رونمايي قوي‌ترين ليزر براي آزمايش سلاح اتمي

مرتضي جواديان

کد خبر: ۵۰۴۷۳

تاریخ: ۱۲ خرداد ۱۳۸۸ - ۱۸:۳۸

فعاليت قوي‌ترين و بزرگترين سيستم تابش ليزر جهان موسوم به وسيله «احتراق ملي» يا «ان.آي.اف.» در آزمايشگاه لوارنس ليورمور در کاليفرنياي آمريکا شروع شد. اين سيستم قرار است به آزمايش و طراحي سلاح‌هاي اتمي جديد و ايجاد نيروگاه گداز يا همجوشي هسته‌اي کمک کند.

هدف اوليه اين سيستم ليزري که سازمان امنيت اتمي ملي وزرات انرژي آمريکا (ان.ان.اس.آ.) بودجه 5/3 ميليارد دلاري آن را تامين کرده، شبيه سازي آزمايشات سلاح‌هاي اتمي و جلوگيري از اين نوع آزمايشات به شکل واقعي است.

در حالي که «تام دو آگوستينو» مدير سازمان امنيت اتمي ملي وزرات انرژي آمريکا، سيستم «ان.آي.اف.» را يک رکن اصلي تلاش‌هاي اين سازمان جهت حفظ و ارزيابي زرادخانه سلاح‌هاي اتمي آمريکا بدون نياز به آزمايشات اتمي و جلوگيري از اين نوع آزمايشات دانست، منتقدين نگران هستند که اينگونه تاسيسات و سيستم‌ها مي‌تواند براي طراحي سلاح‌هاي اتمي جديد نيز مورد استفاده قرار گيرد.

پرفسور «گوتس نيوينک» عضو برجسته موسسه پژوهش صلح و سياست امنيت (آي.اف.آ.آر.) در آلمان يک از منتقدين پروژه «ان.اي.اف.» هشدار مي‌دهد، نتيجه آزمايشات و ارزيابي‌هاي اين سيستم در باره سلاح‌هاي اتمي مي‌تواند آزمايشات هسته‌اي به شکل واقعي را در پي داشته باشد.

نيوينک تاکيد کرد، يک کلاهک اتمي که در آزمايشگاه طراحي و توليد شده، بايد تحت آزمايش واقعي نيز قرار گيرد.

پروژه سيستم ليزر «ان.آي.اف.» که ساخت آن سال 1997 ميلادي آغاز شده و بخشي از آزمايشگاه ملي لورانس ليورمور در نزديکي سانفرانسيسکو است، در يک مجتمع 10 طبقه‌اي به وسعت سه زمين فوتبال مستقر مي‌باشد.

دانشمندان پروژه «ان.آي.اف.» را نخستين سيستم ليزر در جهان معرفي مي‌کنند که تاکنون بيشترين انرژي را در اختيار گذاشته است.

بنا بر اعلام پژوهشگران، بدين ترتيب امکان ايجاد شرايط و انجام آزمايشاتي وجود دارد که قبل از آن در روي کره زمين قابل انجام نبود.

در اين سيستم 192 تابش ليزري، اشعه‌هاي خود را متحدا و متصل به يکديگر به توده هيدروژن منجمد شليک مي‌کنند که صرفا 2 ميليمتر قطر دارد.

در نتيجه اين اصابت، انرژي تابش‌هاي ليزري يک دماي 100 ميليون درجه سانتيگرادي و يک فشار بسيار بالا توليد مي‌کند که شبيه فعل و انفعالاتي است که در ستاره‌هاي آسمان رخ مي‌دهد. در صورتيکه اين فعل و انفعالات به خوبي انجام گيرد، اتم‌هاي هيدروژن به اتم‌هاي هليوم ذوب و تبديل شده و طي آن انرژي آزاد مي‌کنند.

«ادوارد موزز» مدير پروژه «ان.آي.اف.» مي‌گويد، چنين گداز يا همجوشي هسته‌اي از طريق تلاقي، اصابت و برخورد تابش‌هاي ليزري به اتم‌هاي هيدروژن، بيشتر از مقداري که براي احتراق نياز است، انرژي توليد خواهد کرد.
موزز افزود، انرژي کسب شده از طريق اين سيستم ليزر، همان ميزان انرژي مورد نظر پژوهشگران گداز هسته‌اي است که بيش از يک قرن در جستجوي آن هستند.

موزز مي‌گويد، موفقيت سيستم «ان.آي.اف.»، يک تحول علمي مي‌باشد که از اهميت تاريخي برخوردار است.
به نظر مدير پروژه «ان.آي.اف.»، اين اولين احتراق همجوشي هسته‌اي در شرايط آزمايشگاهي است و همان فعل و انفعالاتي را در روي زمين کپي مي‌کند که در ستاره‌هايي چون خورشيد نيز رخ مي‌دهد.

بر پايه برنامه کنوني، سيستم «ان.آي.اف.» قرار است تا سال 2040 ميلادي استفاده شود.

از سوي ديگر در اين تاسيسات در مراحل اوليه انجام آزمايشات زيادي ممکن نيست، بدين خاطر پژوهشگران اميدوارند آزمايشات اين سيستم را که در حال حاضر روزانه صرفا حدود 5 آزمايش است بتوانند در سال‌هاي آتي در حد بالايي افزايش دهند.

از طرف ديگر پژوهشگران قصد دارند ابتدا روش توليد توده هيدروژن منجمد شده را تکميل کنند که تابش ليزرها به آنها شليک مي‌شود. از آنجا که هر توده هيدروژني که صرفا 2 ميليمتر قطر دارد، 40 هزار دلار قيمت دارد، در صورت افزايش آزمايشات، بودجه پژوهشگران نيز به سرعت پايان مي‌يابد.

بعلاوه از آنجا که مي‌توان با سيستم ليزر «ان.آي.اف.» شرايطي شبيه شرايط موجود در ابرنواخترها و سياهچاله‌هاي کيهاني ايجاد کرد، پژوهشگران اميدوارند از طريق اين سيستم به نتايج مهمي در بخش اخترشناسي و اخترفيزيک دست يابند.
از سوي ديگر انرژي کسب شده از فعل و انفعال همجوشي هسته‌اي مي‌تواند به تامين نياز انرژي بشريت نيز کمک کند که در حال افزايش است.

«آرنولد شوارتزنگر» فرماندار ايالت کاليفرنيا، اين سيستم را بزرگترين دستگاه ليزر جهان خواند و گفت، ما هم اکنون قادريم در روي زمين، ستاره خلق کنيم.

برگردان: مرتضي جواديان

منبع: مجله آلماني اشپيگل 31 مي‌2009

http://www.spiegel.de/wissenschaft/mensch/0,1518,627892,00.html