی شمار یا آن گونه که در فرهنگ نظامیان بکار می رود تلفات جانبی بالا بوده است.

این در حالی است که در مورد رمادی کاروان نظامی داعش ساعت ها در راه رسیدن به شهر بود، اما در جاده مورد حمله هواپیماهای آمریکایی قرار نگرفت. در گزارش بلومبرگ آمده است که آمریکا قبل از سقوط شهر رمادی ناظر تجمع ستیزه جویان، خودروها و ادوات جنگی سنگین داعش در حاشیه شهر رمادی بود (با این حال) دستوری برای اجرای حملات هوایی علیه کاروان صادر نشد.

نظریه دوم: آمریکا از اهمیت حملات هوایی اش استفاده کرده و با دخالت نکردن در رمادی خواسته این پیام را به حیدر العبادی نخست وزیر عراق بدهد که یا رابطه اش را با شبه نظامیان مورد حمایت ایران قطع کند و یا حداقل از آنان فاصله بگیرد و بیش از این باعث قدرت گرفتن آن ها نشود.

اما به گفته کارشناسان نظامی، قدرت هوایی در نبرد علیه یک نیروی نامنظم نقش مهمی دارد، اما تنها با در اختیار داشتن یک نیروی زمینی باتجربه و با انگیزه بالا می توان بر یک نیروی چریکی غالب شد. نمونه بارز این امر، جنگ برای آزادی تکریت بود.

ژنرال مارتین دمپسی فرمانده نیروهای مشترک آمریکا در ماه مارس در گزارشی به سنای آمریکا گفت که دو سوم نیروهایی که موجب آزادی تکریت شدند شبه نظامیان شیعی حمایت شده توسط ایران بودند. به عبارت دیگر اگر نظر آمریکا وارد آوردن فشار به آقای العبادی باشد او چاره ای ندارد جز آن که در شرایط موجود که ارتش عراق به خوبی وظایفش را انجام نمی دهد بین یک قدرت هوایی (آمریکا) و یک قدرت زمینی با انگیزه (شبه نظامیان طرفدار ایران) برای مبارزه با داعش، قدرت زمینی را انتخاب کند.

از طرفی اگر قصد آمریکا از ساکت ماندن در سقوط رمادی دور کردن العبادی از نیروهای نیابتی ایران بوده، رویکرد مزبور شاید نتیجه عکس دهد و باعث اتکای بیشتر نخست وزیر عراق به آن نیروها شود.

به طور مثال، تا قبل از سقوط رمادی شبه نظامیان شیعه حق وارد شدن به استان انبار را نداشتند. ترس العبادی این بود که با ورود شبه نظامیان شیعه، جنگ فرقه ای در بگیرد. اما با سقوط شهر رمادی، العبادی از شبه نظامیان شیعی درخواست کمک کرد.

نظریه سوم: آمریکا از سال 2014 دو نوع تهدید را برای خود در عراق تعریف کرده است. یکی نیروهای داعش و دیگری ایران. ترس آمریکا این است که رفته رفته نیرو های نظامی نیابتی ایران در عراق به موقعیتی مانند حزب الله در لبنان دست یابند و ایران علاوه بر نفوذ سیاسی از یک قدرت نظامی خارج از سیستم ارتش منظم عراق برخوردار شود. این نگرانی را در اظهارنظرهای بسیاری از مقامات آمریکایی می توان یافت.

حرکات به ظاهر متناقض آمریکا در برخورد با داعش می تواند ناشی از این نگرش باشد که آمریکا پیوسته در حال مقابله با این دو تهدید یعنی داعش و ایران در نوسان است به نحوی که موازنه به طور قاطع به نفع یکی از دو طرف بر هم نخورد.

جان آلن نماینده ویژه رییس جمهوری آمریکا در ائتلاف جهانی برای مبارزه با داعش در مصاحبه ای در روز 28 ماه مه (7 خرداد) در پاسخ به این سئوال که آیا شما در عراق در کنار ایران مبارزه می کنید حرف های ژنرال دمپسی را نقض کرده و می گوید که نیروی غالب در تشکیلات بسیج مردمی که ما با آنان همکاری داریم شبه نظامیان وابسته به ایران نیستند. او اضافه می کند: ما آن شبه نظامیان (طرفدار ایران) را حمایت نمی کنیم.

اما مشخص نیست آمریکا چگونه می خواهد از نیروی بسیج مردمی عراق در مبارزه با داعش حمایت کند به طوری که شبه نظامیان نزدیک به ایران از این حمایت سود نبرند.

از طرف دیگر در حالی که آمریکا رهبری ائتلاف جهانی مبارزه با داعش را بر عهده گرفته، تکرار صحنه هایی مانند رمادی می تواند به اعتبار آمریکا در مبارزه با گروه مزبور و مبارزه با تروریسم آسیب بزند.