ایران و اتحادیه اروپا در مسیر تغییر روابط گام برمی دارند

کد خبر: ۵۰۱۶۰۸

تاریخ: ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۶:۳۵

الدار مامدوف کارشناس پارلمان اروپا در گزارشی به تشریح نتایج سفر هیات پارلمانی ایران به بروکسل پرداخت و نوشت: این سفر بعد از هفت سال از آغاز دور جدید روابط طرفین خبر می دهد.

به گزارش ایرنا؛ مامدوف مشاور سیاسی فراکسیون سوسیال دموکرات در کمیسیون روابط خارجی پارلمان اروپا در پایگاه تحلیلی 'لوبلاگ' با اشاره به سفر هیات پارلمانی ایران به بروکسل در ششم و هفتم ماه مه (16 و 17 اردیبهشت) نوشت: سفر هیات بلندپایه مجلس ایران به ریاست کاظم جلالی نماینده اصولگرای مجلس ایران برای اولین بار بعد از هفت سال انجام شد.

وی با اشاره به ناکام ماندن تحرکات گروهک منافقین برای لغو و یا تحت الشعاع قرار دادن برنامه های هیات مجلس شورای اسلامی در بروکسل، افزود: هیات ایرانی علاوه بر برگزاری نشست هایی با همتایان اروپایی خود، با 'مارتین شولتز' (سیاستمدار آلمانی سوسیال دموکرات) و رییس پارلمان اروپا و 'المار بروک' رییس کمیسیون روابط خارجی (سیاستمدار آلمانی دموکرات مسیحی) دیدار کردند.

این کارشناس پارلمان اروپا در مورد تغییر رویکرد اروپا نسبت به ایران، نوشت: درک فزاینده از منافع مشترک ایران و اتحادیه اروپا، یکی از دلایل این تغییر عمده به شمار می آید. این بار نشست ها در بروکسل تنها بر محور نگرانی های سنتی اروپا در مورد ایران مانند برنامه هسته ای این کشور، حقوق بشر و وضعیت خاورمیانه استوار نبود. مقامات اروپایی در شرایطی که بسیاری از کشورهای خاورمیانه با مشکل از بین رفتن نظام سیاسی روبرو هستند به این موضوع پی برده اند که ایران از جمله باثبات ترین و پیش بینی پذیرترین بازیگران در منطقه است.

در حقیقت بسیاری از کشورهای اروپایی دست کم از تحولات اخیر خاورمیانه و تلاش های تازه منطقه ای عربستان سعودی برای تقویت جبهه سنی علیه ایران ناراضی هستند. خودداری عربستان از پذیرش کرسی شورای امنیت سازمان ملل در سال 2013، متهم کردن ساختار سازمان ملل به انفعال در مورد اقدامات 'بشار اسد' رییس جمهوری سوریه و رویارویی ریاض با تهران به معنای دردسرسازی عربستان بود در حالیکه وضعیت جدید حمله ریاض به یمن شرایط را حتی دشوارتر تر هم کرده است.

اکنون بسیاری از سیاستمداران در بروکسل با نگرانی مرگ ملک عبدالله و خط مشی جدید جنگ طلبانه مقابله با نفوذ ایران در یمن و سوریه را از نزدیک زیر نظر دارند.

فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نظر عربستان در قبال ایران مبنی بر اینکه تهران ریشه همه مشکلات خاورمیانه است را نمی پذیرد. در حقیقت از نظر وی توافق هسته ای با ایران گشاینده راه برای تعامل با ایران در مورد دیگر موضوعات منطقه ای از جمله سوریه و یمن است. مقامات سیاست خارجی اتحادیه اروپا اکنون در مورد احتمال گفت و گوی منطقه ای با ایران صحبت می کنند.

یکی از موانع مهم در راه بازتعامل با ایران مواضع بعضی کشورهای عضو اتحادیه اروپاست. کمی پیش از ورود هیات نمایندگان مجلس ایران به بروکسل، 'فرانسوا اولاند' رییس جمهوری فرانسه به عربستان و قطر سفر کرد که خریداران عمده تسلیحات فرانسه هستند. بیانیه مشترک فرانسه و عربستان نشان می دهد دو کشور در حال بررسی تقویت همکاری های خود به ویژه در حوزه دفاعی هستند.

این امر نشان می دهد چرا فرانسه سخت گیرترین مواضع را در نشست ایران در گروه 1+5 اتخاذ می کند و مواضعش به عربستان و اسرائیل نزدیک است. دولت فرانسه یقینا به دنبال راه هایی برای بهبود اقتصاد راکد آن کشور است. فروش گسترده سلاح به کشورهای عربی به بهانه مبارزه با گروه تروریستی داعش هزینه های راهبردی زیادی دربرخواهد داشت.

نماینده های مجلس ایران در مورد انفعال برای اقدام علیه داعش به شدت نگران اند؛ نگرانی آنها درست است. با آنکه عربستان سعودی و متحدانش بخشی از ائتلاف ضدداعش هستند، اقدامات واقعی آنها در خلاف سرکوب داعش است. عملیات 'توفان قاطعیت' در یمن نه تنها به مرگ هزاران غیرنظامی انجامید، بلکه توجهات را از القاعده منحرف کرد و این گروه را به بازسازی خود و آزاد کردن شماری از تروریست های خطرناک از زندان ها ترغیب کرد.

همچنین به نظر می رسد تبلیغات ضدشیعی، ضدمسیحی، ضدیهودی عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی هیچ نشانه ای از کاهش ندارد. این کشورها برای روحانیون مخالف زمینه سخنرانی را فراهم می کنند و میزبان نشست هایی در مورد درستی نسل کشی علویان ترتیب می دهند.

نمایندگان مجلس ایران درگیری فعلی در خاورمیانه را رویارویی شیعه و سنی نمی دانند. آنها به زندگی سنی و شیعه کنار هم از چند قرن پیش اشاره کرده و عربستان سعودی را مسبب درگیری فرقه ای در منطقه از طریق حمایت مالی از وهابیت می دانند. همچنین معتقدند حمایت از عربستان و متحدانش در خلیج فارس می تواند به فاجعه راهبردی در منطقه منجر شود.

مامدوف افزود: اگر غرب در مورد امنیت خاورمیانه و امنیت خود جدی باشد، عاقلانه است که از روابط نزدیکش با عربستان و کشورهای حوزه خلیج فارس برای مقابله با فعالیت های بی ثبات کننده آنها حتی با هزینه برهم زدن معامله های تسلیحاتی استفاده کند.

دیدار هیات ایرانی می تواند نشانه دیگری از تغییر در وضعیت خاورمیانه باشد، با آنکه بازتعامل کلی بین ایران و اتحادیه اروپا احتمالا هنوز ممکن نیست؛ دیپلماسی بین پارلمانی توانایی اعتمادسازی، کاستن از اختلافات و در نهایت بازتعامل را دارد. نیاز به افزایش این روابط به شدت زیاد است. اعضای کنگره آمریکا می توانند به همتایان اروپایی خود بپیوندند و غرب امروزه در انتخاب همزبان خود در خاورمیانه گزینه های زیادی ندارد.