نقش حقوقدان كائنات، در نقد نفی خداوند

كتاب هاي زيادي در نقد نظرات هاوكينگ در عربستان، مصر، پاكستان و ساير كشورهاي اسلامي نوشته شده و من برخي از آنها را مطالعه كردم و در آنها با مذهب پاسخ ادعاي هاوكينگ را داده‌اند در حالي كه در كتاب من علاوه بر طرح موضوعات مذهبي و عرفاني، هسته اصلي پاسخ به ادعاي هاوكينگ دستاوردهاي علم فيزيك و علوم تجربي است.

کد خبر: ۵۰۳۱۷۴

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۳۹۴ - ۰۹:۵۷

به تازگي كتابي تحت عنوان «هاوكينگ، خداوند و بهشت» اثر دكتر عيسي كشوري به بازار عرضه شده كه مورد استقبال مخاطبان نيز قرار گرفته است. اين كتاب جزو معدود آثار منتشر شده در كشور در رابطه با نقد نگاه و نظريه اي  است كه وجود خداوند را نفي مي‌كند و از اين منظر منبع مناسبي براي محققان و علاقه‌مندان به تقابل و تضارب آرا در رابطه با اين موضوع جهان شناختي است. هاوکینگ به عنوان یک فیزیکدان، عقیده دارد که دین محصول خرافات است و بهشت افسانه کودکانه‌ای است که انسان‌های اولیه برای کاهش ترس از مرگ ساخته اند. هاوکینگ می گوید علم وجود خدا و بهشت را مردود اعلام می کند. اما عيسي كشوري در این کتاب، به نقد و بررسی افکار هاوکینگ در اين حوزه پرداخته است.

به همين بهانه قانون با عيسي كشوري، نويسنده اين كتاب به گفت وگو نشست.

شما جزو نويسندگان و محققان فعال در زمينه انتشار كتب حقوقي هستيد اما ظاهرا در زمينه هاي ديگر نيز دست به قلم بوده ايد.تاكنون در چه زمينه هايي كتاب يا مقاله منتشر كرده ايد؟

بنده چند كتاب حقوقي و چند كتاب داستاني و ادبي نوشته ام كه يكي از آنها در سال 1360 به نام «جرقه‌اي در تاريكي» جايزه هم گرفت. بعدها كه وارد رشته حقوق شدم ده‌ها مقاله علمي در مجلات معتبر حقوقي مانند مجله حقوقي دادگستري منتشر كردم كه در مجموع مقالات بسيار موثري بود. چند كتاب هم نوشته ام در زمينه مسائل حقوقي مانند «حقوق به زبان ساده»و «تجديد نظر در احكام قضايي».همچنين كتابي نوشته ام تحت عنوان «كاربرد قواعد فقه در حقوق» كه براي نخستين‌بار قواعد فقهي و كاربرد آنها در حقوق را همراه با مطالعه تطبيقي در حقوق كشورهاي ديگر مورد مطالعه قرار مي‌دهد.البته كتاب« لطايف القضا» را هم پيشتر منتشر كردم كه خوشبختانه مورد استقبال جامعه كتابخوان ما قرار گرفت.آخرين كتاب من كه به تازگى چاپ شده «آشنايى با علم حقوق و تشكيلات فضايي» است كه هدف آن آشنايي اشخاص غير حقوقي با موضوعات حقوقى و داشتن اطلاعات لازم و ضرورى حقوقى است كه با زبان بسيار ساده به چاپ رسيد.

شما كه حقوقدان هستيد چه ارتباط و نسبتي به لحاظ علمي با رشته فيزيك فلسفه داريد كه علاقه مند به تاليف كتاب «هاوكينگ، خداوند و بهشت» شديد؟

به نظر من هر انساني ممكن است دارايي‌هاي مختلفي داشته باشد يكي ثروت، ديگري مقام و... ولي دو چيز هست كه ارزشمندترين و واقعي ترين دارايي هر انساني است. يكي ايمان و ديگري عشق كه شايد در نهايت آنها را مانند دو روي يك سكه تجسم كنيم. به نظر من زندگي بدون عشق و ايمان، پوچ و بي معني است. من آدمي هستم كه با قشرهاي مختلف مردم سر و كار دارم و مي‌بينم كه يك زنگ خطر بزرگي در جامعه ما به صدا درآمده كه بايد قبل از شيوع كامل اين بيماري به فكر پيشگيري باشيم. آن هم بيماري بي ايماني است كه بدجوري در بين جوانان ما رسوخ كرده كه من اين ناهنجاري را ناشي از دو عامل مي‌دانم؛عامل اول و مهم رفتارهاي نامناسبي است كه عده اي به نام دين در جامعه انجام مي‌دهند و چون اين كارها بدون مطالعات كامل و پژوهش و تحقيق و به اصطلاح ضربتي است، اثر معكوس گذاشته و موجب دين‌گريزي جوانان از دين شده است. يك بار من در فرودگاه امام خميني(ره) بودم و ديدم كه كارمندان ورودي فرودگاه به خانمي كه پزشك بود و مانتو و شلوار و روسري پوشيده بود گفتند كه مانتوي شما بايد چند سانتي متر بلندتر باشد در حالي كه آن خانم دكتر بدنش پوشيده بود و اگر كمي او را معطل مي‌كردند از پرواز جامانده بود. آن مامور مي‌گفت بايد بري تهران مانتو را عوض كني. من به او گفتم برادر من اين خانم به زودي سوار يك هواپيماي خارجي مي‌شود و در آنجا كاملا آزاد و رهاست اما آن مامور اجازه ورود به وي نداد تا يك پتوي مسافرتي آورديم و آن خانم به دور پاهاي خود پيچاند. اين رفتارها كه نمونه هاي فراواني در جامعه ما مانند آن رامي توانيد پيدا كنيد، از عوامل اصلي دين گريزي جوانان هستند چرا كه دين ناب و اصلي توليد عشق مي‌كند و اين گونه تبليغ دين كردن ايجاد نفرت مي‌كند و وقتي در اثر رفتارهاي افراطي اشخاص و جوانان از دين گريزان مي‌شوند آن وقت عامل دوم هم به كمك مي‌آيد و زمينه اي خوب براي پذيرش عقايد اشخاصي مانند هاوكينگ ايجاد مي‌شود. به نظرم ما بايد يك انقلاب در بينش خود نسبت به دين و اثر آن در جامعه داشته باشيم. دافعه را به حداقل برسانيم و جاذبه را افزايش دهيم چرا كه اگر اين ناهنجاري بي ايماني بيش از اين در جامعه گسترش پيدا كند سنگ روي سنگ بند نمي شود. الان در مناطق دورافتاده اگر يك روستايي به حق همسايه خود تجاوز نمي كند به خاطر همين اعتقادات، ايمان به خدا و روز آخرت است. حال اگر اين اعتقاد و ايمان از بين برود تصور كنيد چه خواهد شد؟ اينجانب به عنوان يك حقوقدان برايم مهم است كه جامعه سالم از نظر اخلاقي و ديني داشته باشيم و وقتي ديدم كه رفتار نامناسب و نادرست مدعيان دين موجب دين گريزي جوانان شده و از طرفي بزرگ‌ترين دانشمند عصر ما منكر وجود خدا و روز رستاخيز است و مي‌بينم كه چقدر اين افكار در جامعه ما رسوخ كرده، مرا واداشت كه اين كتاب را بنويسم.وانگهى اگر موضوع علم حقوق قوانين تشريعى است موضوع اين كتاب بحث در مورد قوانين تكوينى و حاكم بر جهان هستى است.در واقع در اين كتاب نقش حقوقدان كائنات را داريم.

شنيده ام پروفسور هاوكينگ به اين اثر واكنش نشان داده و از انتشار چنين كتابي كه در نقد نظريات او نوشته شده قدرداني كرده است. و حتي آرزو کرده که به ایران سفر کند تا درباره موضوع علم و دین با دانشمندان ایرانی گفت‌وگو کند فكر مي‌كنيد دليلي كه اين كتاب مورد توجه او واقع شده چيست؟

كتاب هاي زيادي در نقد نظرات هاوكينگ در عربستان، مصر، پاكستان و ساير كشورهاي اسلامي نوشته شده و من برخي از آنها را مطالعه كردم و در آنها با مذهب پاسخ ادعاي هاوكينگ را داده‌اند در حالي كه در كتاب من علاوه بر طرح موضوعات مذهبي و عرفاني، هسته اصلي پاسخ به ادعاي هاوكينگ دستاوردهاي علم فيزيك و علوم تجربي است. امروزه مي‌دانيم كه به ياري محاسبات دقيق علم فيزيك و كامپيوترهاي پيشرفته، انسان توانسته سير خلقت جهان را در مدت تقريبي (43-) 10 ثانيه بررسي و كشف كند اما آن لحظه كوتاه كه به نام لحظه آفرينش يا دم خلقت جهان معروف است كه در آن يك جرم بي نهايت كوچك چنان انرژي بي نهايت بزرگي نهفته است و در آن انفجار اين انرژي آزاد و عالمي به اين بزرگي خلق مي‌شود كه درك عظمت ابعاد و فاصله هاي اين عالم خارج از قدرت درك و ذهن انسان است. حال هاوكينگ مي‌گويد كه اين انفجار خود به خود به وجود آمده و من با ادله علمي شرح دادم كه خلقت به خودي خود و انفجاري به اين بزرگي يا تولد جهان هستي از نيستي محال و غيرممكن است و اين به مانند همين مثال است كه شما يك ساعت رولكس در جنگلي پيدا كنيد و معتقد شويد كه اين ساعت گرانبها و دقيق خود به خود درست شده است. و همچنين بسياري دلايل علمي در نقد نظريات هاوكينگ كه بحق بزرگ‌ترين دانشمند عصر ما است در اين كتاب آورده شده است. يكي از دوستان من در آمريكا در صدد است اين كتاب را به زبان انگليسي ترجمه كند و ان شاءا... به زودي چاپ انگليسي آن هم منتشر مي‌شود.

در ارتباط با نفي وجودي خدا كتاب‌هاي متعددي در جهان غرب نوشته شده است كه تاكنون در ايران حتي براي محققان ديني هم عرضه نشده،آيا انتشار اين آثار در كشورمان را مناسب ارزيابي مي‌كنيد؟

يك نگاه در جامعه ما هست كه من به آن نگاه «استتار» مي‌گويم. يعني مي‌خواهند همه چيز در نهان باشد و مي‌ترسند رواج برخي عقايد يا گفته‌ها اثر نامطلوب داشته باشد در صورتي كه اين تفكر اشتباه است. بارها گفته «قل هاتوا برهانكم ان كنتم صادقين»، يعني اي مشركين و كفار شما هم ادله و مستندات و برهان خود را بياوريد يا فرموده «فبشر عبادالذين يستمعون القول فيستبعون احسنه» و لازمه آن اين است كه اقوال و نظرات مختلف باشند تا انسان‌ها بهترين را انتخاب كنند. من در خارج كشور چندين كتاب كه در ضديت با خدا و مذهب نوشته شده بود ،خواندم. واقعا تاثيري كه روي من گذاشت اخذ اين آگاهي و ايمان به خالق جهان بود چرا كه هر چيزي با ضد خود بهتر شناخته مي‌شود. «تعرف الاشياء بالاضداد» در جامعه تك صدايي، همان صدا هم مدفون مي‌شود ما بايد اجازه دهيم گفته‌ها و صداها در جامعه پخش شود.الان كتابى در خارج كشور توسط ريچارد داوكينز بنام «توهم خدا» منتشر شده كه بسيارى از جوانان دانشگاهى  آن را خوانده‌اند و به شدت تحت تاثير مطالب آن كتابند ولى در كشور ما بر اساس اين سياست استتار حتى يك كتاب در نقد و نفى آن نوشته نشده است زيرا متوليان امور فرهنگى اعتقاد دارند چون كتاب داوكينز از فيلتر وزارت ارشاد رد نشده لابد كسى هم آن را نخوانده است.متاسفانه بسيارى از افكار مسلط بر مراجع تصميم گيرى متعلق به اين روزگار نيستند و فكر مي‌كنند با فيلتر و ممنوعيت جلوى نشر فكر و انديشه را مي‌شود گرفت و كاري ديگر لازم نيست.بنده دارم كتابي را در نقد كتاب ريچارد داوكينز آماده مي‌كنم كه اميدوارم به زودي منتشر شود. وقتي افكار و انديشه هاى مختلف عرضه شوند آنگاه مي‌بينيم كه مردم بهترين انتخاب را خواهند كرد و آن وقت آن انتخاب ارزش دارد. به قول شهيد مطهري ما دو ايمان داريم :يكي ايمان قبل از تحقيق و شك كه ارزش ندارد و در معرض تزلزل است و ديگري ايمان پس از تحقيق و مطالعه، آن ايماني است كه با ثبات و ارزشمند است.